آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
[احکام ]
مسأله 2530 : طلاق آن است که مرد همسر خود را از قید همسری آزاد کند.
مسأله 2531 : مردی که همسر خود را طلاق می دهد باید بالغ و عاقل باشد.
پس طلاق کسی که بالغ نشده گرچه ده سالش شده؛ یا دیوانه باشد گرچه دیوانه همیشگی نباشد باطل است و باید طلاق به اختیار شوهر باشد؛ بنا بر این طلاق از روی اجبار و اکراه باطل است و نیز باید قصد جدی داشته باشد بنا بر این اگر صیغه طلاق را به شوخی یا در حال مستی و بیهوشی بگوید صحیح نیست.
مسأله 2532 : طلاق باید به صیغه عربی صحیح ادا شود و دو مرد عادل آن را بشنوند و اگر خود شوهر بخواهد صیغه طلاق را بخواند و اسم همسر او صغریست باید بگوید؛ زَوْجَتی صُغْری طالِقٌ، یعنی:
همسر من صغری از همسری رهاست و اگر دیگری را وکیل کند که طلاق دهد وکیل باید بگوید:
زَوْجَةَ مُوَکلی صُغْری طالِقٌ، یعنی:
همسر موکل من صغری رها است.
مسأله 2533 : زن باید هنگام طلاق از خون حیض و نفاس پاک باشد و نیز باید شوهرش در آن پاکی با او نزدیکی نکرده باشد بلکه بنا بر احتیاط واجب نباید در حیض پیش از این پاکی هم با او نزدیکی کرده باشد.
پس اگر در پاکی یا در حال حیض پیش از آن، نزدیکی کرده باشد طلاق دهد کافی نیست باید دوباره پس از آن که عادت شود و پاک گردد؛ طلاق دهد. ولی در بعضی موارد طلاق زنی که در حال حیض و نفاس است صحیح است؛ تفضیل این دو شرط در مسائل آینده گفته می شود.
مسأله 2534 : طلاق دادن در حال حیض یا نفاس در سه صورت صحیح است:
اول:
شوهرش بعد از ازدواج با او نزدیکی نکرده باشد.
دوم:
معلوم باشد آبستن است؛ ولی اگر معلوم نباشد که آبستن است و شوهر در حال حیض طلاقش بدهد بعد بفهمد آبستن بوده؛ احتیاط واجب آن است که دوباره او را طلاق دهد.
سوم:
مرد به واسطه غایب بودن؛ یا به جهت دیگری مانند حبس بودن از زن خود جدا باشد به طوری که نتواند بفهمد که زن از خون حیض یا نفاس پاک است یا نه، باید تا مدتی که معمولا زن ها از حیض یا نفاس پاک می شوند صبر کند و احتیاط آن است که اقلا یک ماه صبر کند بعد او را طلاق دهد.
مسأله 2535 : هرگاه زن را از خون حیض پاک می دانسته طلاقش داده بعد معلوم شود که هنگام طلاق در حال حیض بوده؛ طلاق او باطل است و به عکس هرگاه بداند زن در حال حیض است و طلاقش دهد بعد معلوم شود پاک بوده؛ با تحقق قصد انشاء طلاق، طلاق او صحیح است.
مسأله 2536 : هرگاه کسی که می داند همسرش در حال حیض یا نفاس است اگر از او جدا شود؛ مثلاً مسافرت کند و بخواهد او را طلاق دهد در صورتی که بتواند از حالش اطلاع پیدا کند؛ اگر چه از راه عادت حیض زن باشد؛ یا نشانه های دیگری باشد که در شرع معین شده؛ باید حال او را استعلام کند و اگر نتواند باید تا مدتی که معمولا زن ها از حیض یا نفاس پاک می شوند صبر کند و احتیاط آن است که اقلا تا یک ماه صبر کند.
مسأله 2537 : هرگاه با همسرش که از خون حیض یا نفاس پاک شده نزدیکی کند و بخواهد طلاقش دهد؛ باید صبر کند تا دوباره حیض ببیند و پاک شود. ولی زنی که نه سالش تمام شده و هنوز حیض نشده؛ یا معلوم است که باردار است اگر بعد از نزدیکی کردن طلاقش دهد اشکال ندارد و همچنین اگر یائسه باشد.
مسأله 2538 : هرگاه با همسر خود که از خون حیض و نفاس پاک است نزدیکی کند و در همان پاکی طلاقش دهد؛ چنانچه بعد معلوم شود که موقع طلاق آبستن بوده بنا بر احتیاط واجب دوباره او را طلاق دهد.
مسأله 2539 : هرگاه با همسرش که از خون حیض و نفاس پاک بوده نزدیکی کند سپس مسافرت نماید؛ چنانچه بخواهد او را طلاق دهد و راهی برای تحقیق حال زن نداشته باشد باید به قدری که زن معمولا بعد از آن پاکی خون می بیند و دوباره پاک می شود صبر کند و احتیاط واجب آن است که آن مدت کمتر از یک ماه نباشد.
مسأله 2540 : هرگاه مرد بخواهد زن خود را که به واسطه اصل خلقت یا مرضی حیض نمی بیند و زن های مانند او حیض می بینند طلاق دهد؛ باید از وقتی که با او نزدیکی کرده تا سه ماه از نزدیکی با او خود داری نماید و بعد او را طلاق دهد.
مسأله 2541 : طلاق باید در ازدواج دائمی باشد.
زنی که در ازدواج موقت باشد؛ مثلاً یک ماهه یا یک ساله او را عقد کرده؛ طلاق ندارد و هر زمان مدت قرار داده شده تمام شود؛ یا مرد مدت را ابراء کند؛ یعنی به او ببخشد به این که بگوید مدت را به تو ابراء کردم و بخشیدم؛ از قید همسری او رها می شود پاک بودن از حیض و نفاس و شاهد گرفتن لازم نیست.