آیت الله العظمی شیخ محمداسحاق فیاض
مرجع تقلید شیعه
اشاره
(مسأله 2714) طلاق شرعاً به چهار رکن استوار است:
اوّل-مطلِّق
دوّم-مطلّقه
سوم-صیغه
چهارم-شاهد گرفتن
📑 فهرست مطالب
- عبادات
- احکام تقلید
- احکام طهارت
- آب مطلق و آب مضاف
- اقسام آب مطلق
- آب قلیل
- آب مشتبه
- آب مضاف
- احکام تخلی
- اشاره
- کیفیت شستن مخرج بول
- مستحبات و مکروهات تخلی
- استبراء
- وضو
- اجزا و کیفیت وضو
- وضو دارای چهار جزء واجب است:شستن صورت و دو دست، مسح سر و پاها
- وضوی جبیره
- شرایط وضو
- اول:آنکه آب وضو پاک، مطلق و مباح باشد
- دوم:فضایی که در آن مسح سر و پا می کند باید مباح باشد،
- سوم:آنکه استعمال آب برای او به خاطر بیماری یا تشنگی مانعی نداشته باشد
- چهارم:نیت
- پنجم:شستن و مسح اعضا را در حال اختیار خود وضوگیرنده انجام دهد،
- ششم:موالات،
- هفتم:اعضای وضو را به ترتیبی که بیان شده به جای آورد،
- احکام وضو
- مبطلات وضو
- اول و دوم:بول و غائط
- سوم:خارج شدن باد معده و روده از مخرج غائط یا از راه دیگری که برای خروج غائط گشوده شده است،
- چهارم:خوابی که بر عقل غلبه کند،
- پنجم:استحاضه زنان
- دائم الحدث
- چیزهایی که وضو گرفتن برای آنها واجب است
- غسل
- اشاره
- غسل جنابت
- اشاره
- اول:بیرون آمدن منی
- دوم جماع:
- صحت یا جواز چیزهایی که بر غسل جنابت متوقف است
- چیزهایی که بر جنب مکروه است
- واجبات غسل
- احکام و مستحبات غسل جنابت
- أغسال ثلاثۀ زنان
- غسل حیض
- استحاضه
- نفاس
- أحکام أموات
- احکام محتضر
- غسل میّت
- کفن
- نماز میت
- کیفیت نماز میت
- تشییع جنازه
- دفن
- غسل مس میت
- اقسام غسل های مستحب
- اول:غسل های زمانی
- دوم:غسل های مکانی
- سوم:غسل های فعلی
- تیمم
- اشاره
- چیزهایی که تیمم بر آنها صحیح است
- کیفیت تیمم
- شرایط تیمم
- احکام تیمم
- نجاسات
- أقسام نجاسات
- 1 و 2-بول و غائط
- 3-منی
- 4-مردار
- 5-خون
- 6 و 7-سگ و خوک
- 8-شراب
- 9-فقاع
- 10-کافر
- راه نجس شدن چیزهای پاک
- احکام نجاسات
- مواردی که لازم نیست بدن و لباس نمازگزار پاک باشد
- اول:آنکه به واسطه جراحت و یا زخم که در بدن او است، لباس یا بدن به خون آلوده شده باشد
- دوم:اگر بدن یا لباس نمازگزار به مقدار کمتر از یک درهم به خون غیر نجس العین و میته و حیوان حرام گوشت آلوده شده باشد، معفو است
- سوم:اگر لباس های کوچک نمازگزار مثل جوراب، دستمال، کلاه، انگشتر، النگو و مانند اینها که نمی شود با آنها عورت را پوشاند، و لو با نجاست حیوان حرام گوشت نجس شده باشند،
- چهارم:مادری که پرستار پسر بچه است و بیش از یک لباس ندارد،
- مطهّرات
- أقسام مطهرات
- اوّل:آب
- دوم:زمین
- سوم:آفتاب
- چهارم:استحاله
- پنجم:انقلاب
- ششم:انتقال
- هفتم:اسلام
- هشتم:تبعیت
- نهم:برطرف شدن عین نجاست
- دهم:غایب شدن مسلمان
