آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
جنایت بر حیوان
مسأله 3034 : هرگاه حیوانی را که قابل تذکیه شدن باشد؛ چه حلال گوشت باشد مانند گاو و گوسفند، یا حرام گوشت باشد مانند خرگوش و روباه، بدون اجازه صاحبش ذبح شرعی کنند صاحب حیوان اختیار دارد بین این که تفاوت قیمت حیوان زنده و حیوان ذبح شده را مطالبه کند یا این که از حیوان صرف نظر کند و تمام قیمت حیوان را از او بگیرد و هرگاه قیمت حیوان را داد حیوانی را که سرش را بریده مال او خواهد بود.
مسأله 3035 : هرگاه حیوان حلال گوشت یا حرام گوشت کسی را که ارزش دارد زخمی کند یا جایی از بدنش را ببرد؛ باید تفاوت قیمت سالم و معیوب آن را به صاحبش بدهد و هرگاه آن حیوان را تلف کند باید تمام قیمتش را بدهد.
مسأله 3036 : مشهور فرموده اند هرگاه سگ گله کسی را تلف کند بیست مثقال درهم نقره سکه دار به او بدهد و بعضی فرموده اند یک گوسفند بدهد و هرگاه سگ محافظ خانه یا باغ را تلف کند بیست مثقال درهم نقره سکه دار بدهد.
و هرگاه سگ محافظ مزرعه را تلف کند یک قفیز گندم که ده صاع می شود به او بدهد و هرگاه سگ شکاری را تلف کند چهل درهم نقره سکه دار که بیست و یک مثقال درهم معمولی ست به او بدهد. ولی چون این سگ ها مالیت و ارزش عرفی دارند هرگاه قیمت آنها بیش از آنچه ذکر شد باشد احتیاط واجب بلکه خالی از وجه نیست که قیمت معمولی آنها را بدهد و احتیاط آن است که در مازاد مصالحه کنند.
مسأله 3037 : هرگاه خوک کسی را تلف کند؛ یا سگ او را، غیر از سگ هایی که در مسأله گذشته ذکر شد تلف کند؛ یا آلات قمار و آلاتی که فقط منفعت حرام دارد از بین ببرد ضامن نیست.
مسأله 3038 : هرگاه حیوان به زراعت کسی خسارت وارد کند مشهور فرموده اند اگر در شب باشد صاحب حیوان ضامن خسارت است و اگر در روز باشد ضامن خسارت نیست. بعید نیست این فرق به این جهت باشد که متعارف است صاحب زراعت در روز از زراعت خود محافظت می کند و نمی گذارد آسیبی به او برسد؛ پس هرگاه حیوانی در روز به زراعت وارد شود کاَنَّ صاحب زراعت کوتاهی در حفاظت از زراعت کرده؛ ولی در شب چنین تعارفی نیست. به هر حال هرگاه صاحب حیوان در حفاظت حیوان کوتاهی کرده باشد بنا بر احتیاط واجب در روز هم خسارت بدهد.