آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
احکام شکار کردن با اسلحه
احکام شکار کردن با اسلحه
مسأله 2609 اگر حیوان حلال گوشت وحشى را با اسلحه شکار کنند، با پنج شرط حلال و بدنش پاک است:
اول آنکه اسلحه شکار مثل کارد و شمشیر برنده باشد، یا مثل نیزه و تیر، تیز باشد که به واسطه تیز بودن، بدن حیوان را پاره کند و اگر به وسیله دام یا چوب و سنگ و مانند اینها حیوانى را شکار کنند، پاک نمى شود و خوردن آنهم حرام است. و اگر حیوانى را با تفنگ شکار کند، چنانچه گلوله آن تیز باشد که در بدن حیوان فرو رود و آنرا پاره کند پاک و حلال است، و اگر گلوله تیز نباشد بلکه با فشار در بدن حیوان فرو رود و حیوان را بکشد، یا به واسطه حرارتش بدن حیوان را بسوزاند و در اثر سوزاندن، حیوان بمیرد پاک و حلال بودنش اشکال دارد.
دوم کسى که شکار مى کند باید مسلمان باشد یا بچه مسلمان باشد که خوب و بد را بفهمد، و اگر کافر یا کسى که اظهار دشمنى با اهل بیت پیغمبر صلى الله علیه وآلهوسلم مى کند، حیوانى را شکار نماید، آن شکار حلال نیست.
سوم اسلحه را براى شکار کردن حیوان بکار برد و اگر مثلاً جائى را نشان کند و اتفاقاً حیوانى را بکشد، آن حیوان پاک نیست و خوردن آنهم حرام است.
چهارم در وقت بکار بردن اسلحه نام خدا را ببرد و چنانچه عمداً نام
خدا را نبرد شکار حلال نمى شود، ولى اگر فراموش کند اشکال ندارد. حسب اجماع علماء و خبر موسى بن بکر.
پنجم وقتى به حیوان برسد که مرده باشد، یا اگر زنده است به اندازه سر بریدن آن وقت نباشد و چنانچه به اندازه سر بریدن وقت باشد و سر حیوان را نبرد تا بمیرد، حرام است.
مسأله 2610 اگر دو نفر حیوانى را شکار کنند، و یکى از آنان مسلمان و دیگرى کافر باشد، یا یکى از آن دو نام خدا را ببرد و دیگرى عمداً نام خدا را نبرد، آن حیوان حلال نیست.
مسأله 2611 اگر بعد از آنکه حیوانى را تیر زدند مثلاً در آب بیفتد، و انسان بداند که حیوان به واسطه تیر و افتادن در آب جان داده، حلال نیست، بلکه اگر شک کند که فقط براى تیر بوده یا نه، حلال نمى باشد.
مسأله 2612 اگر با سگ غصبى یا اسلحه غصبى حیوانى را شکار کند، شکار حلال است و مال خود او مى شود، ولى گذشته از اینکه گناه کرده، باید اجرت اسلحه یا سگ را به صاحبش بدهد.
مسأله 2613 اگر با شمشیر یا چیز دیگرى که شکار کردن با آن صحیح است با شرطهائى که گفته شد، حیوانى را دو قسمت کنند، و سر و گردن در یک قسمت بماند و انسان وقتى برسد که حیوان جان داده باشد، هر دو قسمت حلال است، و همچنین است اگر حیوان زنده باشد، ولى به اندازه سربریدن وقت نباشد، اما اگر به اندازه سر بریدن وقت باشد و ممکن باشد که مقدارى زنده بماند، قسمتى که سر و
گردن ندارد حرام و قسمتى که سر و گردن دارد، اگر سر آنرا به دستورى که در شرع معین شده ببرند حلال، وگرنه آنهم حرام مى باشد.
مسأله 2614 اگر با چوب یا سنگ یا چیز دیگرى که شکار کردن با آن صحیح نیست حیوانى را دو قسمت کنند، قسمتى که سر و گردن ندارد حرام است، و قسمتى که سر و گردن دارد، اگر زنده باشد و ممکن باشد که مقدارى زنده بماند، و سر آنرا به دستورى که در شرع معین شده ببرند حلال، وگرنه آن قسمت هم حرام مى باشد.
مسأله 2615 اگر حیوانى را شکار کنند، یا سر ببرند و بچه زنده اى از آن بیرون آید چنانچه آن بچه را به دستورى که در شرع معین شده سر ببرند حلال و گرنه حرام مى باشد.
مسأله 2616 اگر حیوانى را شکار کنند یا سر ببرند و بچه مرده اى از شکمش بیرون آورند، چنانچه خلقت آن بچه کامل باشد و مو یا پشم در بدنش روئیده باشد، پاک و حلال است.
شکار کردن با سگ شکارى
مسأله 2617 اگر سگ شکارى، حیوان وحشى حلال گوشتى را شکار کند، پاک بودن و حلال بودن آن حیوان شش شرط دارد:
اول سگ بطورى تربیت شده باشد که هر وقت آنرا براى گرفتن شکار بفرستند برود، و هر وقت از رفتن جلوگیرى کنند بایستد و نیز بنابر احتیاط واجب باید عادتش این باشد که تا صاحبش نرسد از شکار نخورد، ولى اگر اتفاقاً شکار را بخورد اشکال ندارد.
