آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
لباس نمازگزار
لباس نمازگزار
مسأله 806 لباس نمازگزار شش شرط دارد: اول آنکه پاک باشد. دوم آنکه مباح باشد. سوم آنکه از اجزاء مردار
نباشد. چهارم آنکه از حیوان حرام گوشت نباشد. پنجم و ششم آنکه اگر نمازگزار مرد است، لباس او ابریشم خالص و
طلا باف نباشد. و تفصیل اینها در مسائل آینده گفته مى شود.
شرط اول:
مسأله 807 لباس نمازگزار باید پاک باشد و اگر کسى عمداً با بدن یا لباس نجس نماز بخواند، نمازش باطل
است.
مسأله 808 کسى که نمى داند با بدن و لباس نجس نماز باطل است، اگر با بدن یا لباس نجس نماز بخواند،
نمازش باطل مى باشد.
مسأله 809 اگر به واسطه ندانستن مسأله، چیز نجسى را نداند نجس است مثلاً نداند عرق شتر جلال نجس
است و با آن نماز بخواند نمازش باطل است.
مسأله 810
اگر نداند که بدن یا لباسش نجس است و بعد از نماز بفهمد نجس بوده نماز او صحیح است، ولى
احتیاط مستحب آنست که اگر وقت دارد، دوبار آن نماز را بخواند.
مسأله 811 اگر فراموش کند که بدن یا لباسش نجس است و در بین نماز یا بعد از آن یادش بیاید، باید نماز را
دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نماید.
مسأله 812 کسى که در وسعت وقت مشغول نماز است، اگر در بین نماز بدن یا لباس او نجس شود و پیش از
آنکه چیزى از نماز را با نجاست بخواند، ملتفت شود که نجس شده، یا بفهمد بدن یا لباس او نجس است و شک کند که
همان وقت نجس شده یا از پیش نجس بوده، در صورتى که آب کشیدن بدن یا لباس یا عوض کردن لباس یا بیرون
آوردن آن،نماز را بهم نمى زند، باید در بین نماز بدن یا لباس را آب بکشد یا لباس را عوض نماید، یا اگر چیز دیگرى
عورت او را پوشانده، لباس را بیرون آورد، ولى چنانچه طورى باشد که اگر بدن یا لباس را آب بکشد یا لباس را عوض
کند یا بیرون آورد، نماز بهم مى خورد و یا اگر لباس را بیرون آورد برهنه مى ماند، باید نماز را بشکند و با بدن و لباس پاک
نماز بخواند.
مسأله 813 کسى که در تنگى وقت مشغول نماز است اگر در بین نماز لباس او نجس شود و پیش از آنکه چیزى
از نماز را با نجاست بخواند، بفهمد که نجس شده، یا بفهمد که لباس او نجس است و شک کند که همان وقت نجس
شده یا از پیش
نجس بوده، در صورتى که آب کشیدن یا عوض کردن یا بیرون آوردن لباس، نماز را بهم نمى زند و
مى تواند لباس را بیرون آورد، باید لباس را آب بکشد یا عوض کند، یا اگر چیز دیگرى عورت او را پوشانده، لباس را
بیرون آورد و نماز را تمام کند، اما اگر چیز دیگرى عورت او را نپوشانده و لباس را هم نمى تواند آب بکشد یا عوض
کند، باید لباس را اگر ممکن است بیرون آورد و به دستورى که براى برهنگان گفته شد نماز را تمام کند، ولى چنانچه
طورى است که اگر لباس را آب بکشد یا عوض کند، نماز بهم مى خورد و به واسطه سرما و مانند آن نمى تاند لباس را
بیرون آورد، باید با همان حال نماز را تمام کند و نمازش صحیح است، و بعد نمازش را در لباس پاک احتیاطاً قضا نماید.
مسأله 814 کسى که در تنگى وقت مشغول نماز است، اگر در بین نماز بدن او نجس شود و پیش از آنکه چیزى
از نماز را با نجاست بخواند، ملتفت شود که نجس شده یا بفهمد بدن او نجس است و شک کند که همانوقت نجس
شده یا از پیش نجس بوده، در صورتى که آب کشیدن بدن نماز را بهم نمى زند، باید آب بکشد و اگر نماز را بهم مى زند،
باید با همان حال نماز را تمام کند و نماز او صحیح است.
