آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
نبش قبر
مسأله 648 نبش قبر مسلمان، یعنى شکافتن قبر او اگر چه طفل یا دیوانه باشد حرام است، ولى اگر بدنش از بین رفته و خاک شده باشد اشکال ندارد.
مسأله 649 نبش قبر امامزاده ها و شهدا و علما و صلحا اگر چه سالها بر آن گذشته باشد حرام است.
مسأله 650 شکافتن قبر در چند مورد حرام نیست: اول آنکه میت در زمین غصبى دفن شده باشد و مالک زمین راضى نشود که در آنجا بماند. دوم آنکه کفن یا چیز دیگرى که با میت دفن شده
غصبى باشد و صاحب آن راضى نشود که در قبر بماند و همچنین است اگر چیزى از مال خود میت که بورثه او رسیده با او دفن شده باشد و ورثه راضى نشوند که آن چیز در قبر بماند، ولى اگر وصیت کرده باشد که دعا یا قرآن یا انگشترى را با او دفن کنند، براى بیرون آوردن اینها نمى توانند قبر را بشکافند. سوم آنکه میت بى غسل یا بى کفن دفن شده باشد، یا بفهمند غسلش باطل بوده، یا به غیر دستور شرع کفن شده، یا در قبر او را رو به قبله نگذاشته اند. چهارم آنکه براى ثابت شدن حقى بخواهند بدن میت را ببینند. پنجم آنکه میت را در جائى که بى احترامى به اوست مثل قبرستان کفار یا جائى که کثافات و خاکروبه مى ریزند دفن کرده باشند. ششم آنکه براى یک مطلب شرعى که اهمیت آن از شکافتن قبر بیشتر است قبر را بشکافند، مثلاً بخواهند بچه زنده را از شکم زن حامله اى که دفنش کرده اند بیرون آورند. هفتم آنکه بترسند درنده اى بدن میت را پاره کند، یا سیل او را ببرد، یا دشمن بیرون آورد. هشتم آنکه قسمتى از بدن میت را که با او دفن نشده بخواهند دفن کنند، ولى احتیاط واجب آنست که آن قسمت از بدن را طورى در قبر بگذارند که بدن میت دیده نشود. و جواز نبش در موارد مذکوره در صورتى است که موجب هتک میت نباشد و چنانچه موجب هتک و بیرون آمدن بوى او یا جدا شدن اعضاى او مثلاً باشد باید ملاحظه اهم را نمود.