آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
اقسام زنهاى حائض
مسأله 484 زنهاى حائض بر شش قسمند:
اول صاحب عادت وقتیّه و عددیّه و آن زنى است که دو ماه پشت سرهم در وقت معین خون حیض ببیند و شماره روزهاى حیض او هم در هر دو ماه یک اندازه باشد، مثل آنکه دو ماه پشت سر هم از اول ماه تا هفتم خون ببیند.
دوم صاحب عادت وقتیه و آن زنى است که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند ولى شماره روزهاى حیض او در هر
دو ماه یک اندازه نباشد، مثلاً دو ماه پشت سر هم از روز اول ماه خون ببیند ولى ماه اول روز هفتم و ماه دوم روز هشتم از خون پاک شود.
سوم صاحب عادت عددیه و آن زنى است که شماره روزهاى حیض او در دو ماه پشت سر هم به یک اندازه باشد، ولى وقت دیدن آن دو خون یکى نباشد مثل آنکه ماه اول از پنجم تا دهم و ماه دوم از دوازدهم تا هفدهم خون ببیند.
چهارم مضطربه و آن زنى است که چند ماه خون دیده، ولى عادت معینى پیدا نکرده یا عادتش بهم خورده و عادت تازه اى پیدا نکرده است.
پنجم مبتدئه و آن زنى است که دفعه اول خون دیدن او است.
ششم ناسیه و آن زنى است که عادت خود را فراموش کرده است. و هر کدام اینها احکامى دارند که در مسائل آینده گفته مى شود.
1 صاحب عادت وقتیه و عددیه
مسأله 485 زنهائى که عادت وقتیه و عددیه دارند سه دسته اند:
اول زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند و در وقت معین هم پاک شود، مثلاً دوماه پشت سر هم از روز اول ماه خون ببیند و روز هفتم پاک شود که عادت حیض این زن از اول ماه تا هفتم است.
دوم زنى که از خون پاک نمى شود ولى دو ماه پشت سر هم چند روز معین مثلاً از اول ماه تا هشتم خونى که مى بیند نشانه هاى حیض را دارد، یعنى غلیظ و سیاه و گرم و بافشار و سوزش بیرون مى
آید و بقیه خونهاى او نشانه هاى استحاضه را دارد که عادت او از اول ماه تا هشتم مى شود.
سوم زنى که دو ماه پشت سرهم در وقت معین خون حیض ببیند و بعد از آنکه سه روز یا بیشتر خون دید یک روز یا بیشتر پاک شود و دوباره خون ببیند و تمام روزهائى که خون دیده با روزهائى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود و در هردو ماه همه روزهائى که خون دیده و در وسط پاک بوده روى هم یک اندازه باشد که عادت او به اندازه تمام روزهائى است که خون دیده و در وسط پاک بوده است، و لازم نیست روزهائى که در وسط پاک بوده در هر دو ماه به یک اندازه باشد، مثلاً اگر در ماه اول از روز اول ماه تا سوم خون ببیند و سه روز پاک شود و دوباره سه روز خون ببیند و در ماه دوم بعد از آنکه سه روز خون دیده سه روز یا کمتر یا بیشتر پاک شود و دوباره خون ببیند و روى هم از نه روز بیشتر نشود، همه حیض است و عادت این زن نه روز مى شود.
مسأله 486 زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد، اگر در وقت عادت یا دو سه روز جلوتر یا دو سه روز عقب تر خون ببیند، به طورى که بگویند حیض را جلو یا عقب انداخته اگر چه آن خون، نشانه هاى حیض را نداشته باشد، باید به احکامى که براى زن حائض گفته شد عمل کند، و چنانچه بعد بفهمد حیض نبوده مثل اینکه
پیش از سه روز پاک شود، بایدعبادتهائى را که بجا نیاورده قضا نماید.
