آیت الله سید محمد حسینی شاهرودی
مرجع تقلید شیعه
ارث زن و شوهر
مسأله 2778 اگر زنى که به عقد دائم عقد شده بمیرد و اولاد نداشته باشد، نصف همه مال را شوهر او و بقیه را ورثه دیگر مى برند و اگر از آن شوهر یا از شوهر دیگر اولاد داشته باشد، چهار یک همه مال را شوهر و بقیه را ورثه دیگر مى برند.
مسأله 2779 اگر مردى بمیرد و اولاد نداشته باشد، چهار یک مال او را زن دائمى و بقیه را ورثه دیگر مى برند، و اگر از آن زن یا از زن دیگر اولاد داشته باشد، هشت یک مال را زن و بقیه را ورثه دیگر مى برند، و زن از زمین خانه مسکونى و غیره بطور کلى، نه از خود زمین و نه از قیمت آن ارث نمى برد و از هوائى خانه مانند بنا و درخت ارث نمى برد ولى از قیمت آنها ارث مى برد و همچنین از درخت و زراعت و ساختمانى که در زمین باغ و زراعت و زمینهاى دیگر است از قیمت
ارث مى برد.
مسأله 2780 اگر زن بخواهد در چیزهائى که از آنها ارث نمى برد، مانند زمین خانه مسکونى، تصرف کند، باید از ورثه دیگراجازه بگیرد. و نیز احتیاط واجب آنست که ورثه تا سهم زن را نداده اند، در چیزهائى که زن از قیمت آنها ارث مى برد، مانند بنا و درخت بدون اجازه او تصرف نکنند، و چنانچه پیش از دادن سهم زن، اینها را بفروشند در صورتى که زن معامله را اجازه دهد، صحیح وگرنه باطل است.
مسأله 2781 اگر بخواهند بنا و درخت آنرا قیمت نمایند، باید حساب کنند که اگر آنها بدون اجاره در زمین بمانند تا از بین بروند، چقدر ارزش دارند و سهم زن را از آن قیمت بدهند.
مسأله 2782 مجراى آب قنات و مانند آن حکم زمین را دارد و آجر و چیزهائى که در آن بکار رفته، در حکم ساختمان است.
مسأله 2783 اگر میت بیش از یک زن داشته باشد، چنانچه اولاد نداشته باشد، چهار یک مال، و اگر اولاد داشته باشد، هشت یک مال به شرحى که گفته شد، بطور مساوى بین زنهاى او قسمت مى شود، اگر چه شوهر با هیچیک از آنان یا بعض آنان نزدیکى نکرده باشد، ولى اگر در مرضى که به آن مرض از دنیا رفته، زنى را عقد کرده و با او نزدیکى نکرده است، آن زن از او ارث نمى برد و حق مهر هم ندارد.
مسأله 2784 اگر زن در حال مرض، شوهر کند و به همان مرض بمیرد، شوهرش اگر چه با او نزدیکى نکرده باشد، از او ارث مى برد.
مسأله 2785
اگر زنى را به ترتیبى که در احکام طلاق گفته شد، طلاق رجعى بدهند و در بین عده بمیرد، شوهر از او ارث مى برد. و نیز اگر شوهر در بین عده زن بمیرد، زن از او ارث مى برد، ولى اگر بعد از گذشتن عده رجعى یا در عده طلاق بائن، یکى از آنان بمیرد، دیگرى از او ارث نمى برد.
مسأله 2786 اگر شوهر در حال مرض عیالش را طلاق دهد و پیش از گذشتن دوازده ماه هلالى بمیرد، زن با سه شرط از او ارث مى برد:
اول آنکه در این مدت شوهر دیگر نکرده باشد.
دوم به واسطه بى میلى به شوهر مالى به او نداده باشد که به طلاق دادن راضى شود که در این صورت ارث بردن او اشکال دارد، بلکه اگر چیزى هم به شوهر ندهد، ولى طلاق به تقاضاى زن باشد، باز هم ارث بردنش اشکال دارد.
سوم شوهر در مرضى که در آن مرض زن را طلاق داده، به واسطه آن مرض یا به جهت دیگرى بمیرد، پس اگر از آن مرض خوب شود و به جهت دیگرى از دنیا برود، زن از او ارث نمى برد.
مسأله 2787 لباسى که مرد براى پوشیدن زن خود گرفته و به او نبخشیده، اگر چه زن آنرا پوشیده باشد، بعد از مردن شوهر، جزء مال شوهر است.