حضرت آیت الله حاج میرزا یدالله دوزدوزانی تبریزی
مرجع تقلید شیعه
شرائط شیر دادنی که علّت محرم شدن است
مسأله 2483 ) شیر دادنی که علت محرم شدن است، هشت شرط دارد:
اوّل- بچه شیر زن زنده را بخورد، پس اگر از پستان زنی که مرده است شیر بخورد، فایده ندارد.
دوم- شیر آن زن از حرام نباشد، پس اگر شیر بچه ای را که از زنا به دنیا آمده به بچه دیگر بدهند، به واسطه آن شیر، بچه به کسی محرم نمی شود.
سوم- بچه شیر را از پستان بمکد، پس اگر شیر را در گلوی او بریزند، اثری ندارد.
چهارم- شیر، خالص باشد و با چیز دیگر مخلوط نباشد.
پنجم- شیر از یک شوهر باشد. پس اگر زن شیردهی را طلاق دهند، سپس شوهر دیگری کند و از او آبستن شود و تا موقع زاییدن، شیری که از شوهر اوّل داشته باقی باشد و مثلاً هشت دفعه پیش از زاییدن از شیر شوهر اوّل و هفت دفعه پس از زاییدن از شیر شوهر دوم به بچه ای بدهد، بچه به کسی محرم نمی شود.
ششم- بچه به واسطه بیماری شیر را قی نکند. اگر قی کند، بنابراحتیاط واجب کسانی که به واسطه شیر خوردن به بچه محرم می شوند، باید با او ازدواج نکنند و نگاه محرمانه هم به او ننمایند.
هفتم- پانزده مرتبه یا یک شبانه روز به طوری که در مسأله بعد گفته می شود، شیر سیر بخورد، یا مقداری شیر به او بدهند که بگویند از آن شیر استخوانش محکم شده و گوشت بر بدنش روییده، بلکه اگر ده مرتبه هم به او شیر دهند، احتیاط مستحب آن است کسانی که به واسطه شیر خوردن با او محرم می شوند، با او ازدواج نکنند و نگاه محرمانه هم به او ننمایند.
هشتم- دو سال بچه تمام نشده باشد. اگر پس از تمام شدن دو سال، او را شیر دهند، به کسی محرم نمی شود، بلکه اگر مثلاً پیش از تمام شدن دو سال چهارده مرتبه و پس
از آن، یک مرتبه شیر بخورد، به کسی محرم نمی شود. ولی چنانچه از موقع زاییدن زن شیرده بیش تر از دو سال گذشته و شیر او باقی باشد و بچه ای را شیر دهد، کودک به کسانی که گفته شد، محرم می شود.
مسأله 2484 ) از مسأله قبل روشن شد، مقدار شیری که موجب محرم شدن است سه معیار دارد:
1- به حدی باشد که عرفاً موجب روئیدن گوشت و محکم شدن استخوان باشد، و شرط آن این است که مستند به شیر باشد و غذایی با آن نباشد، ولی غذای کم که مؤثر نیست ضرر ندارد، و اگر از دو زن شیر بخورد، اگر طوری باشد که مقداری از روئیدن گوشت و محکم شدن استخوان مستند به این، و مقداری مستند به آن باشد، هر دو مادر رضاعی خواهند بود، و اگر به هر دو با هم مستند باشد موجب حرمت نخواهد شد.
2- محاسبه زمانی، و شرط آن این است که بچه در بین یک شبانه روز غذا یا شیر کس دیگر را نخورد، ولی اگر آب یا دارو، یا غذا بخورد که نگویند در بین غذا خورده اشکال ندارد، و باید در طول شبانه روز مرتب در موقع احتیاج، یا تمایل شیر خورده باشد و از او دریغ نشده باشد، بلکه - بنا براحتیاط واجب - باید اوّل شبانه روز را وقتی حساب کنند که بچه گرسنه باشد و آخر آن وقتی که سیر باشد.
