آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
تیمم
در هفت مورد بجاى وضو و غسل باید تیمم کرد.
اول آنکه تهیه آب بقدر وضو یا غسل
ممکن نباشد.
مسأله 655 اگر انسان در آبادى باشد، باید براى تهیه آب وضو و غسل به قدرى جستجو کند که از پیدا شدن آن نا امید شود، و اگر در بیابان باشدچنانچه زمین آن پست و بلند است، باید در هر یک از چهار طرف به اندازه پرتاب یک تیر قدیمى که با کمان پرتاب مى کردند(1)، در جستجوى آب برود و اگر زمین آن پست و بلند نیست باید در هر طرف به اندازه پرتاب دو تیر جستجو نماید.
مسأله 656 اگر بعضى از چهار طرف هموار و بعض دیگر پست و بلند باشدباید در طرفى که هموار است به اندازه پرتاب دو تیر و در طرفى که هموار نیست، به اندازه پرتاب یک تیر جستجو کند.
مسأله 657 در هر طرفى که یقین دارد آب نیست در آنطرف جستجو لازم نیست.
مسأله 658 کسى که وقت نماز او تنگ نیست و براى تهیه آب وقت دارد اگر یقین دارد در محلى دورتر از مقدارى که باید جستجو کند آب هست باید براى تهیه آب برود، و اگر گمان دارد آب هست رفتن به آن محل لازم نیست، ولى اگر گمان او قوى باشد بنابر احتیاط واجب باید براى تهیه آب به آن محل برود.
مسأله 659 لازم نیست خود انسان در جستجوى آب برود، بلکه مى تواند کسى را که به گفته او اطمینان دارد بفرستد، و در این صورت اگر یک نفر از طرف چند نفر برود کافیست.
مسأله 660 اگر احتمال دهد که داخل بار سفر خود، یا در منزل یا در قافله آب هست، باید به قدرى جستجو نماید
که به نبودن آب یقین کند، یا از پیدا کردن آن ناامید شود.
مسأله 661 اگر پیش از وقت نماز جستجو نماید و آب پیدا نکند و تا وقت نماز همانجا بماند، چنانچه احتمال دهد که آب پیدا مى کند، احتیاط واجب آنست که دوباره در جستجوى آب برود.
مسأله 662 اگر بعد از داخل شدن وقت نماز جستجو کند و آب پیدا نکند و تا وقت نماز دیگر در همانجا بماند، چنانچه احتمال دهد که آب پیدا مى شود، احتیاط واجب آنست که دوباره در جستجوى آب برود.
مسأله 663 اگر وقت نماز تنگ باشد، یا از دزد و درنده بترسد، یا جستجوى آب بقدرى سخت باشد که نتواند
تحمل کند، جستجو لازم نیست.
مسأله 664 اگر در جستجوى آب نرود تا وقت نماز تنگ شود معصیت کرده، ولى نمازش با تیمم صحیح است.
مسأله 665 کسى که یقین دارد آب پیدا نمى کند، چنانچه دنبال آب نرود و با تیمم نماز بخواند، و بعد از نماز بفهمد که اگر جستجو مى کرد آب پیدا مى شد نمازش باطل است.
مسأله 666 اگر بطور متعارف جستجو کرده، و بعد از جستجو آب پیدا نکند و با تیمم نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد، در جائى که جستجو کرده آب بوده نماز او صحیح است، مگر آنکه وقت باقى باشد که در اینصورت بنابر احتیاط مستحب نماز را اعاده نماید.
مسأله 667 کسى که یقین دارد وقت نماز تنگ است، اگر بدون جستجو با تیمم نماز بخواند، و بعد از نماز بفهمد که براى جستجو وقت داشته، احتیاط واجب آنست که دورباره نمازش را بخواند،
و اگر وقت گذشته قضا نماید.
مسأله 668 اگر بعد از داخل شدن وقت نماز وضو داشته باشد، و بداند که اگر وضوى خود را باطل کند تهیه آب براى او ممکن نیست، یا نمى تواند وضو بگیرد چنانچه بتواند وضوى خود را نگهدارد، نباید آنرا باطل نماید.
