آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
جاهائى که فقط قضاى روزه واجب است
مسأله 1697 در چند صورت فقط قضاى روزه بر انسان واجب است و کفاره واجب نیست: اول آنکه روزه دار در روز ماه رمضان عمداً قى کند . دوم آنکه در شب ماه رمضان جنب باشد و به تفصیلى که در مسأله (1639) گفته شد تا اذان صبح از خواب دوم بیدار نشود . سوم عملى که روزه را باطل مى کند بجانیاورد، ولى نیت روزه نکند، یاریا کند، یا قصد کند که روزه نباشد، یا قصد کند کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد. چهارم آنکه درماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابت یک روز یا چند روز روزه بگیرد . پنجم آنکه درماه رمضان بدون اینکه تحقیق کند صبح شده یا نه، کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده. و نیز اگر بعد از تحقیق با اینکه گمان دارد صبح شده، کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده قضاى آن روز بر او واجب است . بلکه اگر بعد از تحقیق
شک کند صبح شده یانه و کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، واجب است که قضاى روزه آن روز را بجا آورد. ششم آنکه کسى بگوید صبح نشده و انسان به گفته او کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده است. هفتم آنکه کسى بگوید صبح شده و انسان به گفته او یقین نکند، یا خیال کند شوخى مى کند و کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده است. هشتم آنکه کور و مانند آن به گفته کس دیگر افطار کنند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است. نهم آنکه در هواى صاف به واسطه تاریکى یقین کند که مغرب شده و افطار کند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است. ولى اگر در هواى ابر به اطمینان اینکه مغرب شده افطار کند، بعد معلوم شود مغرب نبوده، قضا لازم نیست. دهم آنکه براى خنک شدن، یا بى جهت مضمضه کند، یعنى آب در دهان بگرداند و بى اختیار فرو رود. ولى اگر فراموش کند که روزه است و آب را فرو دهد، یا براى وضوى نماز واجب مضمضه کند و بى اختیار فرو رود، قضا بر او واجب نیست.
مسأله 1698 اگر غیر آب چیز دیگرى را در دهان ببرد و بى اختیار فرو رود، یا آب داخل بینى کند و بى اختیار فرو رود، قضا بر او واجب نیست.
مسأله 1699 مضمضه زیاد براى روزه دار مکروه است. و اگر بعد از مضمضه بخواهد آب دهان را فرو
برد، بهتر است سه مرتبه آب دهان را بیرون بریزد.
مسأله 1700 اگر انسان بداند که به واسطه مضمضه بى اختیار، یا از روى فراموشى آب وارد گلویش مى شود، نباید مضمضه کند.
مسأله 1701 اگر در ماه رمضان، بعد از تحقیق یقین کند که صبح نشده و کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، قضا لازم نیست.
مسأله 1702 اگر انسان شک کند که مغرب شده یا نه، نمى تواند افطار کند. ولى اگر شک کند که صبح شده یا نه، پیش از تحقیق هم مى تواند کارى که روزه را باطل مى کند انجام دهد.