مسأله 815 کسى که در پاک بودن بدن یا لباس خود شک دارد، چنانچه نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد که بدن
یا لباسش نجس بوده نماز او صحیح است.
مسأله 816 اگر لباس را آب
بکشد و یقین کند که پاک شده است و با آن نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد پاک
نشده، واجب نیست نماز را دوباره بخواند، اگر چه احوط اعاده آنست.
مسأله 817 اگر خونى در بدن یا لباس خود ببیند و یقین کند که از خونهاى نجس نیست، مثلاً یقین کند که خون
پشه است، چنانچه بعد از نماز بفهمد از خونهائى بوده که نمى شود با آن نماز خواند، نماز او صحیح است.
مسأله 818 اگر یقین کند خونى که در بدن یا لباس اوست خون نجسى است که نماز با آن صحیح است، مثلاً
یقین کند خون زخم و دمل است، چنانچه بعد از نماز بفهمد خونى بوده که نماز با آن باطل است، نمازش صحیح
است.
مسأله 819 اگر نجس بودن چیزى را فراموش کند و بدن یا لباسش با رطوبت به آن برسد و در حال فراموشى
نماز بخواند و بعد از نماز یادش بیاید، نماز او صحیح است، ولى اگر بدنش با رطوبت به چیزى که نجس بودن آنرا
فراموش کرده برسد و بدون اینکه خود را آب بکشد، غسل کند و نماز بخواند، غسل و نمازش باطل است. و نیز اگر
جائى از اعضاء وضو با رطوبت به چیزى که نجس بودن آن را فراموش کرده برسد و پیش از آنکه آنجا را آب بکشد،
وضو بگیرد و نماز بخواند، وضو و نمازش باطل مى باشد.
مسأله 820 کسى که یک لباس دارد اگر بدن و لباسش نجس شود و به اندازه آب کشیدن یکى از آنها آب داشته
باشد، چنانچه بتواند لباسش را بیرون آورد، باید بدن را آب بکشد و نماز را به دستورى که
براى برهنگان گفته شد بجا
آورد و اگر به واسطه سرما یا عذر دیگر نتواند لباس را بیرون آورد، هر کدام از بدن یا لباس را که بخواهد، مى تواند آب
بکشد. ولى اگر مثلاً نجاست یکى بول است که اگر بخواهد با آب قلیل آب بکشد باید دو مرتبه آب روى آن بریزد و
دیگرى خون است که یک مرتبه ریختن آب روى آن کافیست باید آنرا که به بول نجس شده آب بکشد.
مسأله 821 کسى که غیر از لباس نجس، لباس دیگرى ندارد باید نماز را بدستورى که براى برهنگان گفته شد
بجا آورد ولى اگر به واسطه سرما و مانند آن نمى تواند لباسش را بیرون آورد، باید با لباس نجس نماز بخواند و نماز او
صحیح است.
مسأله 822 کسى که دو لباس دارد، اگر بداند یکى از آنها نجس است و نداند کدام یک آنهاست، چنانچه وقت
دارد، باید با هر دو لباس نماز بخواند، مثلاً اگر مى خواهد نماز ظهر و عصر بخواند باید با هر کدام یک نماز ظهر و یک
نماز عصر بخواند، ولى اگر وقت تنگ است، اظهر آنست که با یکى از آن دو لباس نماز بخواند هر چند که قول به تخییر
بین آن و بین برهنه نماز خواندن بعید نیست. و احتیاط مستحب آنست که آن نماز را با لباس پاک قضا نماید.
شرط دوم:
مسأله 823 لباس نمازگزار باید مباح باشد و کسى که مى داند پوشیدن لباس غصبى حرام است، اگر عمداً در
لباس غصبى یا در لباسى که نخ یا تکمه یا چیز دیگر آن غصبى است نماز بخواند باطل است، و همچنین است اگر
جاهل مقصر باشد.
