آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
استحاضه
استحاضه
یکى از خونهائى که از زن خارج مى شود خون استحاضه است و زن را در موقع دیدن خون استحاضه، مستحاضه مى گویند.
مسأله 398 خون استحاضه در بیشتر اوقات زردرنگ و
سرد است و بدون فشار و سوزش بیرون مى آید و غلیظ هم نیست، ولى ممکن است گاهى سیاه یا سرخ و گرم و غلیظ باشد و با فشار و سوزش بیرون آید.
مسأله 399 استحاضه سه قسم است: قلیله و متوسطه و کثیره.
استحاضه قلیله آنست که خون فقط روى پنبه اى را که زن داخل فرج مى نماید آلوده کند و در آن فرو نرود.
استحاضه متوسطه آنست که خون در پنبه فرو رود، اگر چه در یک گوشه آن باشد، ولى از پنبه به دستمالى که معمولاً زنها براى جلوگیرى از خون مى بندند، نرسد.
استحاضه کثیره آنست که خون، پنبه را بگیرد و به دستمال هم برسد.
احکام استحاضه
مسأله 400 در استحاضه قلیله باید زن براى هر نماز یک وضو بگیرد و پنبه را عوض کند و ظاهر فرج را اگر خون به آن رسیده آب بکشد.
مسأله 401 در استحاضه متوسطه باید زن براى نماز صبح غسل کند و تا صبح دیگر براى نمازهاى خود، کارهاى استحاضه قلیله را که در مسأله پیش گفته شد انجام دهد، و اگر عمداً یا از روى فراموشى براى نماز صبح غسل نکند، باید براى نماز ظهر و عصر غسل کند، و اگر براى نماز ظهر غسل نکند باید پیش از نماز مغرب و عشا غسل نماید، چه آنکه خون بیاید یا قطع شده باشد.
مسأله 402 در استحاضه کثیره علاوه بر کارهاى استحاضه متوسطه که در مسأله پیش گفته شد، باید براى هر نماز دستمال را عوض کند، یا آب بکشد و یک غسل براى نماز ظهر و عصر و یکى براى نماز
مغرب و عشا بجا آورد و بین نماز ظهر و عصر فاصله نیندازد و اگر فاصله بیندازد، باید براى نماز عصر دوباره غسل کند و نیز اگر بین نماز مغرب و عشا فاصله بیندازد، باید براى نماز عشا دوباره غسل نماید.
مسأله 403 اگر خون استحاضه پیش از وقت نماز هم بیاید چنانچه زن براى آن خون، وضو و غسل بجا نیاورده باشد، باید در موقع نماز وضو و غسل را بجا آورد.
مسأله 404 مستحاضه متوسطه و کثیره که باید وضو بگیرد و غسل کند هر کدام را اول بجا آورد صحیح است، ولى بهتر آنست که اول وضو بگیرد.
مسأله 405 اگر استحاضه قلیله زن بعد از نماز صبح متوسطه شود، باید براى نماز ظهر و عصر غسل کند و اگر بعد از نماز ظهر و عصر متوسطه شود باید براى نماز مغرب و عشا غسل نماید.
مسأله 406 اگر استحاضه قلیله یا متوسطه زن بعد از نماز صبح کثیره شود باید براى نماز ظهر و عصر یک غسل و براى نماز مغرب و عشا غسل دیگرى بجا آورد و اگر بعد از نماز ظهر و عصر کثیره شود باید براى نماز مغرب و عشا غسل نماید.
مسأله 407 مستحاضه کثیره یا متوسطه اگر پیش از داخل شدن وقت نماز صبح براى نماز صبح غسل کند، غسل او باطل است، ولى اگر خیلى نزدیک اذان صبح براى نماز شب غسل کند و نماز شب را بخواند و همینکه وقت داخل شد، فوراً نماز صبح را بخواند اشکال ندارد.
