آیت الله حاج شیخ محمد رحمتی
مرجع تقلید شیعه
احکام نماز در مسافرت های هوایی
مسأله2969_ اگر شخص روزه داری در ماه رمضان بعد از غروب و افطار کردن در محلّ خود با هواپیما به طرف مغرب و به جائی که در آنجا آفتاب غروب نکرده مسافرت کند، پس از رسیدن به آن محلّ آیا واجب است تا غروب امساک کند؟ ظاهراً واجب نباشد. چون طبق آیهی مبارکه (ثم اتمّو الصیّام الی اللیل) روزه را به آخر رسانده وموجبی ندارد که در آن محل امساک کند.
مسأله2970_ اگر شخص مکلف نماز صبح را در محل خود بخواند و سپس با هواپیما مثلاً به طرف مغرب جائی که هنوز آنجا صبح نشده، مسافرت کند، یا نماز ظهر و عصر را خوانده به جائی که هنوز آنجا ظهر نشده مسافرت نماید و یا نماز مغرب و عشاء را خوانده و به محلی که هنوز آفتاب در آنجا غروب نکرده مسافرت کند، آیا در این موارد واجب است نمازهای خود را دوباره بخواند؟ دو وجه دارد و احتیاط واجب است که آنها را اعاده نماید. و اگر وقت نماز در محلّ خودش گذشته و نمازش فوت شده، مثلاً آفتاب طلوع کرده و نماز صبح را نخوانده و یا آفتاب غروب کرده و نماز ظهر و عصر را نخوانده، سپس با هواپیما به محلّی مسافرت کند که در آنجا آفتاب طلوع نکرده یا مغرب نشده، واجب است نمازهائی را که نخوانده بخواند ولی قصد مافی الذّمه (اعم از اداء یا قضاء) کند.
مسأله2971_ اگر کسی با هواپیما مسافرت کرد و می خواهد در هواپیما نماز بخواند باید تمام شرایط نماز را مراعات کند و نمازش صحیح است. و اگر نتواند نماز را رو به قبله بخواند یا شرط دیگری را مراعات کند و وقت نماز به اندازهی پیاده شدن و به جا آوردن آن وسعت دارد، باید پس از پیاده شدن با مراعات قبله یا شرایط دیگر نماز را بخواند؛ ولی اگر وقت وسعت ندارد، در هواپیما نماز را رو به قبله بخواند و اگر قبله را نمی داند، رو به سمتی که گمان دارد قبله است نماز بخواند وگرنه بنا بر احتیاط به چهار طرف وگرنه به سه طرف به طور مثلث وار وگر نه به هر طرف که شد بخواند.