مسأله 824
کسى که مى داند پوشیدن لباس غصبى حرام است، ولى نمى داند نماز را باطل مى کند، اگر عمداً با
لباس غصبى نماز بخواند نمازش باطل است.
مسأله 825 اگر نداند یا فراموش کند که لباس او غصبى است و با آن نماز بخواند، نمازش صحیح است، ولى
اگر کسى خودش لباسى را غصب نماید و فراموش کند که غصب کرده است و با آن نماز بخواند، اگر چه حکم به بطلان
نماز او نمى توان کرد، لکن احوط آنست که اکتفابه آن نماز ننموده و دو باره آنرا با لباس مباح بخواند.
مسأله 826 اگر نداند یا فراموش کند که لباس او غصبى است و در بین نماز بفهمد، چنانچه چیز دیگرى عورت
او را پوشانده است و مى تواند فوراً یا بدون اینکه موالات یعنى پى درپى بودن نماز بهم بخورد لباس غصبى را بیرون
آورد، باید آنرا بیرون آورد و نمازش صحیح است. و اگر چیز دیگرى عورت او را نپوشانده، یا نمى تواند لباس غصبى را
فوراً بیرون آورد، یا اگر بیرون آورد پى درپى بودن نماز بهم مى خورد، در صورتى که به مقدار یک رکعت هم وقت داشته
باشد باید نماز را بشکند و با لباس غیر غصبى نماز بخواند و اگر به این مقدار وقت ندارد، باید در حال نماز لباس را
بیرون آورد و به دستور نماز برهنگان نماز را تمام نماید.
مسأله 827 اگر کسى براى حفظ جانش با لباس غصبى نماز بخواند، یا مثلاً براى اینکه دزد لباس غصبى را نبرد
با آن نماز بخواند نمازش صحیح است.
مسأله 828 اگر کسى با عین پولى که خمس یا زکات آنرا نداده لباس بخرد، نماز
خواندن در آن لباس باطل
است.
شرط سوم:
مسأله 829 لباس نمازگزار باید از اجزاء حیوان مرده اى که خون جهنده دارد، یعنى حیوانى که اگر رگش را ببرند
خون از آن جستن مى کند نباشد، بلکه اگر از حیوان مرده اى که مانند ماهى و مار خون جهنده ندارد لباس تهیه کنند،
احتیاط واجب آنست که با آن نماز نخواند.
مسأله 830 هر گاه چیزى از مردار مانند گوشت و پوست آن که روح داشته همراه نمازگزار باشد، اگر چه لباس
او نباشد نمازش باطل است.
مسأله 831 اگر چیزى از مردار حلال گوشت مانند مو و پشم که روح ندارد همراه نمازگزار باشد، یا با لباسى که
از آنها تهیه کرده اند نماز بخواند، نمازش صحیح است.
شرط چهارم:
مسأله 832 لباس نمازگزار باید از اجزاء حیوان حرام گوشت نباشد، و اگر موئى از آن هم همراه نمازگزار باشد،
نماز او باطل است.
مسأله 833 اگر آب دهان یا بینى یا رطوبت دیگرى از حیوان حرام گوشت مانند گربه بر بدن یا لباس نمازگزار
باشد، چنانچه تر باشد نماز باطل، و اگر خشک شده و عین آن برطرف شده باشد، نماز صحیح است.
مسأله 834 اگر مو و عرق و آب دهان کسى بر بدن یا لباس نمازگزار باشد اشکال ندارد. و همچنین است اگر
مروارید و موم و عسل همراه او باشد.
مسأله 835 اگر شک داشته باشد که لباسى از حیوان حلال گوشت است یا حرام گوشت، چه در داخله تهیه
شده باشد چه در خارجه، جایز است که با آن نماز بخواند.
مسأله 836 صدف از حیوانات حرام گوشت است. و اگر انسان احتمال دهد که تکمه صدفى و مانند آن
از آن
حیوان است، جایز است با آن نماز بخواند.
مسأله 837 پوشیدن خز خالص در نماز اشکال ندارد، ولى احتیاط واجب آنست که با پوست سنجاب نماز
نخوانند.
مسأله 838 اگر با لباسى که نمى داند یا فراموش کرده که از حیوان حرام گوشت است نماز بخواند، بنابر اقوى
نمازش صحیح است.