مسأله 408 زن مستحاضه براى هر نمازى چه واجب باشد و چه مستحب باید وضو
بگیرد، و نیز اگر بخواهد نمازى را که خوانده احتیاطاً دوباره بخواند یا بخواهد نمازى را که تنها خوانده است دوباره با جماعت بخواند، باید تمام کارهائى را که براى استحاضه گفته شد انجام دهد. ولى براى خواندن نماز احتیاط و سجده فراموش شده و تشهد فراموش شده و سجده سهو، اگر آنها را بعد از نماز فوراً بجا آورد، لازم نیست کارهاى استحاضه را انجام دهد.
مسأله 409 زن مستحاضه بعد از آنکه خونش قطع شد، فقط براى نماز اولى که مى خواند، باید کارهاى استحاضه را انجام دهد و براى نمازهاى بعد لازم نیست.
مسأله 410 اگر زن نداند استحاضه او چه قسم است، موقعى که مى خواهد نماز بخواند، باید مقدارى پنبه داخل فرج نماید و کمى صبر کند و بیرون آورد و بعد از آنکه فهمید استحاضه او کدام یک از آن سه قسم است کارهائى را که براى آن قسم دستور داده شده انجام دهد، ولى اگر بداند تا وقتى که مى خواهد نماز بخواند استحاضه او تغییر نمى کند، پیش از داخل شدن وقت هم مى تواند خود را وارسى نماید.
مسأله 411 زن مستحاضه اگر پیش از آنکه خود را وارسى کند، مشغول نماز شود، چنانچه قصد قربت داشته و به وظیفه خود عمل کرده مثلاً استحاضه اش قلیله بوده و به وظیفه استحاضه قلیله عمل نموده، نماز او صحیح است، و اگر قصد قربت نداشته یا عمل او مطابق وظیفه اش نبوده مثل آنکه استحاضه او متوسطه بوده و به وظیفه قلیله رفتار کرده،نماز او باطل است.
مسأله 412 زن مستحاضه اگر نتواند خود را وارسى نماید،
باید به آنچه مسلماً وظیفه اوست عمل کند، مثلاً اگر نمى داند استحاضه او قلیله است یا متوسطه، باید کارهاى استحاضه قلیله را انجام دهد و اگر نمى داند متوسطه است یا کثیره، باید کارهاى مستحاضه متوسطه را انجام دهد ولى اگر بداند سابقاً کدام یک از آن سه قسم بوده، باید به وظیفه همان قسم رفتار نماید.
مسأله 413 اگر خون استحاضه در باطن باشد و بیرون نیاید، وضو و غسل باطل نمى شود، و اگر بیرون بیاید هر چند کم باشد وضو و غسل را باطل مى کند.
مسأله 414 زن مستحاضه اگر بعد از نماز خود را وارسى کند و خون نبیند اگر چه بداند دوباره خون مى آید، با وضوئى که دارد مى تواند نماز بخواند.
مسأله 415 زن مستحاضه اگر بداند از وقتى که مشغول وضو یا غسل شده خونى از او بیرون نیامده، مى تواند خواندن نماز را تأخیر بیندازد.
مسأله 416 اگر مستحاضه بداند که پیش از گذشتن وقت نماز به کلى پاک مى شود، یا به اندازه خواندن نماز خون بند مى آید، باید صبر کند و نماز را در وقتى که پاک است بخواند على الاحوط.
مسأله 417 اگر بعد از وضو و غسل، خون در ظاهر قطع شود و مستحاضه بداند که اگر نماز را تأخیر بیندازد به مقدارى که وضو و غسل و نماز را بجا آورد به کلى پاک مى شود أحوط آنست که نماز را تأخیر بیندازد، و موقعى که به کلّى پاک شد دوباره وضو و غسل را بجا آورد و نماز را بخواند. و اگر وقت نماز تنگ شد، لازم
نیست وضو و غسل را دوباره بجا آورد، بلکه با وضو و غسلى که دارد مى تواند نماز بخواند.