مسأله 487 زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد اگر چند روز پیش از عادت و همه روزهاى عادت و چند روز بعد از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است. و اگر ده روز بیشتر شود، فقط خونى را که در روزهاى عادت خود دیده حیض است و خونى که پیش از آن و بعد از آن دیده استحاضه مى باشد. و باید عبادتهائى را که در روزهاى پیش از عادت و بعد از عادت بجا نیاورده قضا نماید و اگر همه روزهاى عادت را با چند روز پیش از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود، و اگر از ده روز بیشتر شود فقط روزهاى عادت او حیض است و خونى که جلوتر از آن دیده استحاضه مى باشد، و چنانچه در آن روزها عبادت نکرده باید قضا نماید و اگر همه روزهاى عادت را با چند روز بعد از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است، و اگر بیشتر شود فقط روزهاى عادت حیض و باقى استحاضه است.
مسأله 488 زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد اگر مقدارى از روزهاى عادت را با چند روز پیش از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است، واگر از ده روز بیشتر شود روزهائى که در عادت خون دیده با چند روز قبل آن که روى هم به اندازه عادت اوست حیض است و روزهاى اول
را استحاضه قرار مى دهد، و اگر مقدارى از روزهاى عادت را با چند روز بعد از عادت خون ببیند و روى هم از ده روز بیشتر نشود همه حیض است، و اگر بیشتر شود، باید روزهائى که در عادت خون دیده با چند روز بعد از آن که روى هم به مقدار عادت او شود حیض، و بقیه را استحاضه قرار دهد.
مسأله 489 زنى که عادت دارد، اگر بعد از آنکه سه روز یا بیشتر خون دید پاک شود و دوباره خون ببیند و فاصله بین دو خون کمتر از ده روز باشد و همه روزهائى که خون دیده با روزهائى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر باشد، مثل آنکه پنج روز خون ببیند و پنج روز پاک شود و دوباره پنج روز خون ببیند، چند صورت دارد:
1 آنکه تمام خونى که دفعه اول دیده، یا مقدارى از آن، در روزهاى عادت باشد و خون دوم که بعد از پاک شدن مى بیند در روزهاى عادت نباشد که باید همه خون او را حیض، و خون دوم را استحاضه قرار دهد.
2 آنکه خون اول در روزهاى عادت نباشد، و تمام خون دوم یا مقدارى از آن در روزهاى عادت باشد که باید همه خون دوم را حیض، و خون اول را استحاضه قرار دهد.
3 آنکه مقدارى از خون اول و دوم در روزهاى عادت باشد و خون اولى که در روزهاى عادت بوده از سه روز کمتر نباشد، و با پاکى وسط و مقدارى از خون دوم که آن هم در روزهاى عادت بوده از ده روز
بیشتر نباشد، که در این صورت همه آنها حیض است، و مقدارى از خون اول که پیش از روزهاى عادت بوده و مقدارى از خون دوم که بعد از روزهاى عادت بوده استحاضه است، مثلاً اگر عادتش از سوم ماه تا دهم بوده، در صورتى که یک ماه از اول تا ششم خون ببیند و دو روز پاک شود و بعد تا پانزدهم خون ببیند، از سوم تا دهم حیض است و از اول تا سوم و همچنین از دهم تا پانزدهم استحاضه میباشد.
4 آنکه مقدارى از خون اول و دوم در روزهاى عادت باشد ولى خون اولى که در روزهاى عادت بوده از سه روز کمتر باشد، که بنابر احتیاطى که ترک آن سزاوار نیست باید در تمام دو خون و پاکى وسط کارهائى را که بر حائض حرام است و سابقاً گفته شد ترک کند و کارهاى استحاضه را بجا آورد یعنى به دستورى که براى زن مستحاضه گفته شد عبادتهاى خود را انجام دهد. اگر چه اقوى آنست که حکم صورت سوم را دارد.
مسأله 490 زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد، اگر در وقت عادت، خون نبیند و در غیر آن وقت به شماره روزهاى حیضش خون ببیند، باید همان را حیض قرار دهد، چه پیش از وقت عادت دیده باشد چه بعد از آن.