دوم صاحبش آنرا بفرستد و اگر پیش خود دنبال شکار رود و حیوان را شکار کند، خوردن آن حیوان
حرام است، بلکه اگر پیش خود دنبال شکار رود و بعداً صاحبش بانگ بزند که زودتر آنرا به شکار برساند، اگر چه به واسطه صداى صاحبش شتاب کند، بنابر احتیاط واجب باید از خوردن آن شکار خوددارى نماید.
سوم کسى که سگ را مى فرستد باید مسلمان باشد یا بچه مسلمان باشد که خوب و بد را بفهمد، و اگر کافر یا کسى که اظهار دشمنى با اهل بیت پیغمبر صلى الله علیه و آله وسلم مى کند سگ را بفرستد، شکار آن سگ حرام است.
چهارم وقت فرستادن سگ نام خدا را ببرد و اگر عمداً نام خدا را نبرد، آن شکار حرام است ولى اگر فراموش کند اشکال ندارد.
پنجم شکار به واسطه زخمى که از دندان سگ پیدا کرده بمیرد پس اگر سگ، شکار را خفه کند، یا شکار از دویدن یا ترس بمیرد حلال نیست.
ششم کسى که سگ را فرستاده، وقتى برسد که حیوان مرده باشد، یا اگر زنده است به اندازه سربریدن آن وقت نباشد، و چنانچه وقتى برسد که به اندازه سربریدن وقت باشد، مثلاً حیوان چشم یا دم خود را حرکت دهد، یا پاى خود را به زمین بزند، چنانچه سر حیوان را نبرد تا بمیرد حلال نیست.
مسأله 2618 کسى که سگ را فرستاده اگر وقتى برسد که بتواند سر حیوان را ببرد، چنانچه مثلاً به واسطه بیرون آوردن کارد و مانند آن وقت بگذرد و آن حیوان بمیرد حلال است، ولى اگر چیزى همراه او نباشد که با آن، سر حیوان را ببرد و حیوان بمیرد، احتیاط واجب آنست که از خوردن آن خوددارى کنند.
مسأله 2619 اگر چند سگ را بفرستد و با هم حیوانى را شکار کنند، چنانچه همه آنها داراى شرطهائى که گفته شد بوده اند، شکار حلال است، و اگر یکى از آنها داراى آن شرطها نبوده، شکار حرام است.
مسأله 2620 اگر سگ را براى شکار حیوانى بفرستد و آن سگ حیوان دیگرى را شکار کند، آن شکار حلال و پاک است، و نیز اگر آن را با حیوان دیگرى شکار کند، هر دوى آنها حلال و پاک مى باشند.
مسأله 2621 اگر چند نفر با هم سگ را بفرستند و یکى از آنها کافر باشد، یا عمداً نام خدا را نبرد، آن شکار حرام است، و نیز اگر یکى از سگهائى را که فرستاده اند به طورى که گفته شد تربیت شده نباشد، آن شکار حرام مى باشد.
مسأله 2622 اگر باز یا حیوان دیگرى غیر سگ شکارى حیوانى را شکار کنند، آن شکار حلال نیست، ولى اگر وقتى برسند که حیوان زنده باشد، و به دستورى که در شرع معین شده سر آنرا ببرند حلال است.
صید ماهى
مسأله 2623 اگر ماهى فلس دار را زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد، پاک و خوردن آن حلال است، و چنانچه در آب بمیرد پاک است، ولى خوردن آن حرام مى باشد، و ماهى بى فلس را اگر چه زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد حرام است.
مسأله 2624 اگر ماهى از آب بیرون بیفتد، یا موج آنرا بیرون بیندازد، یا آب فرو رود و ماهى در خشکى بماند، چنانچه پیش از آنکه بمیرد، با دست یا به وسیله دیگر
کسى آنرا بگیرد، بعد از جان دادن حلال است.
مسأله 2625 کسى که ماهى را صید مى کند، لازم نیست مسلمان باشد و در موقع گرفتن، نام خدا را ببرد، ولى مسلمان، باید بداند که کافر آن را زنده گرفته.
مسأله 2626 ماهى مرده اى که معلوم نیست آنرا زنده از آب گرفته اند یا مرده، چنانچه در دست مسلمان باشد، حلال است و اگر در دست کافر باشد، اگر چه بگوید آنرا زنده گرفته ام حرام مى باشد.
مسأله 2627 لازم نیست که از خوردن ماهى زنده خوددارى کرد.
مسأله 2628 اگر ماهى زنده را بریان کند، یا در بیرون آب پیش از جان دادن بکشند، لازم نیست که از خوردن آن خوددارى نمایند.
مسأله 2629 اگر ماهى را بیرون آب دو قسمت کنند و یک قسمت آن در حالى که زنده است در آب بیفتد، لازم نیست از قسمتى که بیرون آب مانده اجتناب نمایند، و مى توانند آنرا بخورند.
صید ملخ
مسأله 2630 اگر ملخ را با دست یا به وسیله دیگرى زنده بگیرند، خوردن آن حلال است، و لازم نیست کسى که آنرا مى گیرد مسلمان باشد و در موقع گرفتن، نام خدا را ببرد، ولى اگر ملخ مرده اى در دست کافر باشد و معلوم نباشد که آنرا زنده گرفته یا نه، اگر چه بگوید زنده گرفته ام حلال نیست.
مسأله 2631 خوردن ملخى که بال در نیاورده و نمى تواند پرواز کند حرام است.