آیه الله العظمی حسین نوری همدانی
مرجع تقلید شیعه
احکام حجّ
(مسأله 2032) حجّ؛زیارت کردن خانه خدا وانجام اعمالی است که دستور داده اند ودر آنجا بجا آورده شود و در تمام عمر بر کسی که این شرایط را دارا باشد، یک مرتبه واجب می شود: اوّل: آنکه بالغ باشد دوّم: آنکه عاقل و آزاد باشد سوّم: به واسطه رفتن به حجّ مجبور نشود که کار حرامی را که اهمیّتش در شرع از حجّ بیشتر است انجام دهد؛یا عمل واجبی را که از حجّ مهم تر است ترک نماید چهارم: آنکه مستطیع باشد و مستطیع بودن چند چیز است: اوّل: آنکه راه وچیزهایی راکه بر حسب حالش در سفر به آن محتاج است ودر کتابهای مفّصل گفته شده دارا باشد ونیز مرکب سواری یا مالی که بتواند آنها را تهیّه کند داشته باشد دوّم: سلامت مزاج وتوانایی آن را داشته باشد که بتواند مکّه رود وحجّ را بجا آورد سوّم: در راه مانعی از رفتن نباشد واگر باشند، یا انسان بترسد که در راه از راه دیگری بتواند برود، اگر چه دورتر باشد درصورتی که مشقّت نداشته باشد وخیلی غیر متعارف نباشد، باید از آن راه برود چهارم: بقدر بجا آوردن اعمال حجّ وقت داشته باشد پنجم: مخارج کسانی را که خرجی آنان بر او واجب است مثل زن وبچّه ومخارج کسانی را که مردم خرجی دادن به آنها را لازم می دانند داشته باشد ششم: بعد از برگشتن، کسب، یا زراعت، یا عایدی ملک، یا راه دیگری برای معاش خود داشته باشد که مجبور نشود به زحمت زندگی کند
(مسأله 2033) کسی که بدون خانه ملکی رفع احتیاجش نمی شود، وقتی حجّ بر او واجب است که پول خانه راهم داشته باشد
(مسأله 2034) زنی که میتواند مکّه برود، اگر بعد از برگشتن از خود مالی نداشته باشد وشوهرش هم مثلاً فقیر باشد وخرجی اورا ندهد، وناچار شود که به سختی زندگی کند، حجّ بر او واجب نیست
(مسأله 2035) اگر کسی توشه راه ومَرکب سواری نداشته باشد ودیگری به او بگوید حجّ برو ومن خرج تو وعیالات تو را در موقعی که در سفر حجّ هستی می دهم در صورتی که اطمینان داشته باشد که خرج اورا می دهد واز طرفی تعطیل کردن شغل خود ومتوقف شدن کارش در مدّت رفتن به حجّ و برگشتن موجب به زحمت افتادن وبه هم خوردن وضع زندگی او نشود حجّ بر او واجب میشود
(مسأله 2036) اگر خرجی رفتن وبرگشتن وخرجی عیالات کسی را در مدّتی که مکّه می رود
(مسأله 2037) اگر مخارج رفتن وبرگشتن ومخارج عیالات کسی را در مدّتی که مکّه می رود وبر می گردد به او بدهند وبگویند حجّ برو ولی ملک او نکنند، در صورتی که اطمینان داشته باشد که از او پس نمی گیرند، حجّ بر او واجب میشود
(مسأله 2038) اگر مقداری مال که برای حجّ کافی است به کسی بدهند وبا او شرط کنند که در راه مکّه خدمت کسی که مال را داده بنمایند، حجّ بر او واجب نمی شود
(مسأله 2039) اگر برای مقداری مال به کسی بدهند وحجّ بر او واجب شود، چنانچه حجّ نماید؛ هر چند بعداً مالی از خود پیدا کند، دیگر حجّ بر او واجب نیست
(مسأله 2040) اگر برای تجارت مثلاً تا جدّه برود ومالی به دست آورد که اگر بخواهد از آنجا به مکّه رود مستطیع باشد، باید حجّ کند ودر صورتی که حجّ نماید، اگر چه بعداً مالی پیدا کند که بتواند از وطن خود به مکّه برود، دیگر حجّ بر او واجب نیست
(مسأله 2041) اگر انسان اجیر شود که ازطرف کس دیگر حجّ کند چنانچه خودش نتواند برود وبخواهد دیگری را از طرف خودش بفرستد، باید از کسی که او را اجیر کرده اجازه بگیرد
(مسأله 2042) اگر کسی مستطیع شود ومکّه نرود وفقیر شود، باید اگر چه به زحمت باشد بعداً حجّ کند واگر به هیچ قسم نتواند حجّ برود؛ چنانچه کسی اورا برای حجّ اجیر کند، باید به مکّه رود وحجّ کسی را که برای او اجیر شده بجا آورد وتا سال بعد در مکّه بماند وبرای خود حجّ نماید ملی اگر ممکن باشد که اجیر شود واجرت را نقد بگیرد وکسی که او را اجیر کرده راضی شود که حجّ اورا در سال بعد بجا آورد، باید سال اوّل برای خود وسال بعد برای کسی که اجیر شده حجّ نماید
(مسأله 2043) اگر در سال اوّلی که مستطیع شده به مکّه رود ودر وقت معیّنی که دستور داده اند به عرفات ومشعر الحرام نرسد، چنانچه در سالهای بعد مستطیع نباشد، حجّ بر او واجب نیست ولی اگر از سالهای پیش مستطیع، اگر چه به زحمت باشد باید حجّ کند
(مسأله 2044) اگر در سال اوّلی که مستطیع شده حج نکند و بعد به واسطه پیری یا مرض و ناتوانی نتواند حج نماید و ناامید باشد از اینکه بعداً خودش حج کند، باید دیگری را از طرف خود بفرستد، بلکه اگر در سال اوّلی که به قدر رفتن حج مال پیدا کرده، به واسطه پیری یا مرض یا ناتوانی نتواند حج کند، احتیاط مستحب آن است کسی را از طرف خود بفرستد که حج نماید
(مسأله 2045) کسی که از طرف دیگری برای حج اجیر شده، باید طواف نساء را از طرف او بجا آورد و اگر بجا نیاورد، زن بر آن اجیر حرام می شود
(مسأله 2046) اگر طواف نساء را در ست بجا نیاورد یا فراموش کند، چنانچه بعد از چند روز یادش بیاید و از بین راه برگردد و بجا آورد صحیح است ودر صورت فراموشی چنانچه برگشتن برای او مشّقت و زحمت است می تواند نائب بگیرد و تا هنگامی که بوسیله خود یا نائب او طواف نساء انجام نشده است، زن بر او حرام است