آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
شرط دوم:
اشاره
احتمال بدهد که امر و نهی او در طرف تأثیر می کند.
پس هرگاه بداند یا احتمال عقلایی ندهد که امر و نهیش تأثیر دارد واجب نیست. ولی جواز، بلکه رجحان آن در صورتی که نترسد ضرری به او برسد خالی از وجه نیست.
مسأله 2848 : هرگاه بداند که طرف با استدعا و خواهش بدون امر و نهی عمل واجب را انجام، یا عمل حرام را ترک می کند بعید نیست استدعا و خواهش واجب باشد.
مسأله 2849 : هرگاه انسان بداند؛ یا احتمال عقلایی دهد اگر امر و نهی را مکرراً بگوید در طرف مؤثر واقع می شود واجب است مکرر بگوید.
مسأله 2850 : کسی که عمل حرامی را آشکارا انجام می دهد هرگاه بدانیم اگر در بین مردم آشکارا نهی کنیم مؤثر واقع می شود جایز، بلکه واجب است این کار را انجام دهیم و هرگاه بدانیم که مؤثر نیست ولی اگر دور از دیدگان مردم بگوییم مؤثر است در بین مردم گفته نشود.
مسأله 2851 : هرگاه کسی تصمیم گرفته حرام را انجام دهد و احتمال عقلایی داده شود که نهی در او مؤثر باشد واجب است نهی شود.
مسأله 2852 : هرگاه امر در انجام کلی عمل واجب یا نهی از ترک اصل عمل حرام مؤثر نباشد ولی سبب می شود که واجب را کمتر ترک کند؛ یا حرام را کمتر انجام دهد واجب است امر و نهی کردن.
مسأله 2853 : گرچه از شرایط امر به معروف و نهی از منکر عمل کردن کسی که امر و نهی می کند نیست؛ ولی هرگاه کسی که امر به معروف می کند خود عمل کند و کسی که نهی می کند خود آن عمل را انجام ندهد تأثیر بیشتری دارد بلکه چه بسا در صورتی که عمل نداشته باشد تأثیر نکند؛ بلکه ممکن است خدای نکرده بدتر بکند.
در خبر است مردم را با غیر زبان خود دعوت به کارهای خوب و ترک کارهای زشت بکنید.