آیت الله العظمی شیخ محمداسحاق فیاض
مرجع تقلید شیعه
اشاره
اگر یکی از دو شریک سهم خود را به شخص سوّم بفروشد، شریک دیگر حق دارد سهم شریک خود را در قبال دادن قیمتی که در معامله تعیین شده، بگیرد؛ و این حق، بنام «شُفعه»یاد می شود.
📑 فهرست مطالب
- عبادات
- احکام تقلید
- احکام طهارت
- آب مطلق و آب مضاف
- اقسام آب مطلق
- آب قلیل
- آب مشتبه
- آب مضاف
- احکام تخلی
- اشاره
- کیفیت شستن مخرج بول
- مستحبات و مکروهات تخلی
- استبراء
- وضو
- اجزا و کیفیت وضو
- وضو دارای چهار جزء واجب است:شستن صورت و دو دست، مسح سر و پاها
- وضوی جبیره
- شرایط وضو
- اول:آنکه آب وضو پاک، مطلق و مباح باشد
- دوم:فضایی که در آن مسح سر و پا می کند باید مباح باشد،
- سوم:آنکه استعمال آب برای او به خاطر بیماری یا تشنگی مانعی نداشته باشد
- چهارم:نیت
- پنجم:شستن و مسح اعضا را در حال اختیار خود وضوگیرنده انجام دهد،
- ششم:موالات،
- هفتم:اعضای وضو را به ترتیبی که بیان شده به جای آورد،
- احکام وضو
- مبطلات وضو
- اول و دوم:بول و غائط
- سوم:خارج شدن باد معده و روده از مخرج غائط یا از راه دیگری که برای خروج غائط گشوده شده است،
- چهارم:خوابی که بر عقل غلبه کند،
- پنجم:استحاضه زنان
- دائم الحدث
- چیزهایی که وضو گرفتن برای آنها واجب است
- غسل
- اشاره
- غسل جنابت
- اشاره
- اول:بیرون آمدن منی
- دوم جماع:
- صحت یا جواز چیزهایی که بر غسل جنابت متوقف است
- چیزهایی که بر جنب مکروه است
- واجبات غسل
- احکام و مستحبات غسل جنابت
- أغسال ثلاثۀ زنان
- غسل حیض
- استحاضه
- نفاس
- أحکام أموات
- احکام محتضر
- غسل میّت
- کفن
- نماز میت
- کیفیت نماز میت
- تشییع جنازه
- دفن
- غسل مس میت
- اقسام غسل های مستحب
- اول:غسل های زمانی
- دوم:غسل های مکانی
- سوم:غسل های فعلی
- تیمم
- اشاره
- چیزهایی که تیمم بر آنها صحیح است
- کیفیت تیمم
- شرایط تیمم
- احکام تیمم
- نجاسات
- أقسام نجاسات
- 1 و 2-بول و غائط
- 3-منی
- 4-مردار
- 5-خون
- 6 و 7-سگ و خوک
- 8-شراب
- 9-فقاع
- 10-کافر
- راه نجس شدن چیزهای پاک
- احکام نجاسات
- مواردی که لازم نیست بدن و لباس نمازگزار پاک باشد
- اول:آنکه به واسطه جراحت و یا زخم که در بدن او است، لباس یا بدن به خون آلوده شده باشد
- دوم:اگر بدن یا لباس نمازگزار به مقدار کمتر از یک درهم به خون غیر نجس العین و میته و حیوان حرام گوشت آلوده شده باشد، معفو است
- سوم:اگر لباس های کوچک نمازگزار مثل جوراب، دستمال، کلاه، انگشتر، النگو و مانند اینها که نمی شود با آنها عورت را پوشاند، و لو با نجاست حیوان حرام گوشت نجس شده باشند،
- چهارم:مادری که پرستار پسر بچه است و بیش از یک لباس ندارد،
- مطهّرات
- أقسام مطهرات
- اوّل:آب
- دوم:زمین
- سوم:آفتاب
- چهارم:استحاله
- پنجم:انقلاب
- ششم:انتقال
- هفتم:اسلام
- هشتم:تبعیت
