آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
راه ثابت شدن اول ماه
مسأله 1739 اول ماه به پنج چیز ثابت مى شود: اول آنکه خود انسان ماه را ببیند، دوم عده اى که از گفته آنان یقین پیدا مى شود، بگویند ماه را دیده ایم. و همچنین است هر چیزى که به واسطه آن یقین پیدا شود. سوم دو مرد عادل بگویند که در شب ماه را دیده ایم، ولى اگر صفت ماه را برخلاف یکدیگر بگویند، اول ماه ثابت نمى شود. چهارم سى روز از اول ماه شعبان بگذرد که به واسطه آن، اول ماه رمضان ثابت مى شود، و سى روز از اول ماه رمضان بگذرد که به واسطه آن، اول ماه شوال ثابت مى شود. پنجم حاکم شرع حکم کند که اول ماه است.
مسأله 1740 اگر حاکم شرع حکم کند که اول ماه است، کسى هم که تقلید او رانمى کند، باید به حکم او عمل نماید. ولى کسى که مى داند حاکم شرع اشتباه کرده، نمى تواند به حکم او عمل نماید.
مسأله 1741
اول ماه با پیشگوئى منجمین ثابت نمى شود. ولى اگر انسان از گفته آنان یقین پیدا کند، باید به آن عمل نماید.
مسأله 1742 بلند بودن ماه یا دیر غروب کردن آن، دلیل نمى شود که شب پیش، شب اول ماه بوده است.
مسأله 1743 اگر اول ماه رمضان براى کسى ثابت نشود و روزه نگیرد، چنانچه دو مرد عادل بگویند که شب پیش ماه را دیده ایم، باید روزه آن روز را قضا نماید.
مسأله 1744 اگر در شهرى اول ماه ثابت شود، براى مردم شهر دیگر فایده ندارد مگر آن دو شهر با هم نزدیک باشند، یا انسان بداند که افق آنها یکى است یا افق آنها با هم نزدیک باشد به نحوى که ملازمه باشد بین دیدن در یکى از آنها با دیدن در دیگرى.
مسأله 1745 اول ماه به تلگراف ثابت نمى شود، مگر آنکه دو شهرى که از یکى به دیگرى تلگراف کرده اند، نزدیک یا هم افق باشند و انسان بداند که تلگراف از روى حکم حاکم شرع یا شهادت دو مرد عادل بوده است.
مسأله 1746 روزى را که انسان نمى داند آخر رمضان است یا اول شوال، باید روزه بگیرد، ولى اگر پیش از مغرب بفهمد که اول شوال است باید افطار کند.
مسأله 1747 اگر زندانى نتواند به ماه رمضان یقین کند، باید به گمان عمل نماید. و اگر آن هم ممکن نباشد هر ماهى را که بداند قبل از رمضان نیست روزه بگیرد صحیح است، ولى باید بعد از گذشتن یازده ماه از ماهى که روزه گرفته دوباره یک ماه روزه بگیرد.