آیه الله العظمی محمد تقی بهجت
مرجع تقلید شیعه
خوردنیها و آشامیدنیها
«2142» خوردن گوشت مرغی که مثل شاهین چنگال دارد حرام است. و خوردن گوشت هُدهُد مکروه می باشد و همچنین پرستو، بنا بر اظهر.
«2143» اگر چیزی را که روح دارد از حیوان زنده جدا نمایند، مثلًا دنبه یا مقداری گوشت از گوسفند زنده ببرند، نجس و حرام می باشد.
«2144» خوردن پنج چیز از حیوانی که حلال گوشت است و به دستور شرع آن را سر بریده اند حرام است که عبارتند از:
1- طحال (سپرز). 2- نری. 3- دنبلان. 4- خون. 5- فضله و سرگین.
«2145» هرچه در نظر مردم جزء چیزهای خبیث باشد و متعارف مردم از آنها متنفّر باشند، خوردن آنها حرام است، و بنا بر احتیاط واجب باید از خوردن ده چیز اجتناب کرد، اگر چه جزء چیزهای خبیث نباشند، که عبارتند از:
1- مثانه (بول دان).
2- زَهره دان.
3- بچه دان.
4- فرج.
5- غُدد، که آنها را دُشْوِل هم می گویند.
6- نخاع (مغز حرام)، که داخل ستون فقرات و گردن است.
7- نخود مغز (و آن چیزی است در مغز به شکل نخود).
8- چیزی که در میان سُم است
و به آن ذات الاشاجع هم می گویند.
9- حدقه چشم.
10- پِی دو طرف تیره پشت.
«2146» خوردن کمی از تربت حضرت سید الشهداء علیه السلام برای شفا به اندازه یک نخود، که از قبر مطهر آن حضرت یا از اطراف آن برداشته باشند، اشکال ندارد، و مظنون این است که خوردن تربت حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و سایر ائمه طاهرین علیهم السلام برای شفا، در این حکم مثل تربت امام حسین علیه السلام باشد اگر چه احوط این است که آن را در آب مخلوط کنند به طوری که مستهلک شود، و خوردن گِل داغستان و گِل ارمَنی برای معالجه، اگر علاج منحصر به خوردن آنها باشد، بنا بر اظهر اشکال ندارد.
«2147» خوردن گوشت اسب، و قاطر و الاغ مکروه است و اگر کسی با آنها وطی کند، یعنی نزدیکی نماید، حرام می شوند و باید آنها را از شهر بیرون ببرند و در جای دیگر بفروشند.
«2148» خرگوش و سوسمار و همه حشرات، حرام گوشت هستند.
«2149» اگر- نَعوذُ بِاللَّه- با گاو، گوسفند و شتر نزدیکی کنند، بول و سرگین آنها نجس می شود و آشامیدن شیر و خوردن گوشت آنها هم حرام است و باید بدون آن که تأخیر بیفتد آن حیوان را بکشند و بسوزانند و کسی که با آن وطی کرده پول آن را به صاحبش بدهد.
«2150» آشامیدن شراب حرام و در بعضی از روایات بزرگترین گناه شمرده شده است، و اگر کسی آن را حلال بداند، در صورتی که ملتفت باشد که لازمه حلال دانستن آن تکذیب خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله
و سلم می باشد، کافر است. از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت شده است که فرمودند: «شراب ریشه بدی ها و منشأ گناهان است و کسی که شراب می خورد، عقل خود را از دست می دهد و در آن موقع، خدا را نمی شناسد و از هیچ گناهی باک ندارد و احترام هیچ کس را نگه نمی دارد و حق خویشان نزدیک را رعایت نمی کند و از زشتی های آشکار رو نمی گرداند و روح ایمان و خداشناسی از او بیرون می رود و روح ناقص خبیثی که از رحمت خدا دور است در او می ماند، و خدا و فرشتگان و پیغمبران و مؤمنین او را لعنت می کنند، و تا چهل روز نماز او قبول نمی شود، و روز قیامت روی او سیاه است و زبان از
دهانش بیرون می آید و آب دهان او به سینه اش می ریزد و فریاد تشنگی او بلند است».
«2151» سر سفره ای که در آن شراب می خورند، اگر انسان یکی از آنان حساب شود، بنا بر احتیاط واجب نباید نشست و از چیز خوردن از آن سفره هم باید اجتناب کرد.
آداب غذا خوردن
«2152» چند چیز در غذا خوردن مستحب است:
1- هردو دست را پیش از غذا بشوید.
2- بعد از غذا دست خود را بشوید و با دستمال خشک کند.
3- میزبان پیش از همه شروع به غذا خوردن کند و بعد از همه دست بکشد، و پیش از غذا اول میزبان دست خود را بشوید، بعد کسی که طرف راست او نشسته و همین طور تا برسد به کسی که طرف چپ او نشسته، و بعد از غذا اول کسی که طرف چپ میزبان نشسته دست
خود را بشوید و همین طور تا به طرف راست میزبان برسد.
4- در اول غذا «بِسم اللَّه» بگوید، و اگر سر یک سفره چند جور غذا باشد، در وقت خوردن هریک از آنها، نیز «بسم اللَّه» بگوید.
5- با دست راست غذا بخورد.
6- با سه انگشت یا بیشتر غذا بخورد و با دو انگشت نخورد.
7- اگر چند نفر سر یک سفره نشسته اند هرکسی از غذای جلو خودش بخورد.
8- سر سفره زیاد بنشیند و غذا خوردن را طول بدهد.
9- بعد از غذا خداوند عالم را حمد کند.
10- آنچه بیرون سفره می ریزد جمع کند و بخورد ولی اگر در بیابان غذا بخورد، مستحب است آنچه بیرون می ریزد، برای پرندگان و حیوانات بگذارد.
11- بعد از خوردن غذا به پشت بخوابد و پای راست را روی پای چپ بیندازد.
12- اول غذا و آخر آن نمک بخورد.
13- مستحب است یک سوم معده را برای غذا و یک سوم برای آب و یک سوم برای راحت تنفس کردن قرار دهد.
«2153» غذا خوردن در حال راه رفتن و همچنین به اندازه سیرشدن مکروه است.