- نهم:برطرف شدن عین نجاست
- دهم:غایب شدن مسلمان
- یازدهم:استبراء حیوان نجاستخوار
- احکام ظرفهای طلا و نقره
- احکام نماز
- اشاره
- تعداد نمازها
- اوقات نمازهای یومیه و نافله
- احکام وقت نماز
- قبله
- لباس نمازگزار
- پوشانیدن بدن در نماز
- شرایط لباس نمازگزار
- اول:پاک باشد
- دوم:بنابر احتیاط مؤکّد مباح باشد، ولی مباح بودن لباس شرط صحت نماز نیست،
- سوم:آنکه لباس از اجزای مرداری که در آنها روح دمیده شده، نباشد،
- چهارم:آنکه هیچ جزئی از حیوان حرام گوشت در لباس نباشد
- پنجم:جایز نیست مرد لباس طلاباف در نماز به تن کند
- ششم:لباس مرد در نماز و غیر نماز بنابر احتیاط واجب نباید از ابریشم خالص طبیعی باشد،
- موارد تعذر پوشش شرعی
- مکان نمازگزار
- اذان و اقامه
- اشاره
- جمله های اذان و اقامه
- شرایط اذان و اقامه
- اشاره
- 1-نیّت،
- 2 و3-عقل و ایمان،
- 4-ذکورت:
- 5-ترتیب،
- 6-موالات،
- 7-عربیّت،
- 8-داخل شدن وقت،
- احکام اذان و اقامه
- حکم کسی که اذان و اقامه را ترک نموده است
- واجبات نماز
- اشاره
- نیت
- تکبیرة الاحرام
- قیام «ایستادن»
- قرائت
- رکوع
- سجود
- اشاره
- سجده واجب قرآن
- تشهد
- سلام نماز
- ترتیب
- موالات
- قنوت
- تعقیب
- نماز جمعه
- مبطلات نماز
- صلوات بر پیغمبر
- نماز آیات
- اشاره
- وقت نماز آیات
- دستور نماز آیات
- نماز قضا
- نماز استیجاری
- نماز جماعت
- اشاره
- چند عمل مستحب:
- شرایط تحقّق جماعت
- شرایط امام جماعت
- احکام جماعت
- خلل و شکیّات نماز
- اشاره
- فوت محل جزء فراموش شده به سه چیز محقق می شود:
- شکیّات نماز
- اشاره
- قضای اجزای فراموش شده
- سجده سهو
- نماز مسافر
- اشاره
- چیزهایی که سفر را قطع می کند
- احکام مسافر
- نمازهای مستحبی
- اول:نماز عید فطر و قربان،
- دوم:نماز شب اول قبر که آن را نماز وحشت می نامند
- سوم:نماز روز اول هر ماه
- چهارم:نماز غفیله
- پنجم:خواندن نماز حاجت در مسجد کوفه
- احکام روزه
- نیت
- مبطلات روزه
- 1 و 2-خوردن و آشامیدن
- 3-جماع
- 4-دروغ بستن به خدا، پیغمبر و امامان
- 5-فروبردن سر در آب
- 6-رساندن غبار غلیظ به حلق
- 7-باقی ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح
- اشاره
- فروع مسأله:
- 8-استمناء
- 9-اماله کردن با مایعات
- 10-قی کردن
- تتمیم
- کفاره روزه
- شرایط وجوب روزه
- کسانی که روزه بر آنها واجب نیست
- راه ثابت شدن اول ماه
- احکام روزه قضا
- اعتکاف
- اشاره
- اقسام اعتکاف
- احکام اعتکاف
- احکام زکات
- اشاره
- شرایط عمومی وجوب زکات
- چیزهایی که زکات در آنها واجب است
- اشاره
- و احکام نه چیز اول در ضمن چند گفتار بیان می شود:
- شرایط وجوب زکات در شتر، گاو و گوسفند
- زکات نقدین(طلا و نقره)
- زکات غلاّت چهارگانه
- ذکر اموری جهت آگاهی بیشتر از مسائل زکات غلات:
- اقسام مستحقین
- اشاره