شرط پنجم:
مسأله 839 پوشیدن لباس طلاباف براى مرد حرام و نماز با آن باطل است، ولى براى زن در نماز و غیر نماز
اشکال ندارد.
مسأله 840 زینت کردن با طلا مثل آویختن زنجیر طلا به سینه و انگشترطلا به دست کردن و بستن ساعت
مچى طلا به دست، براى مرد حرام و نماز خواندن با آنها باطل است. و احتیاط واجب آنست که از استعمال عینک طلا
هم خوددارى کند، ولى زینت کردن به طلا، براى زن در نماز و غیر نماز اشکال ندارد.
مسأله 841 اگر مردى فراموش کند که انگشترى یا لباس از طلا است یا شک داشته باشد و با آن نماز بخواند،
واجب نیست که آن نماز را دوباره بخواند و همچنین اگر جاهل قاصر باشد.
شرط ششم :
مسأله 842 لباس مرد نمازگزار باید ابریشم خالص نباشد و در غیر نماز هم پوشیدن آن براى مرد حرام است، و
در عرقچین و بند شلوار و مثل اینها از چیزهائى که نماز در آنها به تنهائى تمام نمى شود نیز اقوى بطلان است.
مسأله 843 اگر آستر تمام لباس یا آستر مقدارى از آن ابریشم خالص باشد پوشیدن آن براى مرد حرام و نماز در
آن باطل است.
مسأله 844 لباسى را که نمى داند از ابریشم خالص است یا چیز دیگر، اگر در نماز بپوشد اشکال
ندارد.
مسأله 845 دستمال ابریشمى و مانند آن اگر در جیب مرد باشد اشکال ندارد و نماز را باطل نمى کند.
مسأله 846 پوشیدن لباس ابریشمى براى زن، در نماز و غیر نماز اشکال ندارد.
مسأله 847 پوشیدن لباس غصبى و ابریشمى خالص و طلا باف و لباسى که از مردار تهیه شده در حال ناچارى
مانعى ندارد. و نیز کسى که ناچار است لباس بپوشد و لباس دیگرى غیر از اینها ندارد، مى تواند با این لباسها نماز
بخواند.
مسأله 848 اگر غیر از لباس غصبى و لباسى که از مردار تهیه شده، لباس دیگرى ندارد و ناچار نیست لباس
بپوشد، باید به دستورى که براى برهنگان گفته شد نماز بخواند.
مسأله 849 اگر غیر از لباسى که از حیوان حرام گوشت تهیه شده لباس دیگرى ندارد، چنانچه در پوشیدن لباس
ناچار باشد، باید به دستورى که براى برهنگان گفته شد نماز را بجا آورد اگر چه ترک احتیاط به تکرار نماز ایضاً در لباس
حرام گوشت سزاوار نیست.
مسأله 850 اگر مرد غیر از لباس ابریشمى خالص یا طلا باف، لباس دیگرى نداشته باشد، چنانچه در پوشیدن
لباس ناچار نباشد باید به دستورى که براى برهنگان گفته شد نماز بخواند.
مسأله 851 اگر چیزى ندارد که در نماز عورت خود را با آن بپوشاند، واجب است اگر چه به کرایه یا خریدارى
باشد تهیه نماید، ولى اگر تهیه آن به قدرى پول لازم دارد که نسبت به دارائى او زیاد است، یا طورى است که اگر پول را
به مصرف لباس برساند به حال او ضرر دارد، باید به دستورى که براى برهنگان گفته شد نماز بخواند.
مسأله 852 کسى که
لباس ندارد اگر دیگرى لباس به او ببخشد یا عاریه دهد چنانچه قبول کردن آن براى او
مشقت نداشته باشد، باید قبول کند، بلکه اگر عاریه کردن یا طلب بخشش براى او سخت نیست، باید از کسى که لباس
دارد، طلب بخشش یا عاریه نماید.
مسأله 853 پوشیدن لباسى که پارچه یا رنگ یا دوخت آن براى کسى که مى خواهد آنرا بپوشد معمول نیست،
مثل آنکه اهل علم لباس نظامى بپوشد، احتیاط واجب ترک آنست، ولى اگر با آن لباس نماز بخواند اشکال ندارد.
