آیت الله حاج شیخ محمد رحمتی
مرجع تقلید شیعه
اشاره
مسأله2962_ تشریح بدن مرده مسلمان (زن یا مرد، کوچک یا بزرگ، حتی دیوانهی مسلمان) جائز نیست. و در صورت ارتکاب خواه عمدی باشد یا از روی فراموشی و اشتباه دیه (خون بها) دارد که در جای خود مقدار آن مشخص شده.
مسأله2963_ تشریح بدن مرده کافر جائز است (مگر در صورتی که پیمانی بین مسلمانان و کفار منعقد شده و ترک این قبیل کارها در آن قرار داده شده باشد).
مسأله2964_ برای حفظ جان و سلامتی مسلمان می توان از بدن مردهی کافر استفاده کرد و عضوی از اعضای او را به مسلمان پیوند زد، و تشریح بدن مردهی مسلمان و استفاده از اعضای او برای این منظور حرام است، مگر درموردی که حفظ جان و سلامتی آن مسلمان اهمّ از حرمت تشریح بدن و استفاده از عضو مسلمان مرده بوده رجحان داشته باشد. لکن دیه ساقط نمی شود و تا هنگامی که عضو پیوند زده از اعضان انسان زنده شمرده نشود، حکم به طهارت آن نمی شود، و هم چنین است در پیوند عضوی از اعضاء حیوانی که نجس العین باشد مانند سگ و خوک یا مردار بوده (در حیواناتی که مردار آنها نجس است). ولی در عین حال نماز خواندن با عضو نجس (که پیوند زده شده) اشکالی ندارد.
مسأله2965_ آیا جائز است انسان وصیت کند عضوی از بدنش را بعد از مردن به انسان محتاج به آن عضو پیوند زده تا زندگی او ادامه پیدا کند؟ محل اشکال است گر چه بعید نیست و این کار را در زندگی نیز در موارد جزئی که ضرر کلی به وی نخورد می تواند انجام دهد. (مثل اینکه یک کلیه خود را به دیگری بدهد تا حیاتش ادامه پیدا کند) و بهتر بلکه احتیاط است که به صورت خرید و فروش نباشد. بلکه به عنوان گذشت از حق اختصاص باشد) و همچنین است در مورد خون به بیماران دادن.