آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی
مرجع تقلید شیعه
مصرف زکات فطره
مسأله 2022 : احتیاط واجب آن است که زکات فطره را به فقرا و مساکین شیعه دوازده امامی بدهد.
مسأله 2023 : اگر طفل شیعه ای فقیر باشد؛ انسان می تواند بنا بر احتیاط واجب به اذن ولی شرعی او به مصرف او برساند؛ یا به واسطه دادن به ولی طفل، ملک طفل نماید.
مسأله 2024 : فقیری که فطره به او می دهند؛ لازم نیست عادل باشد.
ولی احتیاط واجب آن است که به بی نماز، شراب خوار و کسی که آشکارا معصیت می کند؛ فطره ندهند.
مسأله 2025 : به کسی که فطره را در معصیت صرف می کند نباید فطره داد.
مسأله 2026 : احتیاط واجب آن است که به یک فقیر کمتر از یک صاع، که تقریباً سه کیلو است؛ فطره ندهند. ولی اگر بیشتر، یعنی چند صاع تمام، که فطره چند نفر است به یک فقیر بدهند اشکال ندارد.
مسأله 2027 : گرچه در زکات فطره می شود آن اجناس را داد؛ ولی احتیاط واجب آن است که قیمت از چیزهایی باشد که به عنوان قیمت شناخته می شود؛ مانند اسکناس و مسکوکات رایج در این زمان، بنا بر این اجناس دیگر به عنوان قیمت اشکال دارد.
مسأله 2028 : انسان نمی تواند نصف صاع را از یک جنس مثلاً گندم و نصف دیگر آن را از جنس دیگر مثلاً جو، بدهد و اگر آن را به قصد قیمت فطره هم بدهد اشکال دارد.
مسأله 2029 : فرموده اند:
مستحب است در دادن زکات فطره، خویشان فقیر خود را بر دیگران مقدم دارد و بعد همسایگان فقیر را، بعد اهل علم فقیر، ولی اگر دیگران از جهتی برتری داشته باشند؛ مستحب است آنها را مقدم بدارد. ولی چه بسا دادن به اهل علم و دین فقیر، سزاوارتر از خویشان و همسایگان باشد.
مسأله 2030 : اگر انسان به خیال اینکه کسی فقیر است به او فطره بدهد و بعد بفهمد فقیر نبوده؛ چنانچه مالی را که به او داده از بین نرفته است؛ باید پس بگیرد و به مستحق بدهد و اگر نتواند پس بگیرد؛ باید از مال خودش فطره را بدهد. ولی در صورتی که در دادن فطره به آن شخص جهت شرعی داشته و بدون تقصیر و مسامحه، در تشخیص اشتباه نموده؛ بعید نیست دوباره دادن لازم نباشد و اگر فطره از بین رفته باشد؛ در صورتی که گیرنده فطره می دانسته؛ یا احتمال می داده آنچه را گرفته فطره است؛ باید عوض آن را بدهد و الا دادن عوض بر او واجب نیست و انسان باید دوباره فطره را بدهد. ولی چنانچه در صورت قبلی اشاره شد؛ اگر دادن زکات به آن شخص با جهت شرعی و بدون تقصیر و مسامحه، در تشخیص اشتباه نموده؛ دوباره دادن لازم نیست.
مسأله 2031 : اگر کسی بگوید فقیرم، نمی شود به او فطره داد؛ مگر آنکه از گفته او اطمینان پیدا کند؛ یا ظاهر حالش گواهی دهد که فقیر است؛ یا انسان بداند که قبلا فقیر بوده است.