آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
اذان و اقامة
مسأله 925 براى مرد و زن مستحب است پیش از نمازهاى واجب یومیه اذان و همچنین اقامه بگویند، بلکه
ترک اقامه سزاوار نیست، ولى پیش از نمازهاى واجب غیر یومیه مثل نماز آیات، مستحب است سه مرتبه بگویند
الصّلوة .
مسأله 926 مستحب است در روز اولى که بچه به دنیا مى آید یاپیش از آنکه بند نافش بیفتد، در گوش راست او
اذان و در گوش چپش اقامه بگویند.
مسأله 927 اذان هجده جمله است : اَللهُ اَکْبَرُ چهار مرتبه اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلاّ اللهُ، اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً رَسوُلُ اللهِ، حَىَّ عَلَى
الصَّلوةِ، حَىَّ عَلى الفَلاح، حَىَّ عَلى خَیرِ العَمَلِ، اللهُ اَکْبَرُ، لا اِلهَ اِلا اللهُ هر یک دو مرتبه، و اقامه هفده جمله است یعنى دو مرتبه
اَلله اَکْبَرُ از اول اذان و یک مرتبه لا اِلهَ اِلا اللهُ از آخر آن کم مى شود و بعد از گفتن حَىَّ عَلى خَیرِ العَمَلِ، باید دو مرتبه قَدْ قامَتِ
الصَّلوةُ اضافه نمود.
مسأله 928 اَشْهُدُ اَنَّ عَلیّاً وَلىُّ اللهِ جزء اذان و اقامه نیست. ولى خوبست بعد از اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً رَسوُلُ اللهِ، به قصد
قربت گفته شود.
ترجمه اذان و اقامه
الله اکبر یعنى خداى تعالى بزرگتر از آنست که او را وصف کنند. اشهد ان لا اله الا الله یعنى شهادت مى دهم که غیر
خدائى که یکتا و بى همتا است خداى دیگرى سزاوار پرستش نیست. اشهد ان محمداً رسول الله یعنى شهادت مى دهم که
حضرت محمد بن عبدالله صلى الله علیه و آله وسلم پیغمبر و فرستاده خداست. اشهد ان علیا امیرالمؤمنین ولى الله یعنى
شهادت مى دهم که حضرت على علیه الصلاة والسلام امیرالؤمنین و ولى خدا بر همه
خلق است. حى على الصلوة یعنى
بشتاب براى نماز. حى على الفلاح یعنى بشتاب براى رستگارى. حى على خیرالعمل یعنى بشتاب براى بهترین کارها که
نماز است. قد قامت الصلوة یعنى بتحقیق نماز برپاشد. لا اله الاالله یعنى خدائى سزاوار پرستش نیست مگرخدائى که
یکتا و بى همتا است.
مسأله 929 بین جمله هاى اذان و اقامه باید خیلى فاصله نشود، و اگر بین آنها بیشتر از معمول فاصله بیندازد،
باید دوباره آنرا از سربگیرد.
مسأله 930 اگر در اذان و اقامه صدا رادر گلوبیندازد چنانچه غنا شود یعنى بطور آوازه خوانى که درمجالس لهو
و بازیگرى معمول است، اذان و اقامه را بگوید حرام است، و اگر غنا نشود مکروه مى باشد.
مسأله 931 در پنج نماز اذان ساقط میشود: اول نماز عصر روز جمعه بنابر مشهور. دوم نماز عصر روز عرفه که
روز نهم ذیحجه است. سوم نماز عشاء شب عید قربان، براى کسى که در مشعر الحرام باشد. چهارم نماز عصر و عشاء
زن مستحاضه بنابر مشهور. پنجم نماز عصر و عشاء کسى که نمى تواند از بیرون آمدن بول خوددارى کند و همچنین
است بنابر مشهور کسى که نمى تواند از غائط خوددارى کند. و در این پنج نماز در صورتى اذان ساقط مى شود، که با
نماز قبلى هیچ فاصله نشود، یا فاصله کمى بین آنها باشد، ولى فاصله شدن نافله ضرر دارد . و هر جاکه جمع بین ظهر و
عصر یا بین مغرب و عشاء نمود ترک اذان در دومى مانعى ندارد و در احادیث صحیحه نقل شده که حضرت جمع بین
دو نماز نمودند و در دومى اذان نگفتند.
مسأله 932 اگربراى نمازجماعتى اذان و اقامه گفته باشند
کسى که باآن جماعت نماز مى خواند، مى تواند براى
نماز خود رجاءاً اذان و اقامه بگوید.
مسأله 933 اگر براى خواندن نماز جماعت به مسجد رود و ببیند جماعت تمام شده، تا وقتى که صفها بهم
نخورده و جمعیت متفرق نشده نمى تواند براى نماز خود اذان و اقامه بگوید .
