آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
احکام محتضر
مسأله 539 مسلمانى را که محتضر است یعنى در حال جان دادن مى باشد مرد باشد یا زن، بزرگ باشد یا کوچک، باید به پشت بخوابانند، به طورى که کف پاهایش به طرف قبله باشد و اگر خواباندن او کاملاً به این طور ممکن نیست تا اندازه اى که ممکن است باید به این دستور عمل کنند و چنانچه خواباندن او به هیچ قسم ممکن نباشد، اولى و بهتر آنست که او را رو به قبله بنشانند و اگر آن هم نشود، او را به پهلوى راست و اگر آن هم نشود به پهلوى چپ رو به قبله بخوابانند اگر موجب اذیت او نشود.
مسأله 540 احتیاط واجب آنست که تا وقتى غسل میت تمام نشده، او را روبه قبله بخوابانند، ولى بعد از آنکه غسلش تمام شد، بهتر است او را مثل حالتى که بر او نماز مى خوانند بخوابانند.
مسأله 541 رو به قبله کردن محتضر بر هر مسلمان واجبست و اجازه گرفتن از ولى او لازم نیست. و اگر بعضى انجام دهند از دیگران ساقط مى شود.
مسأله 542 مستحب است شهادتین و اقرار به دوازده امام علیهم السلام و سایر عقائد حقه را به کسى که در حال جان دادن است طورى تلقین کنند
که بفهمد، و نیز مستحب است چیزهائى را که گفته شد، تا وقت مرگ تکرار کند.
مسأله 543 مستحب است این دعاها را طورى به محتضر تلقین کنند که بفهمد:(اَللّهُمَّ اغْفِرْلِىَ الْکَثیرَ مِنْ مَعاصیکَ وَ اقْبَلْ مِنّى الْیَسیرَ مِن طاعَتِکَ یا مَن یَقْبَلُ الْیَسیرَ وَ یَعفوُ عَنِ الْکَثیرِ اِقْبَل مِنّى الْیَسیرَ وَ اعْفُ عَنّى الْکَثیر اِنَّکَ اَنّتَ الْعَفُوُّ الْغَفُوُر اَلّلهُمَّ ارْحَمْنى فَانَّکَ رَحیمٌ ).
مسأله 544 مستحب است کسى را که سخت جان مى دهد، اگر ناراحت نمى شود، و سبب تعجیل مرگ او نشود، به جائى که نماز مى خوانده ببرند.
مسأله 545 مستحب است براى راحت شدن محتضر بر بالین او، سوره مبارکه(یس) و (الصافات) و (احزاب) و (آیة الکرسى) و آیه پنجاه و چهارم از سوره اعراف و سه آیه آخر سوره بقره بلکه هر چه از قرآن ممکن است بخوانند.
مسأله 546 گذاشتن چیزى روى شکم محتضر و بودن جنب و حائض نزد او و گریه کردن و تنها گذاشتن زنها نزد او، مکروه است. و همچنین تنها گذاشتن او بعد از موت و در بعض کتب حرف زدن زیاد را نزد محتضر از مکروهات شمرده اند.