- یازدهم:استبراء حیوان نجاستخوار
- احکام ظرفهای طلا و نقره
- احکام نماز
- اشاره
- تعداد نمازها
- اوقات نمازهای یومیه و نافله
- احکام وقت نماز
- قبله
- لباس نمازگزار
- پوشانیدن بدن در نماز
- شرایط لباس نمازگزار
- اول:پاک باشد
- دوم:بنابر احتیاط مؤکّد مباح باشد، ولی مباح بودن لباس شرط صحت نماز نیست،
- سوم:آنکه لباس از اجزای مرداری که در آنها روح دمیده شده، نباشد،
- چهارم:آنکه هیچ جزئی از حیوان حرام گوشت در لباس نباشد
- پنجم:جایز نیست مرد لباس طلاباف در نماز به تن کند
- ششم:لباس مرد در نماز و غیر نماز بنابر احتیاط واجب نباید از ابریشم خالص طبیعی باشد،
- موارد تعذر پوشش شرعی
- مکان نمازگزار
- اذان و اقامه
- اشاره
- جمله های اذان و اقامه
- شرایط اذان و اقامه
- اشاره
- 1-نیّت،
- 2 و3-عقل و ایمان،
- 4-ذکورت:
- 5-ترتیب،
- 6-موالات،
- 7-عربیّت،
- 8-داخل شدن وقت،
- احکام اذان و اقامه
- حکم کسی که اذان و اقامه را ترک نموده است
- واجبات نماز
- اشاره
- نیت
- تکبیرة الاحرام
- قیام «ایستادن»
- قرائت
- رکوع
- سجود
- اشاره
- سجده واجب قرآن
- تشهد
- سلام نماز
- ترتیب
- موالات
- قنوت
- تعقیب
- نماز جمعه
- مبطلات نماز
- صلوات بر پیغمبر
- نماز آیات
- اشاره
- وقت نماز آیات
- دستور نماز آیات
- نماز قضا
- نماز استیجاری
- نماز جماعت
- اشاره
- چند عمل مستحب:
- شرایط تحقّق جماعت
- شرایط امام جماعت
- احکام جماعت
- خلل و شکیّات نماز
- اشاره
- فوت محل جزء فراموش شده به سه چیز محقق می شود:
- شکیّات نماز
- اشاره
- قضای اجزای فراموش شده
- سجده سهو
- نماز مسافر
- اشاره
- چیزهایی که سفر را قطع می کند
- احکام مسافر
- نمازهای مستحبی
- اول:نماز عید فطر و قربان،
- دوم:نماز شب اول قبر که آن را نماز وحشت می نامند
- سوم:نماز روز اول هر ماه
- چهارم:نماز غفیله
- پنجم:خواندن نماز حاجت در مسجد کوفه
- احکام روزه
- نیت
- مبطلات روزه
- 1 و 2-خوردن و آشامیدن
- 3-جماع
- 4-دروغ بستن به خدا، پیغمبر و امامان
- 5-فروبردن سر در آب
- 6-رساندن غبار غلیظ به حلق
- 7-باقی ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح
- اشاره
- فروع مسأله:
- 8-استمناء
- 9-اماله کردن با مایعات
- 10-قی کردن
- تتمیم
- کفاره روزه
- شرایط وجوب روزه
- کسانی که روزه بر آنها واجب نیست
- راه ثابت شدن اول ماه
- احکام روزه قضا
- اعتکاف
- اشاره
- اقسام اعتکاف
- احکام اعتکاف
- احکام زکات
- اشاره
- شرایط عمومی وجوب زکات
- چیزهایی که زکات در آنها واجب است
- اشاره
- و احکام نه چیز اول در ضمن چند گفتار بیان می شود:
- شرایط وجوب زکات در شتر، گاو و گوسفند
- زکات نقدین(طلا و نقره)
- زکات غلاّت چهارگانه
- ذکر اموری جهت آگاهی بیشتر از مسائل زکات غلات:
- اقسام مستحقین
- اشاره
- 1-فقیر2-مسکین،
- 3-عاملین زکات،