مسأله 934 در جائى که عده اى مشغول نماز جماعتند یا نماز آنان تازه تمام شده و صفها بهم نخورده است،
اگر انسان بخواهد فرادى یا با جماعت دیگرى که برپا مى شود، نماز بخواند، باسه شرط اذان و اقامه از او ساقط
مى شود: اول آنکه براى آن نماز، اذان واقامه گفته باشند. دوم آنکه نماز جماعت باطل نباشد. سوم آنکه نماز او و نماز
جماعت در یک مکان باشد، پس اگر نماز جماعت، داخل مسجد باشد و او بخواهد در بام مسجد نماز
بخواند،مستحب است اذان و اقامه بگوید. لکن چنانچه نماز جماعت در مسجد نباشد سقوط اذان و اقامه محل تامل
است و اگر رجاءاً بجا بیاورد مانعى ندارد.
مسأله 935 اگر در شرط دوم از شرطهائى که در مسأله پیش گفته شد شک کند، یعنى شک کند که نماز جماعت
صحیح بوده یانه اذان و اقامه از او ساقط است ولى اگر در یکى از دو شرط دیگر شک کند، مستحباً یا رجاءاً اذان و اقامه
بگوید .
مسأله 936 کسى که اذان و اقامه دیگرى را مى شنود، مستحب است هر قسمتى راکه مى شنود بگوید.
مسأله 937 کسى که اذان و اقامه دیگرى را شنیده، چه با او گفته باشد یا نه در صورتى که بین آن اذان و اقامه و
نمازى که مى خواهد بخواند، زیاد
فاصله نشده باشد مى تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگوید.
مسأله 938 اگر مرد اذان زن رابا قصد لذت بشنود، اذان او ساقط نمى شود بلکه اگر قصد لذت هم نداشته
باشد، ساقط شدن اذان اشکال دارد.
مسأله 939 اذان و اقامه نماز جماعت را باید مرد بگوید، ولى در جماعت زنان اگر زن اذان و اقامه بگوید
کافیست.
مسأله 940 اقامه باید بعد از اذان گفته شود، واگر قبل از اذان بگویند صحیح نیست.
مسأله 941 اگرکلمات اذان و اقامه رابدون ترتیب بگوید مثلاً حى على الفلاح راپیش از حى على الصلاة بگوید،
باید از جائى که ترتیب بهم خورده، دو باره بگوید.
مسأله 942 باید بین اذان و اقامه فاصله ندهد و اگر بین آنها بقدرى فاصله دهد، که اذانى را که گفته اذان این
اقامه حساب نشود مستحب است دو باره اذان و اقامه رابگوید. و نیز اگربین اذان و اقامه و نماز بقدرى فاصله دهد که
اذان و اقامه آن نماز حساب نشود، مستحب است دوباره براى آن نماز، اذان و اقامه بگوید .
مسأله 943 اذان و اقامه باید به عربى صحیح گفته شود، پس اگر به عربى غلط بگوید، یا بجاى حرفى حرف
دیگر بگوید، یا مثلا ترجمه آنها رابه فارسى بگوید صحیح نیست.
مسأله 944 اذان و اقامه باید بعد از داخل شدن وقت نماز گفته شود، و اگر عمداً یااز روى فراموشى پیش از
وقت بگوید باطل است .
مسأله 945 اگر پیش از گفتن اقامه شک کند که اذان گفته یانه، باید اذان رابگوید ، ولى اگر مشغول اقامه شود
وشک کندکه اذان گفته یا نه، گفتن اذان لازم نیست.
مسأله 946
اگر در بین اذان یا اقامه پیش از آنکه قسمتى را بگوید شک کندکه قسمت پیش ازآن را گفته یا نه،
باید قسمتى را که در گفتن آن شک کرده بگوید
ولى اگردر حال گفتن قسمتى از اذان یا اقامه شک کند که آنچه پیش از آنست گفته یانه، گفتن آن لازم نیست.
مسأله 947 مستحب است انسان در موقع گفتن اذان رو به قبله بایستد، و با وضو یا غسل باشد، و دستها را به
گوش بگذارد، و صدارا بلند نماید و بکشد، و بین جمله هاى اذان کمى فاصله دهدو بین آنها حرف نزند.
مسأله 948 مستحب است انسان در موقع گفتن اقامه راه نرود، و آن را از اذان آهسته تر بگوید، و جمله هاى آنرا
بهم نچسباند ولى به اندازه اى که بین جمله هاى اذان فاصله مى دهد، بین جمله هاى اقامه فاصله ندهد.
مسأله 949 مستحب است بین اذان و اقامه یک قدم بر دارد، یا قدرى بنشیند یا سجده کند، یا ذکر بگوید، یا
دعا بخواند، یا قدرى ساکت باشد، یا حرفى بزند یا دو رکعت نماز بخواند، ولى حرف زدن بین اذان و اقامه نماز صبح و
مغرب مستحب نیست.
مسأله 950 مستحب است کسى راکه براى گفتن اذان معین مى کنند، عادل و وقت شناس و صدایش بلند
باشد، و اذان رادر جاى بلند بگوید .