آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
9 قی کردن
مسأله 1655 : هرگاه روزه دار عمداً قی کند؛ اگر چه به واسطه مرض و مانند آن ناچار باشد؛ روزه اش باطل می شود. ولی اگر سهواً یا بی اختیار قی کند؛ اشکال ندارد.
مسأله 1656 : اگر در شب چیزی بخورد که می داند به واسطه خوردن آن در روز، بی اختیار قی می کند؛ احتیاط واجب آن است که روزه آن روز را قضا نماید.
مسأله 1657 : اگر روزه دار بتواند از قی کردن خود داری کند؛ چنانچه برای او ضرر و مشقت نداشته باشد؛ باید خود داری نماید. ولی در صورتی که موجبات قی کردن غیراختیاری فراهم شده؛ به نحوی که عرفاً گفته شود که قی کردن به اختیار او نبوده؛ لازم نیست از آن خود داری کند.
مسأله1658 : اگر مگس در گلوی روزه دار برود؛ چنانچه ممکن باشد باید آن را بیرون آورد و روزه او باطل نمی شود. ولی اگر بداند که به واسطه بیرون آوردن آن قی می کند؛ در صورتی که به حدی فرورفته باشد که به فرورفتن آن خوردن گفته نمی شود؛ واجب نیست او را بیرون آورد و روزه اش صحیح است؛ ولی اگر هنوز بَلْع حاصل نشده به نحوی که به بلعیدن آن خوردن گفته شود؛ باید آن را بیرون آورد؛ گرچه سبب قی کردن و باطل شدن روزه بشود. برای اینکه به فرو بردن گذشته بر باطل شدن روزه، چون مگس یکی از خبائث است؛ شبهه کفاره جمع است.
مسأله 1659 : اگر سهواً چیزی را فروببرد؛ اگر پیش از رسیدن به آخرین نقطه حلق یادش بیاید که روزه است؛ چنانچه ممکن باشد باید آن را بیرون آورد و روزه او صحیح است و اگر از آخرین نقطه حلق گذشته باشد؛ نباید بیرون کشید.
مسأله 1660 : اگر یقین داشته باشد که به واسطه آروغ زدن چیزی از گلو بیرون می آید؛ نباید عمداً آروغ بزند؛ بلکه در صورتی که شک دارد در آروغ زدن چیزی خارج می شود؛ بنا بر احتیاط واجب ترک کند.
مسأله 1661 : اگر آروغ بزند و چیزی قهراً و بی اختیار در گلو یا دهانش بیاید؛ باید آن را بیرون بریزد و اگر بی اختیار فرورود؛ روزه اش صحیح است.
احکام چیزهایی که روزه را باطل می کنند
مسأله 1662 : اگر انسان عمداً و از روی اختیار کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد؛ روزه او باطل می شود و چنانچه از روی عمد نباشد اشکال ندارد. ولی جنب اگر بخوابد و به تفصیلی که در مسأله (1639) گفته شد؛ تا اذان صبح غسل نکند؛ روزه او باطل است.
مسأله 1663 : اگر روزه دار سهواً یکی از کارهایی که روزه را باطل می کند انجام دهد و به خیال اینکه روزه اش باطل شده عمداً دوباره یکی از آنها را به جا آورد؛ روزه او باطل می شود.
مسأله 1664 : اگر چیزی به زور در گلوی روزه دار بریزند؛ یا سر او را به زور در آب فروبرند؛ روزه او باطل نمی شود. ولی اگر مجبورش کنند که روزه خود را باطل کند؛ مثلاً به او بگویند اگر غذا نخوری ضرر جانی یا مالی به تو می زنیم و خودش برای جلوگیری از ضرر چیزی بخورد؛ روزه او باطل می شود؛ گرچه معصیت نکرده است.
مسأله 1665 : روزه دار نباید جایی برود که می داند؛ یا اطمینان دارد که چیزی در گلویش می ریزند؛ یا مجبورش می کنند که خودش روزه خود را باطل کند؛ اگر برود و چیزی در گلویش بریزند؛ یا از روی ناچاری کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد؛ روزه او باطل می شود؛ بلکه اگر قصد رفتن کند گرچه نرود روزه اش باطل می شود.