آیت الله العظمی سید حسین بروجردی
مرجع تقلید شیعه
احکام محتضر
مسأله 539: مسلمانی را که محتضر است یعنی در حال جان دادن می باشد مرد باشد یا زن، بزرگ باشد یا کوچک، باید به پشت بخوابانند، به طوری که کف پاهایش به طرف قبله باشد و اگر خواباندن او کاملاً به این طور ممکن نیست، تا اندازه ای که ممکن است باید به این دستور عمل کنند و چنانچه خواباندن او به هیچ قسم ممکن نباشد، باید او را رو به قبله بنشانند و اگر آن هم نشود، باید او را به پهلوی راست یا به پهلوی چپ رو به قبله بخوابانند.
مسأله 540: احتیاط واجب آن است که تا وقتی غسل میت تمام نشده، او را رو به قبله بخوابانند، ولی بعد از آن که غسلش تمام شد بهتر است او را مثل حالتی که بر او نماز می خوانند بخوابانند.
مسأله 541: رو به قبله کردن محتضر بر هر مسلمان واجب است و اجازه گرفتن از ولی او لازم نیست.
مسأله 542: مستحب است شهادتین و اقرار به دوازده امام) عَلَیْهم ُالسَّلَام) و سایر عقاید حقّه را به کسی که در حال جان دادن است طوری تلقین کنند که بفهمد و نیز مستحب است چیزهایی را که گفته شد تا وقت مرگ تکرار کنند.
مسأله 543: مستحب است این دعاها را طوری به محتضر تلقین کنند که بفهمد:
«اللّهمَّ اغْفِرْ لِی الْکَثیرَ مِنْ مَعاصیکَ وَ اقْبَلْ مِنِّی الْیسِیرَ مِنْ طاعَتِکَ یا مَنْ یقْبَلُ الْیسِیرَ وَ یعْفوُ عَنِ الْکَثِیرِ، اِقْبَلْ مِنی الْیسِیرَ و اعْفُ عَنِّی الْکثیرَ، اِنَّکَ اَنْتَ الْعَفُوُّ الْغَفُورُ، اللّهُمَّ ارْحَمْنِی فَاِنَّکَ رَحیمٌ».
مسأله 544: مستحب است کسی را که سخت جان می دهد، اگر ناراحت نمی شود به جایی که نماز می خوانده ببرند.
مسأله 545: مستحب است برای راحت شدن محتضر بر بالین او، سوره ی مبارکة یس و وَ الصافات و اَحزاب و آیة الکرسی و آیة پنجاه و چهارم از سوره ی اعراف و سه آیة آخر سوره ی بقره، بلکه هرچه از قرآن ممکن است بخوانند.
مسأله 546: تنها گذاشتن محتضر و گذاشتن چیزی روی شکم او و بودن جُنُب و حائض نزد او و همچنین حرف زدنِ زیاد و گریه کردن و تنها گذاشتن زن ها نزد او، مکروه است.