حضرت آیت الله حاج میرزا یدالله دوزدوزانی تبریزی
مرجع تقلید شیعه
شرایط عقد
مسأله 2379 ) عقد ازدواج چند شرط دارد:
اوّل- بنابراحتیاط به عربی صحیح خوانده شود. اگر خود مرد و زن نتوانند صیغه را به عربی صحیح بخوانند، چنانچه ممکن باشد، احتیاط آن است کسی را که می تواند به عربی صحیح بخواند وکیل کنند. اگر ممکن نباشد، خودشان می توانند به غیر عربی بخوانند اما باید لفظی بگویند که معنی زَوِّجتُ و قَبِلْتُ را بفهماند.
دوم- مرد و زن، یا وکیل آن ها که صیغه را می خوانند، قصد انشا داشته باشند، یعنی اگر خود مرد و زن صیغه را می خوانند، زن با گفتن زَوِّجْتُکَ نَفْسِی قصدش این باشد که خود را زن او قرار دهد و مرد با گفتن قَبِلْتُ التَّزْوِیجَ زن بودن او را برای خود قبول نماید. اگر وکیل مرد و زن صیغه را می خوانند، به گفتن زوجت و قبلت قصدشان این باشد مرد و زنی که آنان را وکیل کرده اند، زن و شوهر شوند.
سوم- کسی که صیغه را می خواند عاقل و بنابراحتیاط بالغ باشد چه برای خودش بخواند یا از طرف دیگری وکیل باشد.
چهارم- اگر وکیل زن و شوهر یا ولیّ آن ها صیغه را می خوانند، در عقد زن و شوهر را معین کنند مثلاً اسم شان را ببرند یا به آن ها اشاره نمایند. پس کسی که چند دختر دارد، اگر به مردی بگوید: زوجتک احدی بناتی (یعنی یکی از دخترانم را زن تو نمودم) و او بگوید قبلت (یعنی قبول کردم)، چون موقع عقد، دختر را معین نکرده اند، عقد باطل است.
پنجم- زن و مرد به ازدواج راضی باشند ولی اگر زن ظاهراً با کراهت اذن دهد و معلوم شود که قلباً راضی بوده، عقد صحیح است.
مسأله 2380 ) اگر در عقد یک حرف غلط خوانده شود که معنی آن را عوض کند، عقد باطل است.
مسأله 2381 ) کسی که صیغه عقد را می خواند، اگر معنای آن را هرچند به طور اجمال بداند و قصد تحقق آن معنی را بکند، عقد صحیح است و لازم نیست که معنای صیغه را تفصیلاً بداند مثلاً بداند که فعل یا فاعل طبق دستور زبان عربی کدام است.
مسأله 2382 ) اگر زنی را برای مردی بدون اجازه آنان عقد کنند و بعداً زن و مرد بگویند به عقد راضی هستیم، عقد صحیح است.
مسأله 2383 ) اگر زن و مرد یا یکی از آن دو را به ازدواج مجبور کنند و پس از خواندن عقد راضی شوند و بگویند به عقد راضی هستیم، عقد صحیح است و بهتر آن است که دوباره عقد را بخوانند.
مسأله 2384 ) پدر و جدپدری می توانند فرزند نابالغ، یا دیوانه خود را تزویج کنند. پس از آن که آن طفل بالغ شد، یا دیوانه عاقل گردید، اگر ازدواجی که برای او انجام
داده اند، مصلحت داشته، نمی تواند آن را به هم بزند. اگر مفسده ای داشته، می تواند به هم بزند.
مسأله 2385 ) دختری که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنی مصلحت خود را تشخیص می دهد، اگر بخواهد شوهر کند، چنانچه باکره باشد، بنابراحتیاط واجب باید از پدر یا جدپدری خود اجازه بگیرد. اجازه مادر و برادر لازم نیست.
مسأله 2386 ) اگر پدر و جد پدری غائب باشند، یا دختر باکره نباشد، اجازه پدر و جد لازم نیست.
مسأله 2387 ) اگر پدر، یا جدپدری برای پسر نابالغ خود زن بگیرد، پسر باید پس از بالغ شدن خرج همسر را بدهد.
مسأله 2388 ) اگر پدر، یا جدپدری برای پسر نابالغ خود زن بگیرد، چنانچه پسر موقع عقد مالی داشته، مدیون مهر زن است. اگر موقع عقد مالی نداشته، پدر یا جد او باید مهر را بدهند.