مسأله 854 احتیاط واجب آنست که مرد لباس زنانه و زن لباس مردانه نپوشد بلکه اقوى حرمت است در
صورت صدق تشبه و خروج از لباس معمولى. ولى اگر با آن لباس نماز بخواند اشکال ندارد.
مسأله 855 کسى که باید خوابیده نماز بخواند، اگر برهنه باشد، و لحاف و تشک او نجس یا ابریشم خالص یا از
اجزاء حیوان حرام گوشت باشد، بنابر اقوى باید در نماز اگر صدق پوشیدن نماید خود را با آنها نپوشاند.
مواردى که لازم نیست بدن و لباس نمازگزار پاک باشد
مسأله 856 در سه صورت که تفصیل آنها بعداً گفته مى شود اگر بدن یا لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او
صحیح است: اول آنکه به واسطه زخم یا جراحت یا دملى که در بدن او است، لباس یا بدنش به خون آلوده شده
باشد. دوم آنکه بدن یا لباس او به مقدار کمتر از درهم (که تقریباً به اندازه یک اشرفى مى شود) به خون آلوده باشد.
سوم آنکه ناچار باشد با بدن یا لباس نجس نماز بخواند. و در دو صورت اگر فقط لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او
صحیح است: اول آنکه لباسهاى کوچک
او مانند جوراب و عرقچین نجس باشد. دوم آنکه لباس زنى که پرستار بچه
خودش است نجس شده باشد، و احکام این پنج صورت مفصلاً در مسائل بعد گفته مى شود.
مسأله 857 اگر در بدن یا لباس نمازگزار، خون زخم یا جراحت یا دمل باشد، چنانچه طورى است که آب
کشیدن بدن یا لباس یا عوض کردن لباس براى او سخت است تا وقتى که زخم یا جراحت یا دمل خوب نشده است،
مى تواند با آن خون نماز بخواند. و همچنین است اگر چرکى که با خون بیرون آمده یا دوائى که روى زخم گذاشته اند و
نجس شده، در بدن یا لباس او باشد. بلکه اقوى صحت نماز است اگر چه بر او شستن سخت نباشد.
مسأله 858 اگر خون بریدگى و زخمى که به زودى خوب مى شود و شستن آن آسان است، در بدن یا لباس
نمازگزار باشد، نماز او باطل است.
مسأله 859 اگر جائى از بدن یا لباس که با زخم فاصله دارد، به رطوبت زخم نجس شود، جایز نیست با آن نماز
بخواند، ولى اگر مقدارى از بدن یا لباس که معمولاً به رطوبت زخم آلوده مى شود، به رطوبت آن نجس شود، نماز
خواندن با آن مانعى ندارد.
مسأله 860 اگر از زخمى که توى دهان و بینى و مانند اینها است، خونى به بدن یا لباس برسد، احتیاط واجب
آنست که با آن نماز نخواند، و با خون بو اسیرى که دانه هاى آن بیرون است، مى شود نماز خواند، بلکه بنابر اقوى در
صورتى که دانه هایش بیرون نباشد نیز مى شود با آن نماز خواند.
مسأله 861 کسى که بدنش زخم
است، اگر در بدن یا لباس خود خونى ببیند و نداند از زخم است یا خون
دیگر، جایز است که با آن نماز بخواند.
مسأله 862 اگر چند زخم در بدن باشد و بطورى نزدیک هم باشند که یک زخم حساب شود تا وقتى همه
خوب نشده اند، نماز خواندن با خون آنها اشکال ندارد ولى اگر به قدرى از هم دور باشند که هر کدام یک زخم حساب
شود، هر کدام که خوب شد، باید براى نماز، بدن و لباس را از خون آن آب بکشد.
