آیت الله شیخ مجتبی تهرانی
مرجع تقلید شیعه
2 - معدن
مسأله 1875
اگر از معدن طلا، نقره، سرب، مس، آهن، نفت، ذغال سنگ، فیروزه، عقیق، زاج، نمک و معدنهای دیگر چیزی به دست آورد در صورتی که به مقدار نصاب باشد، باید خمس آن را بدهد.
مسأله 1876
نصاب معدن بنا بر احتیاط 105 مثقال معمولی نقره سکهدار یا 15 مثقال معمولی طلای سکهدار است، یعنی اگر قیمت چیزی را که از معدن بیرون آورده، بعد از کم کردن مخارجی که برای آن کرده به 105 مثقال نقره سکه دار یا 15 مثقال طلای سکهدار برسد، بنا بر احتیاط واجب باید خمس آن را بدهد.
مسأله 1877
استفادهای که از معدن برده، اگر قیمت آن به 105 مثقال نقره سکهدار یا 15 مثقال طلای سکهدار نرسد، خمس آن در صورتی لازم است که به تنهایی یا با منفعتهای دیگر کسب او از مخارج سالش زیاد بیاید.
مسأله 1878
گچ و آهک و گل سرشور و گل سرخ چون ممکن است معدنی حساب شوند چنانچه احتیاطاًً خمس آنها را پیش از مؤونه سال بدهند بسیار مطلوب است.
مسأله 1879
کسی که از معدن چیزی به دست میآورد، باید خمس آن را بدهد چه معدن روی زمین باشد، یا زیر آن، در زمینی باشد که ملک است، یا در جایی باشد که مالک ندارد.
مسأله 1880
اگر نداند چیزی را که از معدن بیرون آورده به 105 مثقال نقره سکهدار یا 15 مثقال طلای سکه دار میرسد یا نه، بنا بر احتیاط واجب باید به وزن کردن یا از راه دیگر قیمت آن را معلوم کند.
مسأله 1881
اگر چند نفر چیزی از معدن بیرون آورند، چنانچه بعد از کم کردن مخارجی که برای آن کردهاند، اگر سهم هر کدام آنها به 105 مثقال نقره سکه دار یا 15 مثقال طلای سکه دار برسد، باید خمس آن را بدهند.
مسأله 1882
اگر معدنی را که در ملک دیگریست بیرون آورد آنچه از آن به دست میآید، مال صاحب ملک است و چون صاحب ملک برای بیرون آوردن آن خرجی نکرده، باید خمس تمام آنچه را که از معدن بیرون آمده بدهد.