مسأله 491 زنى که عادت وقتیه و عددیه دارد، اگر در وقت عادت خود خون ببیند ولى شماره روزهاى آن کمتر یا بیشتر از روزهاى عادت او باشد و بعد از پاک شدن دوباره به شماره روزهاى عادتى که داشته خون ببیند خون ایام عادت
را حیض قرار دهد و اگر قبل از ایام عادت خود به شماره روزهاى عادت خود خون ببنند و در ایام عادت هم نیز خون ببیند، بهتر آنست که در هر دو خون کارهائى را که بر حائض حرام است ترک کند و کارهاى استحاضه رابجا آورد.
مسأله 492 زنى که عادت وقتیه وعددیه دارد، اگر بیشتر از ده روز خون ببیند، خونى که در روزهاى عادت دیده اگر چه نشانه هاى حیض را نداشته باشد حیض است و خونى که بعد از روزهاى عادت دیده اگر چه نشانه هاى حیض را داشته باشد استحاضه است، مثلاً زنى که عادت حیض او از اول ماه تا هفتم است، اگر ازاول تا دوازدهم خون ببیند، هفت روز اول آن حیض و پنج روز بعد استحاضه مى باشد.
2 صاحب عادت وقتیه
مسأله 493 زنهائى که عادت وقتیه دارند سه دسته اند:
اول زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون حیض ببیند و بعد از چند روز پاک شود ولى شماره روزهاى آن در هر دو ماه یک اندازه نباشد، مثلا دو ماه پشت سر هم روز اول ماه خون ببیند ولى ماه اول روز هفتم و ماه دوم روز هشتم از خون پاک شود، که این زن باید روز اول ماه را عادت حیض خود قرار دهد.
دوم زنى که از خون پاک نمى شود ولى دو ماه پشت سر هم در وقت معین خون او نشانه هاى حیض را دارد، یعنى غلیظ و سیاه و گرم است و با فشار و سوزش بیرون مى آید و بقیه خونهاى او نشانه استحاضه
را دارد و شماره روزهائى که خون او نشانه حیض دارد، در هر دو ماه یک اندازه نیست، مثلاً در ماه اول از اول ماه تا هفتم و در ماه دوم از اول ماه تا هشتم خون او نشانه هاى حیض و بقیه نشانه استحاضه را داشته باشد، که این زن هم باید روز اول ماه را روز اول عادت حیض خود قرار دهد.
سوم زنى که دو ماه پشت سر هم در وقت معین سه روز یا بیشتر خون حیض ببیند و بعد پاک شود و دو مرتبه خون ببیند و تمام روزهائى که خون دیده با روزهائى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود ولى ماه دوم کمتر یا بیشتر از ماه اول باشد مثلاً در ماه اول هشت روز و در ماه دوم نه روز باشد که این زن هم باید روز اول ماه را روز اول عادت حیض خود قرار دهد.
مسأله 494 زنى که عادت وقتیه دارد، اگر در وقت عادت خود یا دو سه روز پیش از عادت یا دو سه روز بعد از عادت خون ببیند بطورى که بگویند حیض را جلو یا عقب انداخته، اگر چه آن خون نشانه هاى حیض را نداشته باید به احکامى که براى زنهاى حائض گفته شد رفتار نماید، و اگر بعد بفهمد حیض نبوده، مثل آنکه پیش از سه روز پاک شود، باید عبادتهائى را که بجا نیاورده قضا نماید.
مسأله 495 زنى که عادت وقتیه دارد، اگر بیشتر از ده روز خون ببیند و نتواند مقدار ایام حیض را به واسطه نشانه هاى آن تشخیص دهد، شماره
عادت خویشان خود را حیض قرار دهد به نحوى که(در مسأله شماره 500) مى آید چه پدرى باشند چه مادرى، زنده باشند یا مرده، ولى در صورتى مى تواند عادت آنان را حیض خود قرار دهد که شماره روزهاى حیض همه آنان یک اندازه باشد، و اگر شماره روزهاى حیض آنان یک اندازه نباشد، مثلاً عادت بعضى پنج روز و عادت بعض دیگر هفت روز باشد نمى تواند عادت آنان را حیض خود قرار دهد، مگر کسانى که عادتشان با دیگران فرق دارد بقدرى کم باشند که در مقابل آنان هیچ حساب شوند، که در این صورت باید عادت بیشتر آنان را حیض خود قرار دهد.