- 4-برای تألیف قلوب مسلمانانی که عقایدشان ضعیف اند به خاطر تقویت عقاید و باقی ماندن شان در اسلام،
- 5-خریداری بنده ها و آزاد کردن آنان چه مستحق دیگر وجود نداشته باشد
- 6-بدهکاران،
- 7-«سبیل اللَّه تعالی
- 8-ابن سبیل،
- اوصاف مستحقین
- 1-ایمان،
- 2-بنابر احتیاط از اهل معصیت نباشد،
- 3-از کسانی نباشد که مخارج شان بر زکات دهنده واجب است،
- احکام متفرقه زکات
- زکات فطره
- اشاره
- سایر احکام زکات فطره
- احکام خمس
- چیزهایی که خمس در آن واجب است
- 1-غنیمت،
- 2-معدن،
- 3-گنج،
- 4-غوّاصی،
- 5-زمین،
- 6-مال مخلوط به حرام،
- 7-فایده،
- مستحق خمس و مصرف آن
- بیان چند مسأله مورد ابتلاء اهل خمس:
- مسأله اول-اگر شخصی خانه یا محل تجارتش را چندین سال اجاره دهد، باید ابتدا نقص و خسارتی که بر آنها وارد گردیده از فایده جبران نماید،
- مسأله دوم-درختانی را که می نشاند،
- مسأله سوم-اگر درختان بزرگ شوند ولی قیمت بازار آنها پایین بیاید،
- مسأله چهارم-اگر شخصی مالک زمین زراعتی باشد، چند حالت دارد:
- مسأله پنجم-مالک می تواند خمس سال گذشته را از منافع سال بعدی بدهد به شرطی که اول خمس منافع بعدی را بدهد،
- مسأله ششم-اگر اعیانی از قبیل باغ یا خانه یا زمین یا ماشین را در ذمه برای غیر مخارج بخرد،
- مسأله هفتم-شخصی که چهارپایان را با خریدن یا هبه و بخشش مالک شود، چند حالت دارد:
- امر به معروف و نهی از منکر
- اشاره
- شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر
- مراتب امر به معروف و نهی از منکر بنابر مشهور
- یادآوری چند مطلب
- الف-نمونه هایی از معروف:
- ب-نمونه هایی از منکر:
- معاملات
- احکام خریدوفروش
- مقدمه:
- معاملات باطل و حرام
- آداب خریدوفروش
- معاملات مکروه
- عقد و شرایط آن
- شرایط فروشنده و خریدار
- اوّل-باید بالغ باشند،
- دوّم-عاقل باشند،
- سوّم-اختیار داشته باشند،
- چهارم-شرط چهارم فروشنده و خریدار این است که باید قدرت بر تصرف داشته باشند، معامله فضولی
- شرایط جنس و عوض آن
- خیارات
- خیار حقی است که با توجه به آن صاحبش قدرت دارد بر اینکه معامله را فسخ یا امضا کند که هفت قسم است:
- خیار مجلس
- 2-خیار حیوان
- 3-خیار شرط
- 4-خیار غبن
- 5-خیار تأخیر
- 6-خیار رؤیت
- 7-خیار عیب
- موارد جواز مطالبه ما به التفاوت
- ادامه احکام شرط
- احکام خیار
- لوازم بیع
- قبض و اقباض(تحویل گرفتن و تحویل دادن)
- معامله نقد و نسیه
- اقسام بیع
- احکام ربا در معامله
- بیع صرف
- احکام سَلَف
- احکام خریدوفروش میوه ها، سبزیجات و زراعت
- احکام معامله حیوان
- احکام اقاله
- احکام شفعه
- اشاره
- موارد شفعه
- احکام شفیع
- اعمال کردن حق شفعه
- احکام اجاره
- اشاره
- در عوض و معوض چند شرط است:
- احکام لزوم اجاره
- احکام تسلیم دادن مورد اجاره
- احکام تلف
- مسائل متفرقه
- احکام مزارعه
- احکام مساقات
