آیت الله العظمی شیخ محمداسحاق فیاض
مرجع تقلید شیعه
میراث فرزند ملاعنه، ولد زنا، حمل و گمشده
1-میراث فرزند «ملاعنه»
فرزند ملاعنه کسی است که مرد نسبت او را به خودش-به سبب لعان-نفی می کند.
(مسأله 3062) مادر و نزدیکان مادری مانند، برادران، دایی ها و زوج و زوجه از فرزند ملاعنه ارث می برند، و پدر و کسانی که فقط از جانب پدر به او قرابت پیدا می کند، ارث نمی برند و چنانچه وارث او فقط مادرش باشد، بنابر اقوی تمام مال میّت را به مادرش بدهد.و اگر با مادر فرزندانی داشته باشد.شش یک به مادر و بقیه مال به فرزندان می رسد که پسر دو برابر دختر می برد.و اگر فرزند یک دختر باشد،نصف مال را می برد و بقیه مال به صورت چهار یک، مادر و دختر بین خود تقسیم کنند.اگر فرزند لعان شده، شوهر یا زن داشته باشد هرکدام مطابق احکامی که در مسائل پیش بیان شد ارث می برد.و اگر ورثه او برادران و خواهران پدر و مادری باشند، ارث بین آن ها به صورت مساوی تقسیم می شود و بین زن و مرد فرق نیست.
(مسأله 3063) فرزند ملاعنه از مادر و نزدیکان مادری ارث می برد و از پدر و نزدیکان پدری ارث نمی برد؛ مگر این که پدر بعد از لعان به فرزندی او اعتراف نماید پس از اعتراف به فرزندی، فرزند از پدر از باب تعبّد ارث می برد، اما از نزدیکان پدری ارث نمی برد.
(مسأله 3064) اگر پدر از جنایت و میراث فرزندش نزد حاکم شرع تبری نماید، سپس فرزند بمیرد،بنابر اقوی ارث او به نزدیکان پدری می رسد و پدرش چیزی نمی برد، ولی احتیاط ترک نشود.
2-میراث فرزند زنا
(مسأله 3065) پدر زانی و نزدیکان پدری، از فرزند زنا ارث نمی برند واو هم از آن ها ارث نمی برد.امّا بعید نیست که مادر زانیه و نزدیکان مادری اش ارث ببرند، اگر چه احوط مصالحه بین مادر و ورثه است. و فرزند یا شوهر، یا زن او ارث می برند واو هم از آنان ارث می برد، و اگر وارث نداشته باشد، ترکه مال ضامن جریرة و سپس امام است.اگر میت زوج داشته باشد تمام مال به او می رسد اگر زوجه داشته باشد چهار یک مال زوجه او و بقیه به امام علیه السلام می رسد.
3-میراث حمل
(مسأله 3066) اگر میت بچه ای دارد که در شکم مادر است و چنانچه زنده به دنیا بیاید ارث می برد و اگر بعد از به دنیا آمدن، بمیرد این ارث به ورثه او می رسد.
(مسأله 3067) اگر نصف او خارج و صدایش بلند شود و پیش از جدا شدن از شکم مادر بمیرد، ارث نمی برد و کسی از او هم ارث نمی برد.
(مسأله 3068) هرگاه بخواهند ارث را تقسیم کنند، در صورت رضایت ورثه از باب احتیاط به اندازه سهم دو فرزند پسر کنار بگذارند و چنانچه بعداً دو پسر یا یک پسر و دو دختر به دنیا بیایند، سهم آن ها را بدهند و چنانچه یک پسر یا دختر به دنیا بیاید، مال اضافی را بین ورثه تقسیم کنند.اگر ورثه راضی نباشد سهم یک مرد را کنار گذاشته و بقیه آن را تقسیم کنند با اطمینان به اینکه اگر بیش از یک پسر دنیا بیاید، سهم زیادی را بتواند از ورثه بگیرد.
(مسأله 3069) دیه جنین را کسی به ارث می برد که بقیه دیه را به ارث می برد.
4-میراث گمشده
(مسأله 3070) کسی که گم شده است بنابر اقوی چهار سال جستجو کنند، چنانچه پیدا نشود، مال او بین ورثه اش که در وقت تمام شدن مدت انتظار موجودند، تقسیم می شود.اگر مورّث گمشده، قبل از تمام شدن چهار سال بمیرد، گمشده از او ارث می برد، ولی اگر بعد از تمام شدن مدت انتظار بمیرد گم شده از او ارث نمی برد.بنابر اظهر اگر از زمان گم شدن شخص، ده سال بگذرد، بدون جستجو مال او تقسیم می شود.
(مسأله 3071) اگر دو نفر به نسب اعتراف کنند، در صورتی که وارث دیگری نداشته باشند، از همدیگر ارث می برند.