- 1-فقیر2-مسکین،
- 3-عاملین زکات،
- 4-برای تألیف قلوب مسلمانانی که عقایدشان ضعیف اند به خاطر تقویت عقاید و باقی ماندن شان در اسلام،
- 5-خریداری بنده ها و آزاد کردن آنان چه مستحق دیگر وجود نداشته باشد
- 6-بدهکاران،
- 7-«سبیل اللَّه تعالی
- 8-ابن سبیل،
- اوصاف مستحقین
- 1-ایمان،
- 2-بنابر احتیاط از اهل معصیت نباشد،
- 3-از کسانی نباشد که مخارج شان بر زکات دهنده واجب است،
- احکام متفرقه زکات
- زکات فطره
- اشاره
- سایر احکام زکات فطره
- احکام خمس
- چیزهایی که خمس در آن واجب است
- 1-غنیمت،
- 2-معدن،
- 3-گنج،
- 4-غوّاصی،
- 5-زمین،
- 6-مال مخلوط به حرام،
- 7-فایده،
- مستحق خمس و مصرف آن
- بیان چند مسأله مورد ابتلاء اهل خمس:
- مسأله اول-اگر شخصی خانه یا محل تجارتش را چندین سال اجاره دهد، باید ابتدا نقص و خسارتی که بر آنها وارد گردیده از فایده جبران نماید،
- مسأله دوم-درختانی را که می نشاند،
- مسأله سوم-اگر درختان بزرگ شوند ولی قیمت بازار آنها پایین بیاید،
- مسأله چهارم-اگر شخصی مالک زمین زراعتی باشد، چند حالت دارد:
- مسأله پنجم-مالک می تواند خمس سال گذشته را از منافع سال بعدی بدهد به شرطی که اول خمس منافع بعدی را بدهد،
- مسأله ششم-اگر اعیانی از قبیل باغ یا خانه یا زمین یا ماشین را در ذمه برای غیر مخارج بخرد،
- مسأله هفتم-شخصی که چهارپایان را با خریدن یا هبه و بخشش مالک شود، چند حالت دارد:
- امر به معروف و نهی از منکر
- اشاره
- شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر بنابر مشهور
- یادآوری چند مطلب
- الف-نمونه هایی از معروف:
- ب-نمونه هایی از منکر:
- معاملات
- احکام خریدوفروش
- مقدمه:
- معاملات باطل و حرام
- آداب خریدوفروش
- معاملات مکروه
- عقد و شرایط آن
- شرایط فروشنده و خریدار
- اوّل-باید بالغ باشند،
- دوّم-عاقل باشند،
- سوّم-اختیار داشته باشند،
- چهارم-شرط چهارم فروشنده و خریدار این است که باید قدرت بر تصرف داشته باشند، معامله فضولی
- شرایط جنس و عوض آن
- خیارات
- خیار حقی است که با توجه به آن صاحبش قدرت دارد بر اینکه معامله را فسخ یا امضا کند که هفت قسم است:
- خیار مجلس
- 2-خیار حیوان
- 3-خیار شرط
- 4-خیار غبن
- 5-خیار تأخیر
- 6-خیار رؤیت
- 7-خیار عیب
- موارد جواز مطالبه ما به التفاوت
- ادامه احکام شرط
- احکام خیار
- لوازم بیع
- قبض و اقباض(تحویل گرفتن و تحویل دادن)
- معامله نقد و نسیه
- اقسام بیع
- احکام ربا در معامله
- بیع صرف
- احکام سَلَف
- احکام خریدوفروش میوه ها، سبزیجات و زراعت
- احکام معامله حیوان
- احکام اقاله
- احکام شفعه
- اشاره
- موارد شفعه
- احکام شفیع
- اعمال کردن حق شفعه
- احکام اجاره
- اشاره
- در عوض و معوض چند شرط است:
- احکام لزوم اجاره
- احکام تسلیم دادن مورد اجاره
- احکام تلف
- مسائل متفرقه
- احکام مزارعه
