آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
نماز قضا
مسأله 1379 کسى که نماز واجب خود را در وقت آن نخوانده باید قضاى آنرا بجا آورد، اگر چه در تمام وقت نماز خواب مانده یا به واسطه مستى یا بیهوشى که به اختیار خودش بوده نماز نخوانده باشد، ولى نمازهاى یومیه اى را که زن در حال حیض یا نفاس نخوانده، قضا ندارد.
مسأله 1380 اگر بعد از وقت نماز بفهمد نمازى را که خوانده باطل بوده، باید قضاى آنرا بخواند.
مسأله 1381 کسى که نماز قضا دارد، باید در خواندن آن کوتاهى نکند ولى واجب نیست فوراً آنرا بجا آورد.
مسأله 1382 کسى که نماز قضا دارد مى تواند نماز مستحبى بخواند.
مسأله 1383 اگر انسان احتمال دهد که نماز قضائى دارد یا نمازهائى را که خوانده صحیح نبوده، مستحب است احتیاطاً قضاى آنها را بجا آورد.
مسأله 1384 قضاى نمازهاى یومیه که در اداء آنها ترتیب شرط است مثل ظهر و عصر از یک روز و مغرب و عشا از یک شب باید به ترتیب خوانده شود و در غیر آنها بنابر احتیاط
استحبابى که ترکش سزاوار نیست مراعات ترتیب را نماید.
مسأله 1385 اگر بخواهد قضاى چند نماز غیر یومیه مانند نماز آیات را بخواند، یا مثلاًبخواهد قضاى یک نماز یومیه و چند نماز غیر یومیه را بخواند، لازم نیست آنها را به ترتیب بجا آورد.
مسأله 1386 اگر ترتیب نمازهائى را که نخوانده فراموش کند، مستحب است طورى آنها را بخواند که یقین کند به ترتیبى که قضا شده بجا آورده است مثلاً اگر قضاى یک نماز ظهر و یک نماز مغرب بر او واجب است و نمى داند کدام اول قضا شده، احتیاطاً باید اول یک نماز مغرب و بعد از آن یک نماز ظهر و دوباره نماز مغرب را بخواند، یا اول یک نماز ظهر و بعد از آن یک نماز مغرب و دوباره نماز ظهر را بخواند، تا یقین کند هر کدام را که اول قضا شده اول خوانده است، ولى اگر نمازهائى که ترتیب آنها را فراموش کرده به قدرى زیاد باشد که اگر بخواهد به ترتیب بخواند خیلى مشقت دارد بدون ترتیب بجا آورد.
مسأله 1387 اگر نماز ظهر یک روز و نماز عصر روز دیگر یا دو نماز ظهر یا دو نماز عصر از او قضا شده و نمى داند کدام اول قضا شده است. چنانچه دو نماز چهار رکعتى بخواند به نیت اینکه اولى قضاى نماز روز اول و دومى قضاى نماز روز دوم باشد کافیست.
مسأله 1388 اگر یک نماز ظهر و یک نماز عشا یا یک نماز عصر و یک نماز عشا از او قضا شود و نداند کدام اول قضا شده است مستحب است طورى آنها
را بخواند که یقین کند به ترتیب بجا آورده است، مثلاً اگر یک نماز ظهر و یک نماز عشا از او قضا شده و اوّلى آنها را نمى داند، باید اول یک نماز ظهر بعد یک نماز عشا دوباره یک نماز ظهر، یا اول یک نماز عشا بعد یک نماز ظهر، دوباره یک نماز عشا بخواند.
مسأله 1389 کسى که مى داند یک نماز چهار رکعتى نخوانده ولى نمى داند ظهر است یا نماز عصر، اگر یک نماز چهار رکعتى به نیت قضاى نمازى که نخوانده بجا آورد کافیست.
مسأله 1390 کسى که پنج نماز پشت سر هم از او قضا شده و نمى داند اولى آنها کدامست پنج نماز باید بجا آورد و اگر بخواهد ترتیب استحبابى را مراعات نماید باید نه نماز به ترتیب بخواند مثلاً از نماز صبح شروع کند و بعد از آنکه ظهر و عصر و مغرب و عشا را خواند دو مرتبه نماز صبح و ظهر و عصر و مغرب را بخواند، و اگر شش نماز پشت سر هم از او قضا شده و اولى آنها را نمى داند، باید ده نماز به ترتیب قضا کند، و همینطور براى هر یک نمازى که به نمازهاى قضاى او اضافه مى شود در صورتى که پشت سر هم قضا شده باشد، باید یک نماز بر مقدارى که گفته شد اضافه نماید، مثلاً اگر هفت نماز او قضا شده و اولى آنها را نمى داند باید یازده نماز به ترتیب بجا آورد.