- احکام جعاله
- احکام مسابقه و تیراندازی
- احکام شرکت
- احکام مضاربه
- احکام ودیعه(امانت)
- احکام عاریه
- اشاره
- احکام لقطه
- یافتن حیوان گمشده
- احکام غصب
- احکام احیای موات
- احکام مشترکات
- احکام دین و قرض
- اشاره
- خاتمه
- احکام رهن
- احکام حَجر(ممنوع بودن از تصرّف)
- احکام ضمان
- احکام حواله
- احکام کفالت
- احکام صلح
- احکام اقرار
- احکام وکالت
- احکام هبه
- احکام وصیت
- اشاره
- شرایط وصیت کننده:
- احکام مورد وصیت
- احکام کسی که برایش وصیت شده است
- احکام وصی
- در منجّزات بیمار
- احکام وقف
- اشاره
- شرایط واقف
- شرایط عین وقفی
- شرایط موقوف علیه
- در بیان مراد از بعض عبارات واقف
- بعض احکام وقف
- الحاق دو باب به احکام وقف:
- باب اوّل:در حبس و نظایر آن
- باب دوّم:در صدقه
- احکام نکاح
- اقسام نکاح
- اولیای عقد
- محارم
- اشاره
- محارم نسبی عبارتند از:
- حرمت سببی به یکی از اسباب زیر ثابت می شود:
- اوّل-خویشاوندی
- دوّم-رضاع
- سوّم-لعان
- چهارم-کفر
- عقد متعه(ازدواج موقّت)
- عیب هایی که موجب خیار فسخ می شوند
- مهر
- قسمت و نشوز
- احکام اولاد
- نفقه ها
- احکام طلاق
- اشاره
- مطلِّق و شرایط آن
- مطلَّقه و شرایط آن
- فروعات
- صیغه
- شاهد گرفتن
- اقسام طلاق
- قاعده الزام
- موجبات عدّه
- اوّل:طلاق و آنچه ملحق به آن است مانند فسخ و انفساخ
- دوّم:وفات
- سوم:وطی به شبهه
- چهارم:انقضای مدّت یا بخشیدن آن در متعه
- احکام خلع و مبارات
- اشاره
- خلع، خالع و مختلعه
- شرایط خلع
- شرایط خالع
- شرایط مختلعه
- صیغه خلع
- احکام خلع
- مبارات
- ظهار
- ظهار و شرایط آن
- مُظاهر و شرایط آن
- مظاهره و شرایط آن
- احکام ظهار
- احکام ایلاء
- احکام لعان
- احکام قسم و نذر
- قسم
- نذر
- عهد
- احکام کفّارات
- احکام صید و ذباحه
- اشاره
- شکار
- تذکیه ماهی و ملخ
- تذکیه ملخ
- ذبح
- ارکان ذبح سه چیز است:
- اشاره
- 1-ذابح
- 2-وسیله ذبح
- 3-چگونگی سر بریدن
- شرایط سر بریدن حیوان
- احکام خوردنی ها و آشامیدنی ها
- اوّل:حیوانات دریایی
- دوّم:چهارپایان
- سوّم:پرندگان
- چهارم:جامد
- پنجم:مایعات
- احکام ارث
- موجبات ارث، و آن دو نوع است:1-نسب 2-سبب
- امّا نسب سه طبقه دارد:
- طبقه اوّل و آن دو صنف است:
- طبقه دوّم، دو صنف است:
- طبقه سوّم، عموها و دایی ها، هر چه بالا روند
- امّا سبب، دو قسم است:زوجیت و ولاء
- اقسام وارث
- موانع ارث
- اشاره
- 1-کفر
- 2-قتل
- کیفیت ارث به حسب طبقات آن
- طبقه اوّل:پدران و پسران
- ارث طبقه دوم
- ارث دسته سوم
- میراث سببی
- اشاره
- 1-زوجیّت
- 2-ولاء ضمان جریره
- 3-ولایت امام علیه السلام
- میراث فرزند ملاعنه، ولد زنا، حمل و گمشده
- 1-میراث فرزند «ملاعنه»
- 2-میراث فرزند زنا
- 3-میراث حمل
- 4-میراث گمشده
- میراث خنثی
- میراث افراد غرق شده یا زیر آوار مانده و مانند آن
