حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
چیزهایی که تیمم بر آنها صحیح است
(مسئله 604) تیمم بر هر چیزی که زمین نامیده می شود جایز است . تیمم بر «خاک» ، «ریگ» ، «کلوخ» ، «گل پخته مانند آجر و کوزه» ، «سنگ گچ» ، «سنگ آهک» ، « سنگ مرمر» ، و دیگر سنگها صحیح است ، ولی تیمم بر جواهرات _ مانند «عقیق» ، «فیروزه» ، «شیشه و گیاه» که در اصل از زمین به دست آمده اما اکنون به آنها زمین نمی گویند _ باطل است و بنابر احتیاط تا ممکن است باید خاک را بر چیزهای دیگر به ویژه سنگ مقدم داشت و احتیاط مستحب آن است که بر گچ و آهک و گل پخته تیمم نکنند .
(مسئله 605) تیمم بر دیوارهای گلی یا آجری و یا سنگی با بودن خاک خلاف احتیاط است و احتیاط آن است که با بودن زمین و خاک خشک بر سنگ و یا زمین و خاک نمناک تیمم نکنند .
(مسئله 606) اگر آنچه تیمم بر آن صحیح است پیدا نشود ، باید بر چیزهای غبارآلود مانند فرش و لباس تیمم کرد و اگر غبار در لابلای آنهاست ، باید اول آنها را تکان دهد تا روی آنها غبارآلود شود و بعد بر آنها تیمم کند ، و چنانچه چیز غبارآلود هم نباشد می تواند بر گل تیمم نماید ، و اگر آن هم پیدا نشود بنا بر احتیاط واجب باید نماز را بدون تیمم بخواند و بعدا قضای آن را به جا آورد .
(مسئله 607) اگر بتواند با تکان دادن فرش و مانند آن خاک تهیه کند باید تهیه کند و تیمم بر چیز غبارآلود ننماید و چنانچه بتواند گل را خشک کند و از آن خاک تهیه نماید تیمم بر گل صحیح نمی باشد .
(مسئله 608) اگر با خاک و ریگ چیزی مانند کاه که تیمم بر آن باطل است مخلوط شود ، نمی تواند بر آن تیمم کند ، ولی اگر آن چیز به قدری کم باشد که در
خاک یا ریگ مستهلک و از بین رفته حساب شود تیمم بر آن خاک و ریگ صحیح است .
(مسئله 609) تیمم بر زمین گود و خاک جاده و خاکی که روی آن راه می روند و زمین شوره زار که نمک روی آن را نگرفته مکروه است ، و اگر نمک روی آن را گرفته باشد باطل است .
(مسئله 610) مستحب است چیزی که بر آن تیمم می کند ، گردی داشته باشد که به دست بماند و بعد از زدن دست بر آن ، دست را بتکاند که گرد آن بریزد .
(مسئله 611) چیزی که بر آن تیمم می کند باید شرایط زیر را داشته باشد:
1_ پاک باشد ؛ و اگر چیزی پاکی که تیمم بر آن صحیح است ندارد بنا بر احتیاط واجب نماز را بدون تیمم بخواند و قضای آن را هم به جا آورد .
2_ غصبی نباشد ؛ همچنین فضایی که در آن تیمم می کند نیز نباید غصبی باشد و اگر نداند محل تیمم غصبی است و یا فراموش کرده باشد تیمم او صحیح است ، ولی اگر فراموش کننده خودش غاصب باشد تیمم او محل اشکال است .
(مسئله 612) اگر یقین داشته باشد که تیمم بر چیزی صحیح است و بر آن تیمم نماید بعد بفهمد تیمم بر آن باطل بوده ، نمازهایی را که با آن تیمم خوانده است باید دوباره بخواند .
(مسئله 613) کسی که در جای غصبی حبس است ، اگر آب و خاک او غصبی است باید با تیمم نماز بخواند .