آیت الله العظمی سید حسین بروجردی
مرجع تقلید شیعه
احکام خوردنی ها و آشامیدنی ها
[برخی احکام]
مسأله 2633: خوردن گوشت مرغی که مثل شاهین چنگال دارد، حرام است و پرستو حلال می باشد و احتیاط واجب آن است که از خوردن گوشت هدهد خود داری نمایند.
مسأله 2634: اگر چیزی را که روح دارد از حیوان زنده جدا نمایند، مثلاً دنبه یا مقداری گوشت از گوسفند زنده ببرند، نجس و حرام می باشد.
[اجزاء حرام حیوانات حلال گوشت]
مسأله 2635: پانزده چیز از حیوانات حلال گوشت حرام است:
1. خون. 2. فضله. 3. نری. 4. فرج. 5. بچّه دان. 6. غدد که آن را دشول می گویند. 7. تخم که آن را دنبلان می گویند. 8. چیزی که در مغز کله است و به شکل نخود می باشد.
9. مغز حرام که در میان تیره ی پشت است.
10. پی که در دو طرف تیره پشت است.
11. زهره دان.
12. سپرز (طحال).
13. بول دان (مثانه).
14. حدقه چشم.
15. چیزی که در میان سم است و به آن ذات الاشاجع می گویند.
مسأله 2636: خوردن سرگین و بول حیوان و آب دماغ و چیزهای خبیث دیگر که طبیعت انسان از آن متنفر است، حرام می باشد، ولی اگر پاک باشد و مقداری از آن به طوری با چیز حلال مخلوط شود که در نظر مردم نابود حساب شود، خوردن آن اشکال ندارد.
مسأله 2637: خوردن خاک حرام است، ولی خوردن کمی از تربت حضرت سیدالشهداء عَلَیْهِ السَّلَام برای شفا و خوردن گلِ داغستان و گِل ارمنی برای معالجه اشکال ندارد.
مسأله 2638: فرو بردن آب بینی و خلط سینه که در دهن آمده حرام نیست و نیز فرو بردن غذایی که موقع خلال کردن، از لای دندان بیرون می آید، اگر طبیعت انسان از آن متنفر نباشد اشکال ندارد.
مسأله 2639: خوردن چیزی که برای انسان ضرر دارد حرام است.
مسأله 2640: خوردن گوشت اسب و قاطر و الاغ مکروه است و اگر کسی با آنها وطی کند یعنی نزدیکی نماید، حرام می شوند و باید آنها را از شهر بیرون ببرند و در جای دیگر بفروشند.
مسأله 2641: اگر با حیوان حلال گوشتی مانند گاو و گوسفند نزدیکی کنند، بول و سرگین آنها نجس می شود و آشامیدن شیر آنها هم حرام است و باید فوری آن حیوان را بکشند و بسوزانند و کسی که با آن وطی کرده پول آن را به صاحبش بدهد.
مسأله 2642: آشامیدن شراب حرام و در بعضی از اخبار بزرگترین گناه شمرده شده است و اگر کسی آن را حلال بداند کافر است. از حضرت امام جعفر صادق عَلَیْهِ السَّلَام روایت شده است که فرمودند: شراب ریشه بدی ها و منشأ گناهان است و کسی که شراب می خورد، عقل خود را از دست می دهد و در آن موقع خدا را نمی شناسد و از هیچ گناهی باک ندارد و احترام هیچ کس را نگه نمی دارد و حق خویشان نزدیک را رعایت نمی کند و از زشتی های آشکار رو نمی گرداند و روح ایمان و خدا شناسی از بدن او بیرون می رود و روح ناقص خبیثی که از رحمت خدا دور است در او می ماند و خدا و فرشتگان و پیغمبران و مؤمنین او را لعنت می کنند و تا چهل روز نماز او قبول نمی شود و روز قیامت روی او سیاه است و زبان از دهانش بیرون می آید و آب دهان او به سینه اش می ریزد و فریاد تشنگی او بلند است.
مسأله 2643: نشستن سر سفره ای که در آن شراب می خورند، اگر انسان یکی از آنان حساب شود حرام و چیز خوردن از آن سفره نیز حرام است.
