حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
کفاره ی روزه
(مسئله 1710) اگر کسی عمداً و بدون داشتن عذر روزة ماه رمضان را افطار کند علاوه بر قضای آن کفاره نیز بدهکار است ؛ و کفارة روزة رمضان سه چیز است که انسان مخیر است یکی از آنها را انجام بدهد:
1_ گرفتن شصت روز روزه ، به طوری که سی و یک روز آن پی در پی باشد ؛ و اگر بقیة آن پی در پی نباشد اشکال ندارد .
2_ دادن شصت مدّ طعام به شصت فقیر یا سیر نمودن آنها .
3_ آزاد کردن یک بنده در راه خدا . (که در شرایط فعلی موضوع آن منتفی است)
(مسئله 1711) کسی که می خواهد دو ماه کفارة روزة رمضان را بگیرد باید طوری شروع کند که پیش از گرفتن سی و یک روز ، به روزی که روزه در آن حرام است _ مانند عید قربان _ برخورد نکند ؛ همچنین نباید به روزی برخورد کند که روزة آن واجب معین باشد . ولی اگر عذرهایی مانند حیض یا نفاس و یا سفری که در رفتن آن مجبور و از اختیار او بیرون است فاصله شود اشکال ندارد و باید پس از برطرف شدن عذر بقیه را انجام دهد .
(مسئله 1712) کسی که باید دو ماه پی در پی روزه بگیرد ، اگر در بین سی و یک روز بدون عذر یک روز را روزه نگیرد ، یا وقتی شروع کند که در بین آن به
روزی برسد که روزة آن واجب معین است ، باید روزه ها را از سر بگیرد .
(مسئله 1713) کسی که می خواهد شصت فقیر را سیر کند می تواند آنان را به یکباره یا در چند نوبت دعوت کند ؛ و نیز می تواند به هر کدام یک مدّ طعام معادل تقریبی «750 گرم» مواد خوراکی بدهد ؛ و اگر توان پرداخت آن مقدار را نداشته باشد ، هر چند فقیر را که می تواند سیر کند و یا هر مقدار مواد خوراکی که می تواند بدهد ؛ و اگر به هیچ وجه توان ندارد استغفار کند ؛ و بنا بر احتیاط واجب هرگاه توانست کفاره را بدهد .
(مسئله 1714) کسی که باید برای کفارة یک روز شصت فقیر را سیر کند ، اگر به شصت فقیر دسترسی ندارد نمی تواند به یک فقیر بیشتر از یک مدّ طعام «حدود 750 گرم» بدهد یا یک فقیر را بیشتر از یک مرتبه سیر نماید ؛ ولی چنانچه اطمینان داشته باشد که فقیر آنها را به زن و فرزند خود می دهد یا آنان را سیر می کند ، می تواند برای هر یک از نان خورهای فقیر _ اگر چه صغیر باشند _ یک مدّ طعام به او بدهد .
(مسئله 1715) در مواردی که به علت عذری روزه نگرفته و باید برای هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهد ، می تواند کفارة چند روز را به یک فقیر بدهد .
(مسئله 1716) کسی که از روی عمد روزة خود را باطل کرده ، اگر بعد از ظهر مسافرت کند کفاره از او ساقط نمی شود ؛ همچنین است اگر پیش از ظهر برای فرار از کفاره مسافرت نماید ؛ بلکه اگر قبل از ظهر مسافرتی برای او پیش آید نیز بنا بر احتیاط کفاره بر او واجب است .
(مسئله 1717) اگر کسی عمداً روزة خود را باطل کند و پس از آن عذری مانند حیض یا نفاس و یا مرضی که برای روزه دار ضرر دارد پیش آید کفاره از او ساقط می شود .
(مسئله 1718) اگر یقین کند که روز اول ماه رمضان است و از روی عمد روزة خود را باطل نماید ، بعد معلوم شود که آخر شعبان بوده کفاره بر او واجب نیست .
(مسئله 1719) اگر انسان شک کند که آخر رمضان است یا اول شوال و از روی عمد روزة خود را باطل نماید ، بعد معلوم شود اول شوال بوده کفاره بر او واجب نیست .
(مسئله 1720) اگر مرد روزه دار همسر روزه دار خود را به جماع مجبور کند کفارة روزة خود و همسرش بر او واجب می شود ؛ ولی اگر زن به جماع راضی بوده و یا زن شوهرش را به جماع یا کار دیگری که روزه را باطل می کند وادار
نماید ، کفاره هر کدام به عهدة خودش می باشد .
(مسئله 1721) اگر مرد روزه دار همسر روزه دار خود را به جماع مجبور کرده و زن در وسط کار به جماع راضی شده است ، دو کفاره بر مرد و یک کفاره بر زن واجب می شود ؛ ولی اگر مرد همسر خود را به مبطلات دیگری غیر از جماع مجبور کند ، کفارة روزة زن بر هیچ یک از آن دو واجب نیست .
(مسئله 1722) اگر مرد روزه دار در ماه رمضان با همسر روزه دار خود که خواب است جماع نماید یک کفاره بر او واجب می شود ؛ و روزة زن صحیح است و کفاره هم بر او واجب نیست .
(مسئله 1723) کسی که به واسطة مسافرت یا بیماری روزه نمی گیرد نمی تواند زن روزه دار خود را به جماع مجبور کند ؛ و اگر مجبور نماید کفاره بر خود مرد واجب نیست ، ولی بنا بر احتیاط واجب کفارة زن را بپردازد .
(مسئله 1724) انسان نباید در به جا آوردن کفاره کوتاهی کند ؛ ولی لازم نیست فوراً آن را انجام دهد ، هر چند بهتر است . و اگر چند سال طول بکشد و کفاره را به جا نیاورد چیزی به آن افزوده نمی شود .
(مسئله 1725) کسی که قضای روزة رمضان را گرفته ، اگر تا اذان ظهر آن را باطل نکرده است دیگر نمی تواند باطل کند ؛ و اگر بعد از ظهر از روی عمد آن را باطل کند باید به ده فقیر هر کدام یک مدّ (حدود 750 گرم) طعام بدهد ؛ و اگر نمی تواند باید سه روز روزه بگیرد و بنا بر احتیاط واجب باید پی در پی باشد . و بنا بر احتیاط مستحب خوب است به جای ده فقیر شصت فقیر را طعام بدهد .