مسأله 863 اگر مقدار سر سوزنى خون حیض یا خون سگ، یا خوک یا بقیه حیوانهاى حرام گوشت، در بدن یا
لباس نمازگزار باشد، نماز او باطل است و همچنین است خون نفاس و استحاضه و کافر و مردار على الاحوط. ولى
خونهاى دیگر مثل خون بدن انسان یا خون حیوان حلال گوشت اگر چه در چند جاى بدن و لباس باشد در صورتى که
روى هم کمتر از درهم باشد(که تقریباً به اندازه یک اشرفى مى شود) نماز خواندن با آن اشکال ندارد.
مسأله 864 خونى که به لباس بى آستر بریزد و به پشت آن برسد یک خون حساب مى شود، ولى اگر پشت آن،
جدا، خونى شود، و بهم متصل نشود، باید هر کدام را جدا حساب نمود. پس اگر خونى که در پشت و روى لباس است
روى هم کمتر از درهم باشد، نماز با آن صحیح و اگر بیشتر باشد، نماز با آن باطل است.
مسأله 865 اگر خون، روى لباسى که آستر دارد بریزد و به آستر آن برسد و یا به آستر بریزد و روى لباس خونى
شود، و روى
لباس و آستر آن بهم متصل نباشد باید هر کدام را جدا حساب نمود. پس اگر خون روى لباس و آستر، کمتر
از درهم باشد، نماز با آن صحیح و اگر بیشتر باشد، نماز با آن باطل است.
مسأله 866 اگر خون بدن یا لباس کمتر از درهم باشد و رطوبتى به آن برسد در صورتى که خون و رطوبتى که به
آن رسیده به اندازه درهم یا بیشتر شود و اطراف را آلوده کند، نماز با آن باطل است. بلکه اگر رطوبت و خون به اندازه
درهم نشود و اطراف را هم آلوده نکند، نماز خواندن با آن اشکال دارد.
مسأله 867 اگر بدن یا لباس خونى نشود ولى به واسطه رسیدن به خون نجس شود، اگر چه مقدارى که نجس
شده کمتر از درهم باشد، نمى شود با آن نماز خواند.
مسأله 868 اگر خونى که در بدن یا لباس است کمتر از درهم باشد و نجاست دیگرى به آن برسد، مثلاً یک
قطره بول روى آن بریزد نماز خواندن با آن جایز نیست.
مسأله 869 اگر لباسهاى کوچک نمازگزار مثل عرقچین و جوراب که نمى شود با آنها عورت را پوشانید نجس
باشد، چنانچه از مردار و حیوان حرام گوشت درست نشده باشد، نماز با آنها صحیح است، و نیز اگر با انگشترى نجس
نماز بخواند اشکال ندارد.
مسأله 870 جایز است که چیز نجس مانند دستمال و کلید و چاقوى نجس همراه نمازگزار باشد.
مسأله 871 زنى که پرستار بچه خود مى باشد چه پسر باشد و چه دختر و به بول او لباسش نجس شده و بیشتر
از یک لباس ندارد، هر گاه شبانه روزى یک مرتبه لباس
خود را آب بکشد، اگر چه تا روز دیگر لباسش به بول بچه نجس
شود، مى تواند با آن لباس نماز بخواند. ولى احتیاط مستحب آنست که لباس خود را طراف عصر براى نماز ظهر و عصر
آب بکشد.
مسأله 872 هر گاه لباس پرستار به بول بچه اى که از خودش نیست نجس شود، اگرچه روزى یک مرتبه آنرا آب
بکشد، چنانچه بعد از آن نجس شود نماز خواندن در آن لباس خالى از اشکال نیست.
چیزهائى که در لباس نماز گزار مستحب است
مسأله 873 چند چیز در لباس نمازگزار مستحب است که از آن جمله است: عمامه با تحت الحنک، پوشیدن
عبا و لباس سفید و پاکیزه ترین لباسها و استعمال بوى خوش و دست کردن انگشترى عقیق.
چیزهائى که در لباس نمازگزار مکروه است
مسأله 874 چند چیز در لباس نمازگزار مکروه است و از آنجمله است: پوشیدن لباس سیاه و چرک و تنگ و
لباس شرابخوار و لباس کسى که از نجاست پرهیز نمى کند و لباسى که نقش صورت دارد. و نیز باز بودن تکمه هاى لباس
و دست کردن انگشترى که نقش صورت دارد مکروه مى باشد.