مسأله 669 اگر پیش از وقت نماز وضو داشته باشد، و بداند که اگر وضوى خود را باطل کند تهیه آب براى او ممکن نیست، چنانچه بتواند وضوى خود را نگهدارد، احتیاط مستحب آنست که آنرا باطل نکند.
مسأله 670 کسى که فقط به مقدار وضو یا به مقدار غسل آب دارد و مى داند که اگر آنرا بریزد آب پیدا نمى کند، چنانچه وقت نماز داخل شده باشد، ریختن آن حرام است و احتیاط مستحب آنست که پیش از وقت نماز هم آنرا نریزد.
مسأله 671 کسى که مى داند آب پیدا نمى کند، اگر بعد از داخل شدن وقت نماز، وضوى خود را باطل کند، یا آبى که دارد بریزد معصیت کرده، ولى نمازش با تیمم صحیح است، اگر چه احتیاط مستحب آنست که قضاى آن نماز را بخواند.
دوم از موارد تیمم
مسأله 672 اگر بواسطه پیرى، یا ترس از دزد و جانور و مانند اینها، یا نداشتن وسیله اى که آب از چاه بکشد، دسترسى به آب نداشته باشد، باید تیمم کند، و همچنین است اگر تهیه کردن آب یا استعمال آن بقدرى مشقت داشته باشد که تحمل آنرا نتواند نماید.
مسأله 673 اگر براى کشیدن آب از چاه، دلو و ریسمان و مانند اینها لازم دارد و مجبور است بخرد، یا کرایه نماید،
اگر چه قیمت آن چند برابر معمول باشد باید تهیه کند، و همچنین است اگر آب را به چندین برابر قیمتش بفروشند، ولى اگر تهیه آنها بقدرى پول مى خواهد که نسبت بحال او آن مقدار ضرر دارد، واجب نیست تهیه نماید.
مسأله 674 اگر ناچار شود که براى تهیه آب قرض کند، باید قرض نماید ولى کسى که مى داند یا گمان دارد که نمى تواند قرض خود را بدهد، واجب نیست قرض کند، مگر آنکه مستلزم هتک نباشد و قرض دهنده هم مطلع بر عدم قدرت او بر اداء باشد.
مسأله 675 اگر کندن چاه مشقت ندارد، باید براى تهیه آب، چاه بکند.
مسأله 676 اگر کسى مقدارى آب بى منت به او ببخشد باید قبول کند.
سوم از موارد تیمم
مسأله 677 اگر از استعمال آب بر جان خود بترسد، یا بترسد که به واسطه استعمال آن مرضى یا عیبى در او پیدا شود، یا مرضش طول بکشد یا شدت کند یا به سختى معالجه شود باید تیمم نماید، ولى اگر آب گرم براى او ضرر ندارد، باید با آب گرم وضو بگیرد یا غسل کند.
مسأله 678 لازم نیست یقین کند که آب براى او ضرر دارد بلکه اگر احتمال ضرر بدهد، چنانچه احتمال او در نظر مردم بجا باشد و از آن احتمال، ترس براى او پیدا شود، باید تیمم کند.
مسأله 679 کسى که مبتلا به درد چشم است و آب براى او ضرر دارد، باید تیمم نماید.
مسأله 680 اگر به واسطه یقین یا ترس ضرر، تیمم کند، و پیش از نماز بفهمد که آب برایش ضرر ندارد، تیمم
او باطل است. و اگر بعد از نماز بفهمد، بنابر احتیاط واجب باید دوباره نماز را با وضو یا غسل بخواند، و اگر وقت گذشته قضا نماید.
مسأله 681 کسى که مى داند آب برایش ضرر ندارد، چنانچه غسل کند یا وضو بگیرد، و بعد بفهمد که آب براى او ضرر داشته، وضو و غسل او صحیح است.