مسأله 496 زنى که عادت وقتیه دارد و شماره عادت خویشان خود را حیض قرار مى دهد به نحوى که در (مسأله شماره 500) مى آید باید روزى را که در هر ماه اول عادت او بوده اول حیض خود قرار دهد، مثلاً زنى که هر ماه روز اول ماه خون مى دیده و گاهى روز هفتم و گاهى روز هشتم پاک مى شده، چنانچه یک ماه دوازده روز خون ببیند و عادت خویشانش هفت روز باشد، باید هفت روز اول ماه را حیض و باقى را استحاضه قرار دهد.
مسأله 497 زنى که باید شماره عادت خویشان خود را حیض قرار دهد چنانچه خویش نداشته باشد، یا شماره عادت آنان مثل هم نباشد، باید در هر ماه از اول روزى که خون مى بیند تا هفت روز را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد، ولى اگر در خون روزهاى وسط یا آخر نشانه هاى حیض بیشتر باشد،
باید هفت روز وسط یا آخر را حیض قرار دهد.
3 صاحب عادت عددیه
مسأله 498 زنهائى که عادت عددیه دارند سه دسته اند:
اول زنى که شماره روزهاى حیض او در دو ماه پشت سر هم یک اندازه باشد، ولى وقت خون دیدن او یکى نباشد، که در این صورت هر چند روزى که خون دیده عادت او مى شود، مثلاً اگر ماه اول از روز اول تا پنجم و ماه دوم از یازدهم تا پانزدهم خون ببیند، عادت او پنج روز مى شود.
دوم زنى که از خون پاک نمى شود ولى دو ماه پشت سر هم چند روز از خونى که مى بیند نشانه حیض و بقیه نشانه استحاضه را دارد و شماره روزهائى که خون، نشانه حیض دارد در هر دو ماه یک اندازه است اما وقت آن یکى نیست، که در این صورت هر چند روزى که خون او نشانه حیض را دارد عادت او مى شود، مثلاً اگر یک ماه از اول ماه تا پنجم و ماه بعد از یازدهم تا پانزدهم خون او نشانه حیض و بقیه نشانه استحاضه را داشته باشد، شماره روزهاى عادت او پنج روز مى شود.
سوم زنى که دو ماه پشت سر هم سه روز یا بیشتر خون ببیند و یک روز یا بیشتر پاک شود و دو مرتبه خون ببیند و وقت دیدن خون، در ماه اول با ماه دوم فرق داشته باشد، که اگر تمام روزهائى که خون دیده و روزهائى که در وسط پاک بوده از ده روز بیشتر نشود و شماره روزهاى آن هم به یک اندازه باشد، تمام
روزهائى که خون دیده با روزهاى وسط که پاک بوده عادت حیض او مى شود، و لازم نیست روزهائى که در وسط پاک بوده در هر دو ماه به یک اندازه باشد. مثلاً اگر ماه اول از روز اول ماه تا سوم خون ببیند و دو روز پاک شود و دوباره سه روز خون ببیند، و ماه دوم از یازدهم تا سیزدهم خون ببیند و دو روز یا بیشتر یا کمتر پاک شود و دوباره خون ببیند و روى هم از هشت روز بیشتر نشود، عادت او هشت روز مى شود.
