آیت الله العظمی سید حسین بروجردی
مرجع تقلید شیعه
ارث دسته ی سوم؛ [عمو و عمه و دایی و خاله و اولاد آنان ]
مسأله 2764: دسته ی سوم عمو و عمه و دایی و خاله و اولاد آنان است به تفصیلی که گفته شد که اگر از طبقه اوّل و دوم کسی نباشد، اینها ارث می برند.
مسأله 2765: اگر وارث میت فقط یک عمو یا یک عمه است، چه پدر و مادری باشد یعنی با میت از یک پدر و مادر باشد، یا پدری باشد یا مادری، همه ی مال به او می رسد و اگر چند عمو یا چند عمه باشند و همه پدر و مادری، یا همه پدری باشند، مال به طور مساوی بین آنان قسمت می شود و اگر عمو و عمه هر دو باشند و همه پدر و مادری، یا همه پدری باشند، عمو دو برابر عمه می برد، مثلاً اگر وارث میت دو عمو و یک عمه باشد، مال را پنج قسمت می کنند، یک قسمت را به عمه می دهند و چهار قسمت را عموها به طور مساوی بین خودشان قسمت می کنند.
مسأله 2766: اگر وارث میت فقط چند عموی مادری یا چند عمه ی مادری یا عمو و عمه ی مادری باشند، مال به طور مساوی بین آنان قسمت می شود.
مسأله 2767: اگر وارث میت عمو و عمه باشد و بعضی پدری و بعضی مادری و بعضی پدری و مادری باشند، عمو و عمه ی پدری ارث نمی برند، پس اگر میت یک عمو یا یک عمه مادری دارد، مال را شش قسمت می کنند: یک قسمت را به عمو یا عمه ی مادری و بقیه را به عمو و عمه ی پدر و مادری می دهند و عموی پدر و مادری دو برابر عمه ی پدر و مادری می برد و اگر هم عمو و هم عمه ی مادری دارد، مال را سه قسمت می کنند: دو قسمت را به عمو و عمه ی پدر و مادری می دهند و عمو دو برابر عمه می برد و یک قسمت را به عمو و عمه ی مادری می دهند که به طور مساوی بین خودشان قسمت کنند و احتیاط آن است که در تقسیم با یکدیگر صلح کنند.
مسأله 2768: اگر وارث میت فقط یک دایی یا یک خاله باشد، همه ی مال به او می رسد و اگر هم دایی و هم خاله باشد و همه پدر و مادری، یا پدری، یا مادری باشند، مال به طور مساوی بین آنان قسمت می شود و احتیاط آن است که در تقسیم با یکدیگر صلح کنند.
مسأله 2769: اگر وارث میت فقط یک دائی، یا یک خاله ی مادری و دایی و خاله ی پدر و مادری و دایی و خاله ی پدری باشد، دایی و خاله ی پدری ارث نمی برد و مال را شش قسمت می کنند: یک قسمت را به دایی یا خاله ی مادری و بقیه را به دایی و خاله ی پدر و مادری می دهند و احتیاط آن است که در تقسیم با یکدیگر صلح کنند.
مسأله 2770: اگر وارث میت فقط دایی و خاله ی پدری و دایی و خاله ی مادری و دایی و خاله ی پدر و مادری باشد، دایی و خاله ی پدری ارث نمی برد و باید مال را سه قسمت کنند: یک قسمت آن را دایی و خاله ی مادری به طور مساوی بین خودشان قسمت نمایند و بقیه را به دایی و خاله ی پدر و مادری بدهند و احتیاط آن است که در تقسیم آن با یکدیگر صلح کنند.
مسأله 2771: اگر وارث میت یک دایی یا یک خاله و یک عمو یا یک عمه باشد، مال را سه قسمت می کنند: یک قسمت را دایی یا خاله و بقیه را عمو یا عمه می برد.
مسأله 2772: اگر وارث میت یک دایی یا یک خاله و عمو و عمه باشد، چنانچه عمو و عمه پدر و مادری یا پدری باشند، مال را سه قسمت می کنند: یک قسمت را دایی یا خاله می برد و از بقیه دو قسمت به عمو و یک قسمت به عمه می دهند، بنا بر این اگر مال را نُه قسمت کنند، سه قسمت را به دایی یا خاله و چهار قسمت را به عمو و دو قسمت را به عمه می دهند.
