آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
مسائل متفرقه ارث
مسأله 2832 : قرآن، انگشتری و شمشیر میت مرد و لباسی را که پوشیده مال پسر بزرگتر است و به آنها اصطلاحاً حبوة می گویند. هرگاه میت غیر از لباس از اینها بیشتر از یکی دارد مثلاً دو قرآن یا دو انگشتر دارد و در لباسی که برای دوختن گرفته و دوخته ولی نپوشیده و در مورد کتاب ها، رحل، راحله و اسلحه میت احتیاط آن است که پسر بزرگتر در تمام اینها با ورثه مصالحه کند.
مسأله 2833 : هرگاه پسر بزرگ میت بیش از یکی باشد مثلاً از دو زن او در یک وقت دو پسر به دنیا آمده باشد چیزهایی را که در مسأله گذشته ذکر شد به طور مساوی بین خودشان قسمت کنند.
مسأله 2834 : هرگاه میت قرض داشته باشد چنانچه قرضش به اندازه مال او یا زیادتر باشد چیزهایی را که مال پسر بزرگتر است و در دو مسأله پیشین گفته شد به قرض میت بدهند و در صورتی که قرضش کمتر از مال او باشد باید آن چیزهایی که به پسر بزرگتر می رسد به نسبت به قرض او بدهند؛ مثلاً اگر همه دارایی میت شصت هزار تومان است و مقدار بیست هزار تومان آن از چیزهاییست که مال پسر بزرگتر است و سی هزار تومان هم قرض دارد پسر بزرگتر باید به مقدار ده هزار تومان از چیزهایی که به او می رسد بابت قرض میت بدهد.
مسأله 2835 : مسلمان از کافر ارث می برد ولی کافر هر چند پدر یا پسر میت باشد از او ارث نمی برد.
مسأله 2836 : هرگاه کسی یکی از خویشان خود را عمداً و به ناحق بکشد از او ارث نمی برد؛ ولی اگر از روی خطا باشد ارث می برد مثل این که تیری برای شکار حیوانی پرتاب کند اتفاقاً به یکی از خویشان او بخورد و او را بکشد.
ولی ارث بردن او از دیه این قتل که بعداً گفته می شود؛ گرچه به مشهور نسبت داده شده ولی محل اشکال است.
مسأله 2837 : هرگاه بخواهند ارث را تقسیم کنند در صورتی که میت بچه ای در شکم همسرش داشته باشد؛ اگر زنده به دنیا بیاید ارث می برد. در صورتی که در طبقه او وارث دیگری همانند اولاد و پدر و مادر باشند اگر احتمال بیشتر از یک بچه نرود؛ سهم یک پسر را کنار می گذارند و زیادی بین ورثه تقسیم می شود. ولی اگر احتمال بدهند که بیشتر از یکیست مثلاً احتمال دهند که زن دو قلو حامله است به مقدار سهم دو یا سه پسر کنار بگذارند؛ چنانچه مثلاً یک پسر یا یک دختر به دنیا آمد زیادی را ورثه بین خودشان تقسیم می کنند.
ولی اگر در طبقه او وارث دیگری نباشد طبقه بعدی نمی توانند در مال میت تصرف کنند؛ هرگاه حمل زنده متولد شد تمام مال به او می رسد و الا به طبقه بعدی می رسد.