مسأله 499 زنى که عادت عددیه دارد، اگر بیشتر از شماره عادت خود خون ببیند و از ده روز بیشتر شود، چنانچه همه خونهائى که دیده یک جور باشد باید از موقع دیدن خون به شماره روزهاى عادتش حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد، و اگر همه خونهائى که دیده یک جور نباشد، بلکه چند روز از آن، نشانه حیض و چند روز دیگر نشانه استحاضه را داشته باشد، اگر روزهائى که خون نشانه حیض را دارد با شماره روزهاى عادت او یک اندازه است، باید همان روزها را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد، و اگر روزهائى که خون نشانه حیض دارد از روزهاى عادت او بیشتر است فقط به اندازه روزهاى عادت او حیض و بقیه استحاضه است، و اگر روزهائى که نشانه حیض دارد از روزهاى عادت او کمتر است، باید آن روزها را با چند روز دیگر که روى هم به اندازه روزهاى عادتش شود حیض، و بقیه را استحاضه قرار دهد.
4 مضطربه
مسأله 500 مضطربه یعنى
زنى که چند ماه خون دیده ولى عادت معینى پیدا نکرده اگر بیشتر از ده روز خون ببیند و همه خونهائى که دیده یک جور باشد، چنانچه عادت خویشان او هفت روز است، باید هفت روز را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد، و اگر کمتر است مثلاً پنج روز است باید همانرا حیض قرار دهد، و بنابر احتیاط واجب، در تفاوت بین شماره عادت آنان و هفت روز که دو روز است کارهائى را که بر حائض حرام است ترک نماید و کارهاى استحاضه را بجا آورد، یعنى به دستورى که براى زن مستحاضه گفته شد عبادتهاى خود را انجام دهد، و اگر عادت خویشانش بیشتر از هفت روز مثلاً نه روز است، باید هفت روز راحیض قرار دهد، و بنابر احتیاط واجب در تفاوت بین هفت روز و عادت آنان که دو روز است کارهاى استحاضه را بجا آورد و کارهائى را که بر حائض حرام است ترک نماید.
مسأله 501 مضطربه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض و چند روز دیگر نشانه استحاضه دارد چنانچه خونى که نشانه حیض دارد کمتر از سه روز یا بیشتر از ده روز باشد، باید به دستورى که در مسأله قبل گفته شد رفتار نماید، و اگر خونى که نشانه حیض دارد، کمتر از سه روز و بیشتر از ده روز نباشد همه آن حیض است، ولى اگر پیش از گذشتن ده روز از خونى که نشانه حیض دارد دوباره خونى ببیند که آن هم نشانه حیض را داشته باشد، مثل آنکه پنج روز خون سیاه و نه
روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سیاه ببیند، باید به دستورى که در مسأله قبل گفته شد رفتار نماید.
5 مبتدئه
مسأله 502 مبتدئه یعنى زنى که دفعه اول خون دیدن اوست، اگر بیشتر از ده روز خون ببیند و همه خونهائى که دیده یک جور باشد، باید عادت خویشان خود را بطورى که در وقتیه گفته شد حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد به نحوى که در(مسأله 500) گذشت.
مسأله 503 مبتدئه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض و چند روز دیگر نشانه استحاضه را داشته باشد، چنانچه خونى که نشانه حیض دارد کمتر از سه روز و بیشتر از ده روز نباشد همه آن حیض است، ولى اگر پیش از گذشتن ده روز از خونى که نشانه حیض دارد دوباره خونى ببیند که آن هم نشانه خون حیض داشته باشد، مثل آنکه پنج روز خون سیاه و نه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سیاه ببیند، باید عادت خویشان خود را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد به نحوى که در (مسأله 500 گذشت).
مسأله 504 مبتدئه اگر بیشتر از ده روز خونى ببیند که چند روز آن نشانه حیض و چند روز دیگر آن نشانه استحاضه داشته باشد، چنانچه خونى که نشانه حیض دارد از سه روز کمتر یا از ده روز بیشتر باشد، باید عادت خویشان خود را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد به نحوى که در (مسأله 500 گذشت).
6 ناسیه
مسأله 505 ناسیه یعنى زنى که عادت خود را فراموش کرده است، اگر بیشتر
از ده روز خون ببیند باید روزهائى که خون او نشانه حیض را دارد، حیض قرار دهد و اگر نتواند حیض را به واسطه نشانه هاى آن تشخیص دهد، باید هفت روز اول را حیض و بقیه را استحاضه قرار دهد.