مسأله 2773: اگر وارث میت یا دایی یا یک خاله و یک عمو یا یک عمه ی مادری و عمو و عمه ی پدر و مادری یا پدری باشد، مال را سه قسمت می کنند: یک قسمت آن را به دایی یا خاله می دهند و دو قسمت باقی مانده را شش قسمت می کنند، یک قسمت را به عمو یا عمه ی مادری و بقیه را به عمو و عمه ی پدر و مادری یا پدری می دهند و عمو دو برابر عمه می برد؛ بنا بر این اگر مال را نُه قسمت کنند: سه قسمت را به دایی یا خاله و یک قسمت را به عمو یا عمه ی مادری و پنج قسمت دیگر را به عمو و عمه ی پدر و مادری یا پدری می دهند.
مسأله 2774: اگر وارث میت یک دایی یا یک خاله و عمو و عمه ی مادری و عمو و عمه ی پدر و مادری یا پدری باشد، مال را سه قسمت می کنند: یک قسمت را دایی یا خاله می برد و دو قسمت باقی مانده را سه سهم می کنند، یک سهم آن را به طور مساوی بین عمو و عمه ی مادری قسمت می کنند و دو سهم دیگر را بین عمو و عمه ی پدر و مادری یا پدری قسمت می نمایند و عمو دو برابر عمه می برد، بنا بر این اگر مال را نُه قسمت کنند: سه قسمت آن سهم خاله یا دایی و دو قسمت سهم عمو و عمه ی مادری و چهار قسمت سهم عمو و عمه ی پدر و مادری یا پدری می باشد.
مسأله 2775: اگر وارث میت چند دایی و چند خاله باشد که همه پدر و مادری یا پدری یا مادری باشند و عمو و عمه هم داشته باشد، مال سه سهم می شود: دو سهم آن را به دستوری که در مسأله پیش گفته شد، عمو و عمه بین خودشان قسمت می کنند و یک سهم آن را دائی ها و خاله ها به طور مساوی بین خودشان قسمت می نمایند.
مسأله 2776: اگر وارث میت، دایی یا خاله ی مادری و چند دایی و خاله ی پدر و مادری یا پدری و عمو و عمه ی باشد، مال سه سهم می شود: دو سهم آن را به دستوری که سابقاً گفته شد عمو و عمه بین خودشان قسمت می کنند، پس اگر میت یک دایی یا یک خاله ی مادری دارد، یک سهم دیگر آن را شش قسمت می کنند: یک قسمت را به دایی یا خاله ی مادری می دهند و بقیه را به دایی و خاله ی پدر و مادری یا پدری می دهند که بنا بر احتیاط باید در تقسیم آن با هم صلح کنند: و اگر چند دایی مادری یا چند خاله ی مادری یا هم دایی مادری و هم خاله ی مادری دارد، آن یک سهم را سه قسمت می کنند: یک قسمت را دائی ها و خاله های مادری به طور مساوی بین خودشان قسمت می کنند و بقیه را به دایی و خاله ی پدر و مادری یا پدری می دهند که بنا بر احتیاط در تقسیم آن با هم صلح می کنند.
مسأله 2777: اگر میت عمو و عمه و دایی و خاله نداشته باشد، مقداری که به عمو و عمه می رسد به اولاد آنان و مقداری که به دایی و خاله می رسد به اولاد آنان داده می شود.
مسأله 2778: اگر وارث میت عمو و عمه و دایی و خاله ی پدر و عمو و عمه و دایی و خاله ی مادر او باشند، مال سه سهم می شود: یک سهم آن را عمو و عمه و دایی و خاله ی مادر میت به طور مساوی بین خودشان قسمت می کنند و دو سهم دیگر آن را سه قسمت می کنند: یک قسمت آن را دایی و خاله ی پدر میت به طور مساوی بین خودشان قسمت می نمایند و دو قسمت دیگر آن را به عمو و عمه ی پدر میت می دهند و عمو دو برابر عمه می برد.