آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
حد دزدی
مسأله 2903 : هرگاه کسی با شرایطی که در مسأله بعدی گفته می شود دزدی کند؛ در دفعه اول به دستور حاکم شرع چهار انگشت دست راستش را از بیخ می برند و کف دست و شصت او را باقی می گذارند و در دفعه دوم پای چپش را از وسط قدم می برند و پاشنه پا را باقی می گذارند؛ که روی او بایستد و نماز بخواند و راه برود و در دفعه سوم او را حبس می کنند تا بمیرد و مخارجش را اگر ندارد از بیت المال می دهند و اگر در زندان هم دزدی کرد او را می کشند. در این حکم فرقی بین مرد و زن، کافر و مسلمان و بنده و آزاد نیست.
مسأله 2904 : شرایط اجراء حد دزدی که در مسأله قبل آمده یازده چیز است:
اول:
دزد بالغ باشد؛ پس غیربالغ اگر یک مرتبه یا دو مرتبه دزدی کند کاری با او ندارند ولی در مرتبه سوم تعزیر می شود.
دوم:
عاقل باشد.
سوم:
به اختیار خود دزدی کرده باشد.
چهارم:
مال دزدی حداقل یک چهارم دینار، یعنی چهار نخود و نیم طلای سکه دار، یا چیز دیگری به این ارزش باشد.
پنجم:
او در مالی که بر می دارد شریک نباشد؛ پس اگر در مال مشترکی که بین او و دیگری ست به مقدار حق خود یا کمتر از آن بردارد حد ندارد ولی تعزیر می شود.
ششم:
بداند مالی را که بر می دارد مال مردم است؛ پس اگر خیال کرده مال خود اوست حد جاری نمی شود هر چند ضامن است.
هفتم:
مال در جای محفوظ و دربسته باشد و او حفاظت آنجا را از بین ببرد؛ مثل این که قفل را بشکند یا باز کند؛ یا دیوار را سوراخ یا خراب کند؛ یا از دیوار بالا
رود و مال را ببرد؛ پس اگر مال را در مثل حمام و مسجد و جاهای عمومی یا جاهایی که اجازه وارد شدن در آن داشته ببرد؛ یا دیگری در را باز کند یا دیوار را خراب کند و او مال را ببرد حد ندارد ولی او را تعزیر می کنند.
هشتم:
مخفیانه مال را ببرد؛ پس اگر ظالمی به زور علناً در را باز کند و مال را ببرد؛ یا به زور مال را از صاحبش بگیرد؛ یا از دست او بر باید؛ یا مالی را که به عنوان امانت نزد اوست تصرف کند و پس ندهد دست او را نمی برند هر چند ضامن است و تعزیر می شود.
نهم:
دزد پدر صاحب مال نباشد؛ پس دست پدر را برای دزدی مال فرزندش نمی برند ولی دست فرزند را برای دزدی مال پدر می برند.
دهم:
دزد بنده صاحب مال نباشد؛ پس اگر بنده ای از مال مالکش دزدی کند دستش قطع نمی شود.
یازدهم:
اضطرار و ناچاری او را وادار به دزدی نکرده باشد.
؛ پس کسی که مثلاً در زمان قحطی، مواد غذایی مورد نیاز را بدزدد دست او را نمی برند.
مسأله 2905 : بر دزد واجب است چیزی را که دزدیده به مالکش برگرداند و اگر مالکش مرده به ورثه اش برساند و در صورتی که آن چیز معیوب شده؛ یا قیمتش کم شده باید خسارت آن را جبران کند و اگر آن چیز تلف شده اگر مانند آن باشد باید مانند آن را بدهد و اگر مانند ندارد باید قیمت آن را پرداخت کند.
مسأله 2906 : هرگاه صاحب مال پیش از آن که کار دزد به حاکم شرع مراجعه شود او را ببخشد حد از او ساقط می شود؛ ولی اگر بعد از آن که به حاکم شرع مراجعه شود او را عفو کند حد ساقط نمی شود.
مسأله 2907 : هرگاه دزد قبل از این که دزدیش ثابت شود توبه کند حد از او ساقط می شود ولی اگر بعد از آن که با بینه ثابت شده باشد توبه کند فایده ندارد.
مسأله 2908 : دزدی به دو راه ثابت می شود:
اول:
شهادت دو مرد عادل، پس اگر یک مرد عادل و دو زن عادله، یا زن های عادله شهادت دهند فایده ندارد.
دوم:
اقرار خود دزد، بنا بر احتیاط چنانچه مشهور فرموده اند دو مرتبه اقرار کند.