آیت الله شیخ عباس محفوظی
مرجع تقلید شیعه
اشاره
برای پنج چیز بعد از سلام نماز انسان باید دو سجده سهو به دستوری که بعداً گفته می شود به جا آورد:
1 اگر در بین نماز سهواً حرف بزند
2 اگر یک سجده را فراموش کند
3 اگر در نماز چهار رکعتی بعد از سجده دوم شک کند که چهار رکعت خوانده یا پنج رکعت، ولی اگر قبل از تمام شدن سجده دوم شک کند، عمل به وظیفه ای که قبلا گفته شد می نماید و بنا بر احتیاط دو سجده سهو بجا می آورد؛ و همچنین اگر در حال ایستاده شک کرد که شش رکعت خوانده یا پنج رکعت بدون رکوع می نشیند و تشهد خوانده سلام می دهد و دو سجده سهو برای ایستادن بی جا و دو سجده دیگر برای شکی که کرده بنا بر احتیاط انجام می دهد
4 جایی که نباید نماز را سلام دهد، مثلا در رکعت اول، سهواً سلام بدهد.
5 اگر سهواً چیزی از غیر رکن را کم یا زیاد کند، بنا بر احتیاط دو سجده سهو بجا می آورد.
مسأله 1005 : اگر انسان اشتباهاً یا به خیال اینکه نمازش تمام شده حرف بزند باید دو سجده سهو به جا آورد.
مسأله 1006 : اگر چیزی را که غلط خوانده دوباره به طور صحیح بخواند برای دوباره خواندن آن سجده سهو واجب نیست و همچنین اگر در بین نماز احتیاط موجبات سجده سهو پیش بیاید، بنا بر اظهر سجده سهو واجب نمی شود.
مسأله 1007 : اگر در نماز سهواً مدتی حرف بزند و تمام آنها یک مرتبه حساب شود، دو سجده سهو بعد از سلام نماز کافی است.
مسأله 1008 : اگر سهواً تسبیحات اربعه را نگوید یا کمتر از یک مرتبه بگوید باید دو سجده سهو به جا آورد.
مسأله 1009 : اگر در جایی که نباید سلام دهد به نیت سلام اشتباهاً هر سه سلام را بگوید دو سجده سهو کافی است
مسأله 1010 : اگر یک سجده یا تشهد را فراموش کند و پیش از رکوع رکعت بعد یادش بیاید و یا گمان کند که سجده را از رکعت پیش فراموش کرده است، باید برگردد و به جا آورد و بعد از نماز برای قیام بی جا احتیاطاً دو سجده سهو به جا آورد و همچنین بنا بر احوط دو سجده سهو دیگر برای زیاد شدن قرائت یا تسبیحات اگر آنها را خوانده باشد به جا آورد
مسأله 1011 : اگر در رکوع یا بعد از آن یادش بیاید که یک سجده یا تشهد را از رکعت پیش فراموش کرده، باید بعد از سلام بنا بر اظهر سجده یا تشهد را قضا نماید و بعد از آن برای تشهد فراموش شده دو سجده سهو و بنا بر احتیاط واجب برای یک سجده فراموش شده نیز دو سجده سهو به جا آورد
مسأله 1012 : اگر سجده سهو را بعد از سلام نماز عمداً بجا نیاورد، معصیت کرده و واجب است هرچه زودتر آن را انجام دهد و چنانچه سهواً بجا نیاورد، هر وقت یادش آمد باید فوراً انجام دهد و لازم نیست نماز را دوباره بخواند
مسأله 1013 : اگر شک دارد که سجده سهو بر او واجب شده یا نه لازم نیست به جا آورد
مسأله 1014 : کسی که شک دارد دو سجده سهو بر او واجب شده یا چهار سجده، اگر دو سجده بنماید کافی است.
مسأله 1015 : اگر بداند یکی از دو سجده سهو را بجا نیاورده، در محل تدارک می کند و در غیر محل بنا بر احتیاط واجب دو سجده سهو به جا آورد و اگر بداند سهواً سه سجده کرده، بنا بر احتیاط مستحب دوباره دو سجده سهو بنماید.
مسأله 1016 : اگر واجبی از واجبات سجده سهو را فراموش کرد، اگر محل آن نگذشته آن را بجا می آورد و اگر بعد از سلام فهمید، بنا بر احتیاط سجده سهو را اعاده کند.
مسأله 1017 : اگر در سجده سهو شک کرد که دو سجده به جا آورده یا یک سجده، بنا را بر دو می گذارد اگر چه قبل از تشهد باشد و اگر شک کرد که دو سجده به جا آورده یا سه سجده بنا را بر دو می گذارد و همچنین به شک در ذکر یا طمأنینه اعتنا نمی کند اگر چه قبل از سر برداشتن از سجده باشد، امّا اگر شک کرد که اصل سجده را به جا آورده یا نه، باید به جا آورد.