مسأله 2644: بر هر مسلمان واجب است مسلمان دیگری را که نزدیک است از گرسنگی یا تشنگی بمیرد، نان و آب داده و او را از مرگ نجات دهد.
چیزهایی که موقع غذا خوردن مستحب است
مسأله 2645: چند چیز در غذا خوردن مستحب است:
اوّل: هر دو دست را پیش از غذا بشوید.
دوم: بعد از غذا دست خود را بشوید و با دستمال خشک کند.
سوم: میزبان پیش از همه شروع به غذا خوردن کند و بعد از همه دست بکشد و پیش از غذا اوّل میزبان دست خود را بشوید، بعد کسی که طرف راست او نشسته و همین طور تا برسد به کسی که طرف چپ او نشسته و بعد از غذا اوّل کسی که طرف چپ میزبان نشسته دست خود را بشوید و همین طور تا به طرف راست میزبان برسد.
چهارم: در اوّل غذا «بسم الله» بگوید، ولی اگر سر یک سفره چند جور غذا باشد، در وقت خوردن هر کدام آنها گفتن «بسم الله» مستحب است.
پنجم: با دست راست غذا بخورد.
ششم: با سه انگشت یا بیشتر غذا بخورد و با دو انگشت نخورد.
هفتم: اگر چند نفر سر یک سفره نشسته اند، هر کسی از غذای جلوی خودش بخورد.
هشتم: لقمه را کوچک بردارد.
نهم: سر سفره زیاد بنشیند و غذا خوردن را طول بدهد.
دهم: غذا را خوب بجود.
یازدهم: بعد از غذا خداوند عالم را حمد کند.
دوازدهم: انگشت ها را بلیسد.
سیزدهم: بعد از غذا خلال نماید، ولی با چوب انار و چوب ریحان و نی و برگ درخت خرما خلال نکنند.
چهاردهم: آنچه بیرون سفره می ریزد جمع کند و بخورد، ولی اگر در بیابان غذا بخورد، مستحب است آنچه می ریزد برای پرندگان و حیوانات بگذارد. پانزدهم: در اوّل روز و اوّل شب غذا بخورد و در بین روز و در بین شب غذا نخورد. شانزدهم: بعد از خوردن غذا به پشت بخوابد و پای راست را روی پای چپ بیندازد. هفدهم: در اوّل غذا و آخر آن نمک بخورد. هیجدهم: میوه را پیش از خوردن با آب بشوید. چیزهایی که در غذا خوردن مکروه ست
مسأله 2646:
چند چیز در غذا خوردن مکروه است:
اوّل: در حال سیری غذا خوردن.
دوم: پر خوردن و در خبر است که خداوند عالم بیشتر از هر چیز از شکم پر بدش می آید.
سوم: نگاه کردن به صورت دیگران در موقع غذا خوردن.
چهارم: خوردن غذای گرم.
پنجم: فوت کردن چیزی که می خورد یا می آشامد.
ششم: بعد از گذاشتن نان در سفره، منتظر چیز دیگر شدن.
هفتم: پاره کردن نان با کارد.
هشتم: گذاشتن نان زیر ظرف غذا.
نهم: پاک کردن گوشتی که به استخوان چسبیده به طوری که چیزی در آن نماند.
دهم: پوست کندن میوه.
یازدهم: دور انداختن میوه پیش از آن که کاملاً آن را بخورد.
مستحبات آب آشامیدن
مسأله 2647: در آشامیدن آب چند چیز مستحب است:
اوّل: آب را به طور مکیدن بیاشامد.
دوم: در روز ایستاده آب بخورد.
سوم: پیش از آشامیدن آب «بسم الله» و بعد از آن «الحمد لله» بگوید.
چهارم: به سه نفس آب بیاشامد.
پنجم: از روی میل آب بیاشامد.
ششم: بعد از آشامیدن آب حضرت ابا عبدالله (- ع) و اهل بیت ایشان را یاد کند و قاتلان آن حضرت را لعنت نماید.
مکروهات آب آشامیدن
مسأله 2648: زیاد آشامیدن آب و آشامیدن آن بعد از غذای چرب و در شب به حال ایستاده مکروه است و نیز آشامیدن آب با دست چپ و همچنین از جای شکستة کوزه و جایی که دسته آن است مکروه می باشد.