آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
1 خوردن و آشامیدن
مسأله 1582 : اگر روزه دار عمداً چیزی بخورد یا بیاشامد؛ روزه او باطل می شود. چه خوردن و آشامیدن آن چیز معمول باشد؛ مثل نان و آب و چه معمول نباشد؛ مثل خاک و شیره درخت، چه کم باشد یا زیاد، حتی اگر مسواک را از دهان بیرون بیاورد و دوباره به دهان فروببرد و رطوبت آن را فرو برد؛ روزه او باطل می شود؛ مگر آنکه رطوبت مسواک در آب دهان به طوری از بین برود که رطوبت خارج به آن گفته نشود. ولی در صورتی که بداند آب خارج در دهان است گرچه مستهلک شده؛ احتیاط لزومی آن است که آن را فرونبرد؛ وگرنه می توان یک لیوان آب یا ماست را به وسیله سر انگشت مثلاً، در مدت طولانی در دهان قرارداد به نحوی که در هر دفعه رطوبت سر انگشت در آب دهان مستهلک شود.
مسأله 1583 : اگر موقعی که مشغول غذا خوردن است بفهمد صبح شده؛ باید لقمه را از دهان بیرون آورد و چنانچه عمداً فرو برد روزه اش باطل است و به دستوری که بعداً گفته خواهد شد کفاره هم بر او واجب می شود.
مسأله 1584 : اگر روزه دار سهواً چیزی بخورد یا بیاشامد؛ روزه اش باطل نمی شود.
مسأله 1585 : احتیاط واجب آن است که روزه دار از استعمال آمپول و سرمی که به جای دوا و غذا به کار می رود؛ خود داری کند؛ ولی ترزیق آمپولی که عضو را بی حس می کند اشکال ندارد. در صورتی که روزه دار مرضی داشته باشد که روزه برایش ضرر ندارد؛ ولی در روز ناچار به ترزیق آمپول و سرم است؛ در صورت ترزیق احتیاط لازم آن است که روزه آن روز را به پایان برساند و قضای آن روز را به جا آورد.
مسأله 1586 : اگر روزه دار چیزی را که لای دندان مانده است عمداً فروببرد؛ روزه اش باطل می شود؛ بلکه اگر آن چیز فاسد شده باشد به نحوی که از خبائث محسوب شود شبهه خوردن چیز حرام است و کفاره جمع در بین است.
مسأله 1587 : کسی که می خواهد روزه بگیرد لازم نیست پیش از اذان دندان هایش را خلال کند؛ ولی اگر بداند غذایی که لای دندان مانده در روز فرو می رود؛ چنانچه خلال نکند و چیزی از آن فرورود روزه اش باطل است؛ بلکه اگر فرو هم نرود باطل است برای اینکه با این علم، نیت امساک در تمام روز را نکرده است.
مسأله 1588 : فرو بردن آب دهان گرچه به واسطه خیال کردن ترشی و مانند آن در دهان جمع شده باشد؛ روزه را باطل نمی کند؛ ولی احتیاط مستحب آن است که آن آب را فرونبرد؛ مخصوصاً در صورتی که سبب جمع شدن آب از روی عمد باشد.
مسأله 1589 : فرو بردن اخلاط سر و سینه، تا به فضای دهان نرسیده؛ اشکال ندارد. ولی اگر داخل فضای دهان شود احتیاط واجب آن است که آن را فرونبرند.
مسأله 1590 : اگر روزه دار به قدری تشنه شود که بترسد از تشنگی بمیرد؛ یا اینکه می ترسد که تشنگی به او ضرر معتنی به می رساند و یا اینکه اگر آب نخورد در مشقت شدید واقع می شود؛ می تواند به اندازه ای که از مردن، یا از ضرر تشنگی و از مشقت شدید نجات پیدا کند؛ آب بیاشامد؛ بلکه در مورد ترس از مردن و ضرر معتنی به واجب است به مقداری که از مرگ و ضرر نجات پیدا کند؛ آب بیاشامد. به هر حال در تمام این موارد روزه او باطل می شود و اگر ماه رمضان باشد باید در بقیه روز از به جا آوردن کاری که روزه را باطل می کند خود داری کند.
مسأله 1591 : جویدن غذا برای بچه یا پرنده و چشیدن غذا و مانند اینها که معمولا به حلق نمی رسد؛ در صورتی که مجرد رسیدن به حلق روزه را باطل بکند؛ اگر اتفاقاً به حلق برسد؛ روزه را باطل نمی کند؛ ولی اگر انسان از اول بداند که به حلق می رسد؛ روزه اش باطل می شود و باید قضای آن را بگیرد و اگر به حلق برسد؛ کفاره هم بر او واجب است و الا فقط قضا واجب است.
مسأله 1592 : انسان نمی تواند برای ضعف، روزه را بخورد؛ ولی اگر ضعف به قدریست که معمولا نمی شود آن را تحمل کرد؛ خوردن روزه اشکال ندارد.