آیت الله العظمی شیخ محمداسحاق فیاض
مرجع تقلید شیعه
احکام لعان
(مسأله 2801) سبب لعان، قذف و نسبت دادن زنا به زوجه است با ادعا و مشاهده و عدم بیّنه.و جایز نیست که با شک و گمان یا بعضی از اسباب و قرائن شک آور و یا شیوع، و اخبار ثقه و یا یقین بدون دیدن، زن را قذف به زنا نماید.و اگر با یقین و بدون دیدن، زن را قذف به زنا کند، حد بر او جاری می شود؛ مگر اینکه زن به آن اعتراف کند، یا شوهر بیّنه اقامه نماید.و با انکار فرزند متولّد شده بدون قذف، لعان ثابت می شود، و بدون لعان به انکار فرزند اعتنا نمی شود، به شرطی که الحاق فرزند به شوهر امکان داشته باشد، چنانچه زن شش ماه بعد از وطی و یا قبل از اتمام طولانی ترین مدّت حمل، وضع حمل کند.
(مسأله 2802) در لعان باید مرد وزن از شرایط عمومی تکلیف برخوردار باشند، و نیز در زن شرط است که باید دائمی و مدخول بها باشد، و کر و لال نباشد.صورت لعان این است که مرد چهار بار بگوید:«أشهد باللَّه انّی لمن الصادقین فیما قلته عن هذه المرأة»و مرتبه پنجم شهادت دهد که:«لعنة اللَّه علیّ إن کنت من الکاذبین»سپس زن چهار بار می گوید:«أشهد باللَّه انه لمن الکاذبین»و مرتبه پنجم بگوید:«ان غضب اللَّه علیّ ان کان من الصادقین»، بعد از آن زن برای ابد بر مرد حرام می شود. و واجب است که تلفظ به شهادت باشد و در هنگام تلفظ شهادت ایستاده باشد و اول مرد آغاز کند و زن را تعیین نماید و به عربی ادا کند، و اگر متعذّر باشد با غیر عربی نیز جایز است، و واجب است که مرد ابتدا به شهادت شروع کند، بعد به لعن، امّا زن به شهادت شروع می کند؛ سپس به غضب.و مستحب است که حاکم پشت به قبله بنشیند، مرد در سمت راست وزن در سمت چپ او قرار گیرد، و کسانی که لعان را می شنوند، حضور داشته باشند و مستحب است که حاکم قبل از لعن و غضب وعظ و نصیحت نماید.
(مسأله 2803) اگر زن به آنچه که مرد به آن شهادت می دهد، اقرار کند، سنگسار می شود، و اگر زن بخواهد حدّ از او برداشته شود، چهار بار شهادت دهد که خدا را گواه می گیرد که مرد دروغ می گوید و بار پنجم شهادت دهد که به غضب خداوند گرفتار شود، اگر مرد راستگو باشد.
(مسأله 2804) اگر شوهر بعد از لعان خود را تکذیب کند، حدّ قذف بر او جاری نمی شود و تحریم هم زایل نمی گردد؛ امّا اگر در اثنای لعان خود را تکذیب کند، حدّ می خورد و احکام لعان ثابت نمی شود.
(مسأله 2805) اگر مرد بعد از لعان اعتراف به فرزند نماید، فرزند از او ارث می برد، و پدر و اقارب پدر از فرزند ارث نمی برند.و اگر زن بعد از لعان، چهار بار به زنا اعتراف کند، حدّ جاری نمی شود.و اگر زن مطلّقه ادعا کند که از او حامله است، و مرد دخول را انکار نماید، چنانچه زن بتواند بر خلوت کردن مرد با خود بیّنه اقامه کند، لعان ثابت می شود.
(مسأله 2806) لعان، با قذف زن کر و لال ثابت نمی شود، ولی اگر او را قذف نماید، بدون لعان بر مرد حرام ابدی می شود.