آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
احکام تیمم
مسأله 710 اگر مختصرى از پیشانى و پشت دستها را هم مسح نکند تیمم باطل است، چه عمداً مسح نکند، یا مسأله را نداند، یا فراموش کرده باشد، ولى دقت زیاد هم لازم نیست، و همین قدر که بگویند تمام پیشانى و پشت دست مسح شده کافیست.
مسأله 711 براى آنکه یقین کند تمام پشت دست را مسح کرده، باید مقدارى بالاتر از مچ را هم مسح نماید، ولى مسح بین انگشتان لازم نیست.
مسأله 712 پیشانى و پشت دستها را باید از بالا به پائین مسح نماید، و کارهاى آنرا باید پشت سر هم بجا آورد، و اگر بین
آنها بقدرى فاصله دهد که نگویند تیمم مى کند باطل است.
مسأله 713 در موقع نیت باید معین کند که تیمم او جهت رفع حدث جنابت است یا رفع حدث حیض است یا استحاضه است یا رفع حدث اصغر بجاى وضو است مثلاً، و اگر نداند که بعهده او کدام یک آنها است به عنوان ما فى الذمه کافى است و چنانچه اشتباهاً بجاى نیت رفع حدث جنابت نیت رفع حدث حیض نمود مثلاً اگر بر وجه تقیید باشد تیمم او باطل است.
مسأله 714 در تیمم باید پیشانى و کف دستها و پشت دستها پاک باشد على الاحوط، و اگر کف دست نجس باشد و نتواند آنرا آب بکشد، لازم نیست که با پشت دست تیمم نماید، بلکه تیمم با کف دست نجس کافى است، مگر آنکه نجاست آن طورى باشد که سرایت کند به آن چیزى که به آن تیمم مى کند، و خشک کردن آن هم ممکن نباشد که در این صورت باید با پشت دست تیمم نماید.
مسأله 715 انسان باید براى تیمم انگشتر را از دست بیرون آورد، و اگر در پیشانى یاپشت دستها یا در کف دستها مانعى باشد، مثلاً چیزى به آنها چسبیده باشد، باید برطرف نماید.
مسأله 716 اگر پیشانى یا پشت دستها زخم است و پارچه یا چیز دیگرى را که بر آن بسته نمى تواند باز کند، باید دست را روى آن بکشد و نیز اگر کف دست زخم باشد و پارچه یا چیز دیگرى را که بر آن بسته نتواند باز کند، باید دست را با همان پارچه به چیزى که تیمم به آن
صحیح است بزند، و به پیشانى و پشت دستها بکشد.
مسأله 717 اگر پیشانى و پشت دستها مو داشته باشد اشکال ندارد، ولى اگر موى سر روى پیشانى آمده باشد، باید آنرا عقب بزند.
مسأله 718 اگر احتمال دهد که در پیشانى و کف دستها یا پشت دستها مانعى هست چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد، باید جستجو نماید تا یقین کند که مانعى نیست.
مسأله 719 اگر وظیفه او تیمم است و نمى تواند تیمم کند، باید نائب بگیرد و کسى که نائب مى شود باید او را با دست خود او تیمم دهد، و اگر ممکن نباشد نه بزدن دست و نه به وضع، باید نائب دست خود را به چیزى که تیمم به آن صحیح است بزند و به پیشانى و پشت دستهاى او بکشد.
مسأله 720 اگر در بین تیمم شک کند که قسمتى از آنرا فراموش کرده یا نه، باید آن قسمت را با آنچه بعد از آنست بجا آورد.
مسأله 721 اگر بعد از مسح دست چپ شک کند که درست تیمم کرده یا نه تیمم او صحیح است.
مسأله 722 کسى که وظیفه اش تیمم است، نمى تواند پیش از وقت نماز براى نماز تیمم کند، ولى اگر براى کار واجب دیگر یا مستحبى تیمم کند، و تا وقت نماز عذر او باقى باشد، مى تواند با همان تیمم نماز بخواند.
مسأله 723 کسى که وظیفه اش تیمم است، اگر بداند تا آخر وقت عذر او باقى مى ماند، در وسعت وقت مى تواند با تیمم نماز بخواند، ولى اگر بداند که تا آخر وقت عذر
او برطرف مى شود باید صبر کند و با وضو یا غسل نماز بخواند. و نیز اگر امید دارد که عذرش برطرف شود، باید صبر کند و با وضو یا غسل نماز بخواند، یا در تنگى وقت با تیمم نماز را بجا آورد.
مسأله 724 کسى که نمى تواند وضو بگیرد یا غسل کند، اگر احتمال ندهد که عذرش بزودى برطرف شود، مى تواند نمازهاى قضاى خود را با تیمم بخواند، ولى اگر احتمال دهد به زودى عذر او برطرف مى شود، خواندن نماز قضا براى او اشکال دارد.