- احکام مساقات
- احکام جعاله
- احکام مسابقه و تیراندازی
- احکام شرکت
- احکام مضاربه
- احکام ودیعه(امانت)
- احکام عاریه
- اشاره
- احکام لقطه
- یافتن حیوان گمشده
- احکام غصب
- احکام احیای موات
- احکام مشترکات
- احکام دین و قرض
- اشاره
- خاتمه
- احکام رهن
- احکام حَجر(ممنوع بودن از تصرّف)
- احکام ضمان
- احکام حواله
- احکام کفالت
- احکام صلح
- احکام اقرار
- احکام وکالت
- احکام هبه
- احکام وصیت
- اشاره
- شرایط وصیت کننده:
- احکام مورد وصیت
- احکام کسی که برایش وصیت شده است
- احکام وصی
- در منجّزات بیمار
- احکام وقف
- اشاره
- شرایط واقف
- شرایط عین وقفی
- شرایط موقوف علیه
- در بیان مراد از بعض عبارات واقف
- بعض احکام وقف
- الحاق دو باب به احکام وقف:
- باب اوّل:در حبس و نظایر آن
- باب دوّم:در صدقه
- احکام نکاح
- اقسام نکاح
- اولیای عقد
- محارم
- اشاره
- محارم نسبی عبارتند از:
- حرمت سببی به یکی از اسباب زیر ثابت می شود:
- اوّل-خویشاوندی
- دوّم-رضاع
- سوّم-لعان
- چهارم-کفر
- عقد متعه(ازدواج موقّت)
- عیب هایی که موجب خیار فسخ می شوند
- مهر
- قسمت و نشوز
- احکام اولاد
- نفقه ها
- احکام طلاق
- اشاره
- مطلِّق و شرایط آن
- مطلَّقه و شرایط آن
- فروعات
- صیغه
- شاهد گرفتن
- اقسام طلاق
- قاعده الزام
- موجبات عدّه
- اوّل:طلاق و آنچه ملحق به آن است مانند فسخ و انفساخ
- دوّم:وفات
- سوم:وطی به شبهه
- چهارم:انقضای مدّت یا بخشیدن آن در متعه
- احکام خلع و مبارات
- اشاره
- خلع، خالع و مختلعه
- شرایط خلع
- شرایط خالع
- شرایط مختلعه
- صیغه خلع
- احکام خلع
- مبارات
- ظهار
- ظهار و شرایط آن
- مُظاهر و شرایط آن
- مظاهره و شرایط آن
- احکام ظهار
- احکام ایلاء
- احکام لعان
- احکام قسم و نذر
- قسم
- نذر
- عهد
- احکام کفّارات
- احکام صید و ذباحه
- اشاره
- شکار
- تذکیه ماهی و ملخ
- تذکیه ملخ
- ذبح
- ارکان ذبح سه چیز است:
- اشاره
- 1-ذابح
- 2-وسیله ذبح
- 3-چگونگی سر بریدن
- شرایط سر بریدن حیوان
- احکام خوردنی ها و آشامیدنی ها
- اوّل:حیوانات دریایی
- دوّم:چهارپایان
- سوّم:پرندگان
- چهارم:جامد
- پنجم:مایعات
- احکام ارث
- موجبات ارث، و آن دو نوع است:1-نسب 2-سبب
- امّا نسب سه طبقه دارد:
- طبقه اوّل و آن دو صنف است:
- طبقه دوّم، دو صنف است:
- طبقه سوّم، عموها و دایی ها، هر چه بالا روند
- امّا سبب، دو قسم است:زوجیت و ولاء
- اقسام وارث
- موانع ارث
- اشاره
- 1-کفر
- 2-قتل
- کیفیت ارث به حسب طبقات آن
- طبقه اوّل:پدران و پسران
- ارث طبقه دوم
- ارث دسته سوم
- میراث سببی
- اشاره
- 1-زوجیّت
- 2-ولاء ضمان جریره
- 3-ولایت امام علیه السلام
- میراث فرزند ملاعنه، ولد زنا، حمل و گمشده
- 1-میراث فرزند «ملاعنه»
- 2-میراث فرزند زنا
- 3-میراث حمل
- 4-میراث گمشده
- میراث خنثی