مسأله 1391 کسى که مى داند نمازهاى پنجگانه او هر کدام از یک روز قضا شده و ترتیب آنها را
نمى داند، اگر بخواهد ترتیب استحبابى را مراعات نماید باید پنج شبانه روز نماز بخواند، و اگر شش نماز از شش روز از او قضا شده باید شش شبانه روز نماز بخواند، و همچنین براى هر نمازى که به نمازهاى قضاى او اضافه شود، باید یک شبانه روز بیشتر بخواند تا یقین کند به ترتیبى که قضا شده بجا آورده است، مثلاً اگر هفت نماز از هفت روز نخوانده باشد، باید هفت شبانه روز قضا نماید.
مسأله 1392 کسى که مثلاً چند نماز صبح یا چند نماز ظهر از او قضا شده و شماره آنها را نمى داند، مثلاً نمى داند که سه یا چهار یا پنج نماز بوده، چنانچه مقدار کمتر را بخواند کافیست. ولى اگر شماره آنها را مى دانسته و فراموش کرده، بنابر احتیاط واجب بلکه خالى از قوت نیست که باید به قدرى نماز بخواند که یقین کند تمام آنها را خوانده است مثلاً اگر فراموش کرده که چند نماز صبح از او قضا شده است و یقین دارد که بیشتر از ده تا نبوده، احتیاطاً باید ده نماز صبح بخواند.
مسأله 1393 کسى که فقط یک نماز قضا از روزهاى پیش دارد لازم نیست که اول آنرا بخواند و بعد مشغول نماز آنروز شود. ولى اگر یک نماز یا بیشتر، از همانروز از او قضا شده، در صورتى که ممکن باشد بنا بر احتیاط واجب باید نماز قضاى آنروز را پیش از نماز اداء بخواند.
مسأله 1394 اگر در بین نماز یادش بیاید که یک نماز یا بیشتر از همانروز از او قضا شده، چنانچه وقت وسعت دارد و ممکن
است نیت را به نماز قضا برگرداند، بنا بر احتیاط واجب باید نیت نماز قضا کند. مثلاً اگر در نماز ظهر پیش از تمام شدن رکعت دوم یادش بیاید که نماز صبح آنروز قضا شده در صورتى که وقت نماز ظهر تنگ نباشد، احتیاطاً باید نیت را به نماز صبح برگرداند و آن را دو رکعتى تمام کند بعد نماز ظهر را بخواند، ولى اگر وقت تنگ است یا نمى تواند نیت را به نماز قضا برگرداند مثلاً در رکوع رکعت سوم نماز ظهر یادش بیاید که نماز صبح را نخوانده، چون اگر بخواهد نیت نماز صبح کند یک رکوع که رکن است زیاد مى شود، نباید نیت را به قضاى صبح برگرداند.
مسأله 1395 اگر از روزهاى گذشته نمازهاى قضا دارد و یک نماز یا بیشتر هم از همان روز از او قضا شده چنانچه براى قضاى تمام آنها وقت ندارد، یا نمى خواهد همه را در آنروز بخواند، بنابر احتیاط واجب باید نماز قضاى آن روز را پیش از نماز ادا بخواند ولى اگر مى خواهد مراعات ترتیب استحبابى را نماید بعد از خواندن قضاى نمازهاى سابق دوباره نماز قضائى را که در آن روز پیش از نماز ادا خوانده بجا آورد.
مسأله 1396 تا انسان زنده است اگر چه از خواندن نماز قضاهاى خود عاجز باشد. دیگرى نمى تواند نمازهاى او را قضا نماید.
مسأله 1397 نماز قضا را با جماعت مى شود خواند، چه نماز امام جماعت ادا باشد یا قضا، و لازم نیست هر دو یک نماز را بخوانند مثلاً اگر نماز قضاى صبح را با نماز ظهر یا عصر
امام بخواند اشکال ندارد.
مسأله 1398 مستحب است بچه ممیز یعنى بچه اى که خوب و بد را مى فهمد به نماز خواندن و عبادتهاى دیگر عادت دهند بلکه مستحب است او را به قضاى نمازها هم وادار نمایند.