مسأله 418 مستحاضه کثیره و متوسطه وقتى به کلى از خون پاک شد باید غسل کند، ولى اگر بداند از وقتى که براى نماز پیش مشغول غسل شده دیگر خون نیامده لازم نیست دوباره غسل نماید.
مسأله 419 مستحاضه قلیله بعد از وضو و مستحاضه کثیره و متوسطه بعد از غسل و وضو، باید فوراً مشغول نماز شود ولى گفتن اذان و اقامه و خواندن دعاهاى قبل از نماز اشکال ندارد. و در نماز هم مى تواند کارهاى مستحب مثل قنوت و غیر آنرا بجا آورد.
مسأله 420 زن مستحاضه اگر بین غسل و نماز فاصله بیندازد، باید دوباره غسل کند و بلافاصله مشغول نماز شود.
مسأله 421 اگر خون استحاضه زن جریان دارد و قطع نمى شود چنانچه براى او ضرر ندارد، باید پیش از غسل و بعد از آن به وسیله پنبه از بیرون آمدن خون جلوگیرى کند، ولى اگر همیشه جریان ندارد، فقط باید بعد از وضو و غسل از بیرون آمدن خون جلوگیرى نماید، و چنانچه کوتاهى کند و خون بیرون آید، باید دوباره غسل کند و اگر نماز هم خوانده باید دوباره بخواند.
مسأله 422 اگر در موقع غسل، خون قطع نشود، غسل صحیح است، ولى اگر در بین غسل، استحاضه متوسطه کثیره شود، باید غسل را از سر بگیرد.
مسأله 423 احتیاط مستحب آنست که زن مستحاضه در تمام روزى که روزه است به مقدارى که مى تواند، از بیرون آمدن خون جلوگیرى کند.
مسأله 424 روزه زن مستحاضه اى
که غسل بر او واجب مى باشد، على الاحوط در صورتى صحیح است که غسل نماز مغرب و عشاى شبى که مى خواهد فرداى آن را روزه بگیرد بجا آورد، و نیز غسلهائى را که براى نمازهاى روزش واجب است، انجام دهد ولى اگر براى نماز مغرب و عشا غسل نکند و براى خواندن نماز شب پیش از اذان صبح غسل نماید و در روز هم غسلهائى را که براى نمازهاى روزش واجب است بجا آورد، روزه او صحیح است.
مسأله 425 اگر بعد از نماز عصر، مستحاضه شود و تا غروب غسل نکند روزه او صحیح است.
مسأله 426 اگر استحاضه قلیله زن پیش از نماز، متوسطه یا کثیره شود، باید کارهاى متوسطه یا کثیره را که گفته شد انجام دهد، و اگر استحاضه متوسطه کثیره شود باید کارهاى استحاضه کثیره را انجام دهد و چنانچه براى استحاضه متوسطه غسل کرده باشد فائده ندارد و باید دوباره براى کثیره غسل کند.
مسأله 427 اگر در بین نماز، استحاضه متوسطه زن کثیره شود، باید نماز را بشکند و براى استحاضه کثیره غسل کند و وضو بگیرد و کارهاى دیگر آن را انجام دهد و همان نماز را بخواند، و اگر براى هیچ کدام از غسل، و وضو وقت ندارد، باید دو تیمم کند، یکى بدل از غسل و دیگرى بدل از وضو و اگر براى یکى از آنها وقت ندارد، باید عوض آن تیمم کند و دیگرى را بجا آورد، ولى اگر براى تیمم هم وقت ندارد نمى تواند نماز را بشکند و باید نماز را تمام کند و بنابر احتیاط واجب قضا نماید و
همچنین است اگر در بین نماز، استحاضه قلیله او متوسطه یا کثیره شود.
