آیت الله شیخ عباس محفوظی
مرجع تقلید شیعه
[مستحبات نماز]
«قنوت»
مسأله 918 : در تمام نمازهای واجب و مستحب پیش از رکوع رکعت دوّم مستحب است قنوت بخواند، بلکه احتیاط در این است که قنوت را در نمازهای واجب ترک نکند؛ و در نماز وتر با آن که یک رکعت می باشد، خواندن قنوت پیش از رکوع مستحب است؛ و نماز جمعه در هر رکعت یک قنوت دارد در رکعت اول قبل از رکوع و در رکعت دوم بعد از رکوع و نماز آیات پنج قنوت و نماز عید فطر و قربان در رکعت اول پنج قنوت و در رکعت دوم چهار قنوت دارد
مسأله 919 : اگر بخواهد قنوت بخواند خوب است دست ها را مقابل صورت بلند کند بلکه احتیاط در این است که در غیرموقع تقیه آن را ترک نکند
و مستحب است که کف آنها را رو به آسمان و پهلوی هم نگه دارد
مسأله 920 : در قنوت هر ذکری بگوید اگر چه یک «سبحان الله» باشد، کافیست و بهتر است بگوید:
«لااِلهَ اِلاَّ اللهُ الْحَلِیمُ الْکَریم لااِلهُ الاّ اللهُ الْعَلِیُّ الْعَظِیم سُبْحانَ اللهِ رَبِّ السَّمواتِ السَّبْع وَ رَبِّ الاَْرَضِینَ السَّبْع وَ ما فیهِنَّ وَ ما بَیْنَهُنَّ وَ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِیم وَ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِین».
مسأله 921 : اظهر جواز قنوت به غیر عربیست و باید به هر لغتی که می خواند صحیح بخواند تا وظیفه قنوتی را انجام داده باشد و همچنین بنا بر احتیاط واجب باید دعا خواندن به صورت غلط را در هر جای نماز که باشد ترک کند
مسأله 922 : مستحب است انسان قنوت را بلند بخواند ولی برای کسی که نماز را به جماعت می خواند اگر امام جماعت صدای او را بشنود بلند خواندن قنوت مستحب نیست
مسأله 923 : اگر عمداً قنوت نخواند قضا ندارد و اگر فراموش کند و پیش از آن که به اندازه رکوع خم شود یادش بیاید، مستحب است بایستد و بخواند و اگر در رکوع یادش بیاید، مستحب است بعد از رکوع قضا کند و اگر در سجده یادش بیاید مستحب است بعد از سلام نماز قضا نماید و احتمال دارد هر جای نماز که یادش آمد بتواند قنوت را به جا آورد
مسأله 924 : مستحب است در حال قیام نگاه کردن به محل سجده؛ و نیز بعید نیست استحباب نگاه کردن بین دو قدم در حال رکوع و به طرف بینی در حال سجود و به دامن خود در حال نشسته و به کف دو دست در حال قنوت؛
و مستحب است در حال قیام گذاشتن دستها روی رانها مقابل زانو و در حال قنوت قرار دادن آنها مقابل صورت به طوری که کف آنها رو به آسمان باشد و در حال سجده گذاشتن دست ها مقابل گوش ها یا صورت یا شانه ها و در حال نشسته روی ران ها و در حال رکوع روی زانو برای مردها
تعقیبات نماز
مسأله 925 : مستحب است انسان بعد از نماز مشغول تعقیب، یعنی خواندن ذکر و دعا و قرآن شود و بهتر است پیش از آن که از جای خود حرکت کند و وضو و غسل و تیمم او باطل شود، روبه قبله تعقیب را بخواند و لازم نیست تعقیب به عربی باشد ولی بهتر است چیزهایی را که در کتابهای دعا دستور داده اند بخواند و از تعقیبهایی که خیلی سفارش شده است، تسبیح حضرت زهرا ( علیها السلام ) است که باید به این ترتیب گفته شود:
34 مرتبه «اللهُ اَکبر»، سپس 33 مرتبه «اَلحَمدُ لله» و بعد از آن 33 مرتبه «سُبحان الله» و بنا بر اظهر می شود «سبحان الله» را پیش از «اَلحَمد لله» گفت ولی بهتر است بعد از «الحمد لله» گفته شود
مسأله 926 : مستحب است بعد از نماز سجده شکر نماید و همین قدر که پیشانی را به قصد شکر بر زمین بگذارد کافی است، ولی بهتر است صد مرتبه یا سه مرتبه یا یک مرتبه، «شُکراً لله» یا «شکراً» یا «عَفْواً» بگوید و نیز مستحب است هر وقت نعمتی به انسان می رسد یا بلایی از او دور می شود سجده شکر به جا آورد