آیت الله شیخ عباس محفوظی
مرجع تقلید شیعه
احکام محجور
اشاره
بچه ای که بالغ نشده شرعاً نمی تواند در مال خود تصرف کند و نشانه بالغ شدن یکی از سه چیز است. بنا بر این هر یک از این سه نشانه به تنهایی علامت بلوغ و رسیدن به حد تکلیف شرعی است:
1 روییدن موی درشت در زیر شکم بالای عورت.
2 بیرون آمدن منی، در خواب یا بیداری با اختیار یا بی اختیار.
3 تمام شدن پانزده سال قمری در مرد و تمام شدن نُه سال قمری در زن.
مسأله 1789 : روییدن موی درشت در صورت و پشت لب و در سینه و زیر بغل و درشت شدن صدا و مانند اینها بعید نیست که نشانه بلوغ باشد.
مسأله 1790 : روییدن مو اگر به سبب معالجه و استعمال دارو باشد، بنا بر اظهر نشانه بلوغ نیست مگر آن که معالجه از قبیل تقویت و تفریحات باشد که در رشد قوه بدنی مؤثر است.
مسأله 1791 : اگر بچه ممیّزی که بلوغ او نزدیک است ادعای بلوغ به احتلام کرد، قبول آن بدون بیّنه و قسم خالی از وجه نیست و همچنین است اگر دو نفر عادل خبر دهند، یا علم و یا اطمینان نزدیک به علم حاصل شود.
مسأله 1792 : شخص سفیه و همچنین کسی که حاکم شرع او را به علتی از تصرف در اموالش منع کرده باشد، نمی توانند در مال خود تصرف نمایند ولی تصرفات غیرمالی آنها اشکالی ندارد و شخص سفیه، عقدهایش با اجازه ولیّ صحیح است و نیز می تواند در اجرای صیغه عقد وکیل دیگری شود.
(سفیه کسیست که مال خود را در کارهای غیر عقلایی و بیهوده صرف می کند و در تدبیر امور مالی و اصلاح آن، عقل او کمتر از مردم متعارف می باشد).
مسأله 1793 : کسی که گاهی عاقل و گاهی دیوانه است، تصرفی که در هنگام دیوانگی در مال خود می کند صحیح نیست.
مسأله 1794 : انسان در مرضی که به آن از دنیا می رود، بنا بر اقرب می تواند هر مقدار از مال خود را که بخواهد به مصرف خود و عیال و مهمان و کارهایی که اسراف شمرده نمی شود برساند و نیز اگر مال خود را به کسی ببخشد یا ارزانتر از قیمت بفروشد یا اجاره دهد صحیح است