3 - محاسبه عددی، و شرط آن این است که پانزده مرتبه را از شیر یک زن بخورد و در بین پانزده مرتبه شیر کس دیگر را نخورد، ولی خوردن غذا در میان آنها ضرر ندارد و فاصله زمانی میان پانزده بار نیز ضرری ندارد، و باید در هر دفعه شیر کامل بخورد به این معنی که گرسنه باشد و تا سیر شدن کامل بدون فاصله شیر بخورد، ولی اگر در بین شیر خوردن نفس تازه کند، یا کمی صبر کند که از ابتدای پستان در دهان گرفتن، تا زمان سیر شدن یک دفعه حساب شود، اشکال ندارد.
مسأله 2485 ) اگر زن از شیر شوهر خود بچه ای را شیر دهد، بعد شوهر دیگر کند و از شیر آن شوهر هم بچه دیگر را شیر دهد، آن دو بچه به یکدیگر محرم نمی شوند، اگرچه بهتر است با هم ازدواج نکنند و نگاه محرمانه به یکدیگر ننمایند.
مسأله 2486 ) اگر زن از شیر یک شوهر چندین بچه را شیر دهد، همه آنان به یکدیگر و به شوهر و به زنی که آنان را شیر داده، محرم می شوند.
مسأله 2487 ) اگر کسی چند زن داشته باشد و هرکدام با شرایطی که گفتیم بچه ای را شیر دهند، همه بچه ها به یکدیگر و به آن مرد و به همه آن زن ها محرم می شوند.
مسأله 2488 ) اگر کسی دو زن شیرده داشته باشد و یکی از آنان بچه ای را مثلاً هشت مرتبه و دیگری را هفت مرتبه شیر بدهد، بچه به کسی محرم نمی شود.
مسأله 2489 ) اگر زنی از شیر یک شوهر، پسر و دختری را شیر کامل بدهد، خواهر و برادر آن دختر به خواهر و برادر آن پسر و خود آن پسر محرم نمی شوند.
مسأله 2490 ) انسان نمی تواند بدون اذن زن خود، با زن هایی که به واسطه شیر خوردن، خواهرزاده یا برادرزاده زن او شده اند، ازدواج کند، نیز اگر با پسری لواط کند، احتیاط واجب آن است که دختر و خواهر و مادر و مادربزرگ آن پسر را که رضاعی هستند، یعنی به واسطه شیر خوردن، دختر و خواهر و مادر او شده اند، برای خود عقد نکند.
مسأله 2491 ) زنی که برادر انسان را شیر داده، به انسان محرم نمی شود، اگرچه احتیاط مستحب آن است که با او ازدواج نکند.
مسأله 2492 ) انسان نمی تواند با دو خواهر، اگرچه رضاعی باشند، یعنی به سبب شیر خوردن، خواهر یکدیگر شده باشند، ازدواج کند. چنانچه دو زن را عقد کند و سپس بفهمد خواهر بوده اند، در صورتی که عقد آنان در یک وقت بوده، هر دو باطل است. اگر در یک وقت نبوده، عقد اوّلی صحیح و عقد دومی باطل می باشد.
مسأله 2493 ) اگر زن از شیر شوهر خود کسانی را که بعداً گفته می شود، شیر دهد شوهرش بر او حرام نمی شود، اگرچه بهتر آن است که احتیاط کنند:
اوّل- برادر و خواهر خود. دوم- عمو و عمّه و دایی و خاله. سوم- اولاد عمو و اولاد دایی. چهارم- برادرزاده خود. پنجم- برادر شوهر، یا خواهرشوهر. ششم- خواهرزاده خود یا خواهرزاده شوهر. هفتم- عمو و عمّه و دایی و خاله شوهر. هشتم- نوه زن دیگر شوهر خود.
مسأله 2494 ) اگر کسی دختر عمه یا دختر خاله انسان را شیر دهد، به شخص محرم نمی شود ولی احتیاط مستحب آن است که از ازدواج با او خودداری نماید.
مسأله 2495 ) مردی که دو زن دارد، اگر یکی از آن دو، فرزند عموی زن دیگر را شیر دهد، زنی که فرزند عموی او شیر خورده، به شوهر خود حرام نمی شود.