آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
احکام نگاه کردن
مسأله 2461 : نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم و همچنین نگاه کردن به موی او چه با قصد لذت باشد چه بدون آن، چه با ترس به این که در حرام بیفتد یا نه، حرام است؛ بلکه نگاه کردن به صورت و دست آنان اگر به قصد لذت یا ترس از این که در حرام بیفتد باشد؛ حرام است؛ ولی نگاه کردن به صورت و دست آنان تا مچ بدون قصد لذت یا ترس از این که در حرام بیفتد؛ حرام نیست گرچه احتیاط مستحب آن است که اجتناب کند و نیز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم به تفصیلی که در نگاه کردن مرد به زن گفته شد حرام است مگر به جاهایی از بدن مرد که عادتاً التزام به پوشیدنش نبوده؛ مانند سر، صورت، دستها و ساق پاها، در صورتی که بدون قصد لذت و ترس از واقع شدن در حرام باشد؛ حرام نیست.
مسأله 2462 : بدن و موی دختری که نه سالش تمام نشده ولی خوب و بد را می فهمد بنا بر احتیاط حکم بدن و موی زن را دارد؛ فقط نگاه کردن به صورت و دسته ای او تا مچ بدون لذت و ترس از این که در حرام نیفتد؛ جایز است و همچنین بنا بر احتیاط پسری که بالغ نشده ولی خوب و بد را می فهمد حکم مرد را دارد فقط نگاه کردن به جاهایی که عادتاً التزام به پوشیدنش نبوده به نحوی که در مسأله گذشته بیان شد جایز است.
مسأله 2463 : دست زدن مرد به بدن زن نامحرم، یا دست زدن زن به بدن مرد نامحرم حرام است و فرقی بین صورت و دستها و سایر بدن آنان نیست.
مسأله 2464 : نگاه کردن به صورت و دسته ای زن کافر گرچه از یهود و نصاری نباشد و جاهایی از بدن آنها که در سابق عادت به پوشاندنش نبوده؛ مانند مقداری از ساق پاها و موی سر و مانند اینها، بدون قصد لذت در صورتی که نترسد به حرام بیفتد اشکال ندارد و احتیاط آن است که به غیر صورت و دسته ای آنان نگاه نکند.
مسأله 2465 : زن باید بدن و موی خود را از مرد نامحرم بپوشاند؛ ولی پوشاندن صورت و دستها از مچ به پایین در صورتی که مورد نظر لذت مرد و ترس از واقع شدن او در حرام نباشد واجب نیست؛ گرچه شایسته است و بنا بر احتیاط واجب این حکم در مورد پسری که بالغ نشده ولی خوب و بد را می فهمد به حدی که احتمال داده شود که به قصد لذت نگاه می کند جاری است.
مسأله 2466 : احتیاط واجب آن است که مرد بدن خود را غیر از جاهایی که عادتاً التزام به پوشیدنش نبوده؛ مانند سر، صورت، دستها و ساق پاها از زن نامحرم بپوشاند و در صورتی که در معرض نظر لذتی زن و ترس از واقع شدن او در حرام باشد لازم است خود را بپوشاند و همچنین بنا بر احتیاط مرد بدن خود را از دختر نامحرمی که نه سالش تمام نشده ولی خوب و بد را می فهمد بپوشاند. همچنین زن بدن خود را از پسر بچه نامحرمی که به تکلیف نرسیده ولی خوب و بد را می فهمد بپوشاند.
مسأله 2467 : زن و مرد گرچه محرم باشند حرام است به عورتین دیگری نگاه کنند گرچه از پشت شیشه یا در آینه یا آب و مانند اینها باشد و این حکم بنا بر احتیاط نسبت به عورتین بچه ممیزی که خوب و بد را می فهمد جاری است؛ ولی زن و شوهر می توانند به تمام بدن یکدیگر نگاه کنند.
مسأله 2468 : مرد نباید با قصد لذت شهوانی به بدن مرد دیگر نگاه کند و زن هم نباید به بدن زن دیگر با قصد شهوانی نگاه کند.
مسأله 2469 : لذت بردن پدر و مادر از دیدن فرزند که غیر از لذت شهوانی باشد اشکال ندارد.
مسأله 2470 : مرد و زنی که با یکدیگر محرمند اگر قصد لذت شهوانی نداشته باشند می توانند به بدن یکدیگر غیر از عورتین، به آن مقداری که در میان محارم معمول است نگاه کنند و در غیر آن احتیاط آن است که نگاه نکنند.
مسأله 2471 : عکس و فیلم برداشتن مرد و زن نامحرم از یکدیگر حرام نیست مگر این که ناچار شوند که دست به بدن یکدیگر بزنند؛ یا به جاهایی از بدن یکدیگر که نگاه کردن به آنها حرام است نگاه کنند.
مسأله 2472 : شایسته نیست نگاه کردن به عکس و فیلم جاهایی از بدن زن نامحرم که نگاه کردن به آنها حرام است؛ در صورتی که آن زن مقید به حجاب شرعی باشد مخصوصاً در صورتی که او را بشناسد. ولی در صورتی که نگاه کردن در معرض هتک و فساد و تحریک شهوانی باشد جایز نیست.
مسأله 2473 : هرگاه در حال ناچاری زن بخواهد زن دیگر، یا مردی غیر از شوهر خود را تنقیه کند؛ یا عورت او را آب بکشد باید دستکش یا مانند آن در دست کند که دست او به عورت نرسد و همچنین است اگر مرد بخواهد در حال ناچاری مرد دیگر، یا زنی غیر از زن خود را تنقیه کند؛ یا عورت او را آب بکشد.
مسأله 2474 : هرگاه پرستار یا طبیب مرد یا زن برای معالجه نامحرم ناچار باشد که بدن او را نگاه کند و دست به بدن او بزند چنانچه ناچاری نسبت به اصل معالجه باشد اشکال ندارد. ولی اگر با نگاه کردن بتواند معالجه کند نباید دست به بدن او بزند و اگر با دست زدن بتواند معالجه کند نباید او را نگاه کند؛ ولی اگر ضرورت به اصل معالجه نباشد؛ ولکن چون بنا بر معالجه می شود اضطرار به معالجه نامحرم پیدا می شود نگاه کردن و دست زدن به بدن او جایز نیست؛ بلکه معرض قرار دادن انسان خود را برای نگاه کردن و دست زدن نامحرم جایز نیست.
مسأله 2475 : هرگاه انسان برای معالجه کسی ناچار شود که به عورت او نگاه کند چنانچه ناچاری نسبت به اصل معالجه باشد بنا بر احتیاط واجب باید آینه را در مقابل گذاشته و در آن نگاه کند؛ ولی اگر چاره ای جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد. ولکن اگر ضرورت به اصل معالجه نباشد ولکن چون بنا بر معالجه می شود اضطرار به معالجه نامحرم پیدا می شود نگاه کردن و دست زدن به بدن او جایز نیست.