- میراث مجوس
- احکام حدود
- اسباب حدود شانزده تا است:
- اوّل-زنا
- اشاره
- حدّ زناکار
- دوّم-لواط
- اشاره
- کیفیت کشتن کسی که مرتکب لواط شده است
- سوّم-تفخیذ
- چهارم-ازدواج با زن ذمّیه علاوه برداشتن زن مسلمان و بدون اجازه وی
- پنجم-بوسیدن پسربچه محرم از روی شهوت
- ششم-سُحق
- هفتم-قیادت
- هشتم-قذف
- نهم-سبّ پیامبر صلی الله علیه و آله
- دهم-ادّعای پیغمبری
- یازدهم-جادو
- دوازدهم-خوردن مشروبات
- اشاره
- حدّ مشروبخواری و کیفیّت آن
- سیزدهم-دزدی
- در مورد حدّ دزد چند چیز معتبر است:
- مقدار نصاب مال دزدیده شده
- راه ثبوت حدّ سرقت
- مجازات دزد
- چهاردهم فروش انسان آزاد
- پانزدهم-محاربه جنگیدن
- شانزدهم-ارتداد
- تعزیرات
- قصاص
- قصاص نفس
- شروط قاتل
- شروط قصاص
- اشاره
- شرط اوّل-تساوی در آزاد بودن و بنده بودن
- شرط دوّم-تساوی در دین
- شرط سوّم-قاتل، پدر مقتول نباشد
- شرط چهارم-قاتل، عاقل و بالغ باشد
- شرط پنجم-خون مقتول محفوظ و با ارزش باشد
- ادّعای قتل و راههای ثبوت آن
- اشاره
- قتل به چند چیز ثابت می شود:
- أحکام قصاص
- قصاص اعضاء
- احکام دیات
- اشاره
- موجبات ضمان
- اشاره
- چند فرع:
- فرع اوّل-اگر کسی، دیگری را شبانه به منزلش دعوت نماید، ضامن آن شخص می باشد تا به خانه اش برگردد
- فرع دوّم-اگر دایه بگویداین بچه شما است و تحویل خانواده اش بدهد ولی خانواده بچه قول او را انکار نماید،
- فرع سوّم-اگر دایه زن دیگری را اجیر نماید و بچه را بدون اذن خانواده اش به او بسپارد و او هم بچه را نیاورد،
- فروع تسبیب
- فروع تزاحم موجبات
- دیه قطع اعضاء
- دیه شکستگی و...
- دیه منافع اعضاء
- اوّل-دیه عقل است
- دوّم-دیه شنوایی است
- سوّم-نور دو چشم:
- چهارم-دیه بویایی:
- پنجم-دیه سخن گفتن:
- ششم-دیه کج شدن گردن:
- هفتم-دیه شکستن بعصوص
- هشتم-دیه بی اختیار خارج شدن بول:
- نهم-دیه صدا:
- دهم-دیه نفخ پیدا کردن بیضه ها:
- یازدهم-دیه تعذّر انزال:
- دوازدهم-دیه مالیدن شکم:
- سیزدهم-دیه پاره کردن مثانه زن باکره:
- چهاردهم-افضا
- دیه جراحت
- جراحتی که به سر و صورت وارد می شود «شجاج»نامیده می شود که چند قسم است:
- اوّل-خارصه؛
- دوّم-دامیه؛
- سوّم-باضعه؛
- چهارم-سمحاق؛
- پنجم-موضحه؛
- ششم-هاشمه؛
- هفتم-منقله؛
- هشتم-مأمومه؛ جراحتی است که به مرکز دماغ می رسد
- حکم سقط جنین قبل از دمیدن روح
- اشاره
- موارد جواز سقط جنین قبل از دمیدن روح:
- اوّل-اینکه باقی ماندن جنین در رحم زن حرجی و غیر قابل تحمل باشد
- دوّم-باقی ماندن جنین در رحم زن برای سلامتی او ضرر داشته باشد
- سوّم-جنین از نظر خلقت مبتلا به آفت و عیب باشد،
- چهارم-اگر جنین از زنا به وجود آمده باشد
- حکم سقط جنین بعد از دمیده شدن روح
- دیه جنین
- جنایت بر حیوان
- کفّاره کشتن
- در مورد عاقله