مسأله 428 اگر در بین نماز خون بند بیاید و مستحاضه نداند که در باطن هم قطع شده یا نه، چنانچه بعد از نماز بفهمد قطع شده بوده، باید وضو و غسل و نماز را دوباره بجا آورد على الاحوط.
مسأله 429 اگر استحاضه کثیره زن متوسطه شود، باید براى نماز اول، عمل کثیره و براى نمازهاى بعد عمل متوسطه را بجا آورد مثلاً اگر پیش از نماز ظهر استحاضه کثیره متوسطه شود، باید براى نماز غسل کند و براى نماز عصر و مغرب و عشا فقط وضو بگیرد، ولى اگر براى نماز ظهر غسل نکند و فقط به مقدار نماز عصر وقت داشته باشد باید براى نماز عصر غسل نماید و اگر براى نماز عصر هم غسل نکند، باید براى نماز مغرب غسل کند و اگر براى آن هم غسل نکند و فقط به مقدار نماز عشا وقت داشته باشد باید براى عشا غسل نماید.
مسأله 430 اگر پیش از هر نماز خون مستحاضه کثیره قطع شود و دوباره بیاید براى هر نماز باید یک غسل بجا آورد.
مسأله 431 اگر استحاضه کثیره قلیله شود، باید براى نماز اول عمل کثیره و براى نمازهاى بعد عمل قلیله را انجام دهد، و نیز اگر استحاضه متوسطه قلیله شود، باید براى نماز اول، عمل متوسطه و براى نمازهاى بعد عمل قلیله را بجا آورد.
مسأله 432 اگر مستحاضه یکى از کارهائى را که بر او واجب مى باشد، حتى عوض کردن پنبه را ترک کند نمازش باطل است.
مسأله 433 مستحاضه قلیله اگر
بخواهد غیر از نماز کارى انجام دهد، که شرط آن وضو داشتن است، مثلاًبخواهد جائى از بدن خود را به خط قرآن برساند، باید وضو بگیرد و وضوئى که براى نماز گرفته کافى نیست.
مسأله 434 اگر مستحاضه غسلهاى واجب خود را بجا آورد، رفتن در مسجد و توقف در آن و خواندن سوره اى که سجده واجب دارد و نزدیکى شوهر با او حلال مى شود، اگر چه کارهاى دیگرى را که براى نماز واجب است مثل عوض کردن پنبه و دستمال انجام نداده باشد.
مسأله 435 اگر زن در استحاضه کثیره یا متوسطه بخواهد پیش از وقت نماز سوره اى را که سجده واجب دارد بخواند یا مسجد برود، بنابر احتیاط واجب باید غسل نماید، و همچنین است اگر شوهرش بخواهد با او نزدیکى کند، ولى اگر بخواهد جائى از بدن خود را به خط قرآن برساند، باید وضو هم بگیرد.
مسأله 436 نماز آیات بر مستحاضه واجب است، و باید براى نماز آیات هم کارهائى را که براى نماز یومیه گفته شد انجام دهد.
مسأله 437 هر گاه در وقت نماز یومیه نماز آیات بر مستحاضه واجب شود، اگر چه بخواهد هر دو را پشت سر هم بجا آورد، باید براى نماز آیات هم تمام کارهائى را که براى نماز یومیه او واجب است انجام دهد. و نمى تواند هر دو را با یک غسل و وضو بخواند.
مسأله 438 اگر زن مستحاضه بخواهد نماز قضا بخواند، باید براى هر نماز کارهائى را که براى نماز ادا بر او واجب است بجا آورد.
مسأله 439 اگر زن بداند خونى که از او
خارج مى شود خون زخم نیست و شرعاً حکم حیض و نفاس را ندارد، باید به دستور استحاضه عمل کند بلکه اگر شک داشته باشد که خون استحاضه است یا خونهاى دیگر، چنانچه نشانه آنها را نداشته باشد، بنابر احتیاط واجب باید کارهاى استحاضه را انجام دهد.