- میراث افراد غرق شده یا زیر آوار مانده و مانند آن
- میراث مجوس
- احکام حدود
- اسباب حدود شانزده تا است:
- اوّل-زنا
- اشاره
- حدّ زناکار
- دوّم-لواط
- اشاره
- کیفیت کشتن کسی که مرتکب لواط شده است
- سوّم-تفخیذ
- چهارم-ازدواج با زن ذمّیه علاوه برداشتن زن مسلمان و بدون اجازه وی
- پنجم-بوسیدن پسربچه محرم از روی شهوت
- ششم-سُحق
- هفتم-قیادت
- هشتم-قذف
- نهم-سبّ پیامبر صلی الله علیه و آله
- دهم-ادّعای پیغمبری
- یازدهم-جادو
- دوازدهم-خوردن مشروبات
- اشاره
- حدّ مشروبخواری و کیفیّت آن
- سیزدهم-دزدی
- در مورد حدّ دزد چند چیز معتبر است:
- مقدار نصاب مال دزدیده شده
- راه ثبوت حدّ سرقت
- مجازات دزد
- چهاردهم فروش انسان آزاد
- پانزدهم-محاربه جنگیدن
- شانزدهم-ارتداد
- تعزیرات
- قصاص
- قصاص نفس
- شروط قاتل
- شروط قصاص
- اشاره
- شرط اوّل-تساوی در آزاد بودن و بنده بودن
- شرط دوّم-تساوی در دین
- شرط سوّم-قاتل، پدر مقتول نباشد
- شرط چهارم-قاتل، عاقل و بالغ باشد
- شرط پنجم-خون مقتول محفوظ و با ارزش باشد
- ادّعای قتل و راههای ثبوت آن
- اشاره
- قتل به چند چیز ثابت می شود:
- أحکام قصاص
- قصاص اعضاء
- احکام دیات
- اشاره
- موجبات ضمان
- اشاره
- چند فرع:
- فرع اوّل-اگر کسی، دیگری را شبانه به منزلش دعوت نماید، ضامن آن شخص می باشد تا به خانه اش برگردد
- فرع دوّم-اگر دایه بگویداین بچه شما است و تحویل خانواده اش بدهد ولی خانواده بچه قول او را انکار نماید،
- فرع سوّم-اگر دایه زن دیگری را اجیر نماید و بچه را بدون اذن خانواده اش به او بسپارد و او هم بچه را نیاورد،
- فروع تسبیب
- فروع تزاحم موجبات
- دیه قطع اعضاء
- دیه شکستگی و...
- دیه منافع اعضاء
- اوّل-دیه عقل است
- دوّم-دیه شنوایی است
- سوّم-نور دو چشم:
- چهارم-دیه بویایی:
- پنجم-دیه سخن گفتن:
- ششم-دیه کج شدن گردن:
- هفتم-دیه شکستن بعصوص
- هشتم-دیه بی اختیار خارج شدن بول:
- نهم-دیه صدا:
- دهم-دیه نفخ پیدا کردن بیضه ها:
- یازدهم-دیه تعذّر انزال:
- دوازدهم-دیه مالیدن شکم:
- سیزدهم-دیه پاره کردن مثانه زن باکره:
- چهاردهم-افضا
- دیه جراحت
- جراحتی که به سر و صورت وارد می شود «شجاج»نامیده می شود که چند قسم است:
- اوّل-خارصه؛
- دوّم-دامیه؛
- سوّم-باضعه؛
- چهارم-سمحاق؛
- پنجم-موضحه؛
- ششم-هاشمه؛
- هفتم-منقله؛
- هشتم-مأمومه؛ جراحتی است که به مرکز دماغ می رسد
- حکم سقط جنین قبل از دمیدن روح
- اشاره
- موارد جواز سقط جنین قبل از دمیدن روح:
- اوّل-اینکه باقی ماندن جنین در رحم زن حرجی و غیر قابل تحمل باشد
- دوّم-باقی ماندن جنین در رحم زن برای سلامتی او ضرر داشته باشد
- سوّم-جنین از نظر خلقت مبتلا به آفت و عیب باشد،
- چهارم-اگر جنین از زنا به وجود آمده باشد
- حکم سقط جنین بعد از دمیده شدن روح
- دیه جنین
- جنایت بر حیوان
- کفّاره کشتن
- در مورد عاقله