مسأله 725 کسى که نمى تواند وضو بگیرد یا غسل کند، جایز است نمازهاى مستحبى را که مثل نافله هاى شبانه روز وقت معین دارد با تیمم بخواند، ولى اگر احتمال دهد که تا آخر وقت آنها عذر او برطرف مى شود، نباید آنها را در اول وقتشان بجا آورد.
مسأله 726 کسى که احتیاطاً باید غسل جبیره اى و تیمم نماید، مثلاً جراحتى در پشت او است اگر بعد از غسل و تیمم نماز بخواند، وبعد از نماز حدث اصغرى از او سر زند مثلاً بول کند براى نمازهاى بعد، باید بدل از غسل احتیاطاً تیمم کند و وضو هم بگیرد.
مسأله 727 اگر به واسطه نداشتن آب یا عذر دیگرى تیمم کند بعد از برطرف شدن عذر، تیمم او باطل مى شود.
مسأله 728 چیزهائى که وضو را باطل مى کند، تیمم بدل از وضو را هم باطل مى کند، و چیزهائى که غسل را باطل مى نماید، تیمم بدل از غسل را هم باطل مى نماید.
مسأله 729 کسى که نمى تواند غسل
کند، اگر چند غسل بر او واجب باشد، یک تیمم نماید کافى است.
مسأله 730 کسى که نمى تواند غسل کند اگر بخواهد عملى را که براى آن غسل واجب است انجام دهد، باید بدل از غسل تیمم نماید و اگر نتواند وضو بگیرد و بخواهد عملى را که براى آن وضو واجب است انجام دهد، باید بدل از وضو تیمم نماید.
مسأله 731 اگر بدل از غسل جنابت تیمم کند، لازم نیست براى نماز وضو بگیرد، ولى اگر بدل از غسلهاى دیگر تیمم کند، باید وضو بگیرد، و اگر نتواند وضو بگیرد، باید تیمم دیگرى هم بدل از وضو بنماید.
مسأله 732 اگر بدل از غسل تیمم کند، و بعد کارى که وضو را باطل مى کند براى او پیش آید، چنانچه براى نمازهاى بعد نتواند غسل کند باید وضو بگیرد، و بنابر احتیاط واجب بدل از غسل تیمم نماید، و اگر نمى تواند وضو بگیرد باید دو تیمم کند، یکى بدل از غسل و دیگرى بدل از وضو، ولى اگر تیمم او بدل از غسل جنابت باشد چنانچه یک تیمم نماید به قصد اینکه آنچه تکلیف اوست انجام داده باشد، کافیست.
مسأله 733 کسى که باید براى انجام عملى مثلاً براى خواندن نماز، بدل از وضو و بدل از غسل تیمم کند، احتیاط واجب آنست که تیمم سومى هم به قصد اینکه بتواند آن عمل را انجام دهد بنماید، ولى اگر در تیمم اول نیت بدل از وضو یا نیت بدل از غسل نماید، و تیمم دوم را به قصد اینکه وظیفه خود را انجام داده باشد بجا آورد تیمم سوم لازم نیست.
مسأله 734 کسى که وظیفه اش تیمم است، اگر براى کارى تیمم کند تا تیمم و عذر او باقى است، کارهائى را که باید با وضو یا غسل انجام داد مى تواند بجا آورد، ولى اگر عذرش تنگى وقت بوده، یا با داشتن آب براى نماز میت، یا خوابیدن، تیمم کرده، فقط کارى را که براى آن تیمم نموده، مى تواند انجام دهد.
مسأله 735 در چند مورد مستحب است نمازهائى را که انسان با تیمم خوانده دوباره بخواند:
اول آنکه از استعمال آب ترس داشته و عمداً خود را جنب کرده و با تیمم نماز خوانده است.
دوم آنکه مى دانسته یا گمان داشته که آب پیدا نمى کند و عمداً خود را جنب کرده و با تیمم نماز خوانده است.
سوم آنکه از ترس مزاحمت جمعیت و نرسیدن به نماز جماعت، نماز جمعه را با تیمم خوانده است. بلکه در این صورت باید نماز ظهر را با وضو اعاده نماید على الاقوى. و در چند مورد احتیاط مستحب آن است که نماز را اعاده نماید. اول آنکه تا آخر وقت عمداً در جستجوى آب نرود و با تیمم نماز بخواند و بعد بفهمد که اگر جستجو مى کرد، آب پیدا مى شد. دوم آنکه عمداً نماز را تأخیر انداخته و در آخر وقت با تیمم نماز خوانده است. سوم آنکه مى دانسته یا گمان داشته که آب پیدا نمى شود، و آبى را که داشته ریخته است.