چهارم از موارد تیمم
مسأله 682 هر گاه بترسد که اگر آب را به مصرف وضو، یا غسل برساند، خود او یا عیال و اولاد او، یا رفیقش و کسانى که با او مربوطند مانند نوکر و کلفت از تشنگى بمیرند، یا مریض شوند، یا بقدرى تشنه شوند که تحمل آن مشقت دارد، باید بجاى وضو و غسل تیمم نماید و نیز اگر بترسد حیوانى که مال خود اوست از تشنگى تلف شود باید آب را به آن بدهد و تیمم نماید، و همچنین است اگر کسى که حفظ جان او واجب است به طورى تشنه باشد که اگر انسان آب را به او ندهد تلف شود، و نیز همچنین است اگر بترسد که بعداً تشنه شود.
مسأله 683 اگر غیر از آب پاکى که براى وضو یا غسل دارد آب نجس هم به مقدار آشامیدن خود و کسانى که با او مربوطند داشته باشد، باید آب پاک را براى آشامیدن بگذارد و با تیمم نماز بخواند، ولى چنانچه آب را براى حیوانش بخواهد باید آب نجس را به آن بدهد و با آب پاک وضو و غسل را انجام دهد.
پنجم از موارد تیمم
مسأله 684 کسى که بدن یا لباسش نجس است و کمى آب دارد که
اگر با آن وضو بگیرد یا غسل کند، براى آب کشیدن بدن یا لباس او نمى ماند، باید بدن یا لباس را آب بکشد و با تیمم نماز بخواند ولى احتیاط مستحب آنست که اول رفع نجاست نماید، و اگر چیزى نداشته باشد که بر آن تیمم کند، باید آب را به مصرف وضو یا غسل برساند و با بدن یا لباس نجس نماز بخواند.
ششم از موارد تیمم
مسأله 685 اگر غیر از آب یا ظرفى که استعمال آن حرام است آب یا ظرف دیگرى ندارد، مثلاً آب یا ظرفش غصبى است و غیر از آن، آب و ظرف دیگرى ندارد، باید بجاى وضو و غسل تیمم کند.
هفتم از موارد تیمم
مسأله 686 هر گاه وقت بقدرى تنگ باشد که اگر وضو بگیرد یا غسل کند، تمام نماز یا مقدارى از آن بعد از وقت خوانده مى شود باید تیمم کند.
مسأله 687 اگر عمداً نماز را به قدرى تأخیر بیندازد که وقت وضو یا غسل نداشته باشد معصیت کرده، ولى نماز او با تیمم صحیح است، اگر چه احتیاط مستحب آنست که قضاى آن نماز را هم بخواند.
مسأله 688 کسى که شک دارد که اگر وضو بگیرد یا غسل کند، وقت براى نماز او مى ماند یا نه، باید وضو یا غسل را بجا آورد.
مسأله 689 کسى که بواسطه تنگى وقت تیمم کرده، چنانچه بعد از نماز آبى که داشته از دستش برود، اگر چه تیمم خود را نشکسته باشد، در صورتى که وظیفه اش تیمم باشد، باید دوباره تیمم نماید، اگر چه بعید نیست کفایت همان تیمم، در صورتى که بلا
فصل بعد از نماز آب تلف شود.
مسأله 690 کسى که آب دارد، اگر به واسطه تنگى وقت با تیمم مشغول نماز شود، و در بین نماز آبى که داشته از دستش برود، چنانچه وظیفه اش تیمم باشد بعید نیست کفایت همان تیمم براى نمازهاى بعد.
مسأله 691 اگر انسان به قدرى وقت دارد که مى تواند وضو بگیرد یا غسل کند و نماز را بدون کارهاى مستحبى آن مثل اقامه و قنوت بخواند، باید غسل کند یا وضو بگیرد، و نماز را بدون کارهاى مستحبى آن بجا آورد، بلکه اگر به اندازه سوره هم وقت ندارد، باید غسل کند یا وضو بگیرد و نماز را بدون سوره بخواند.