حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
احکام نماز جماعت
در مورد اهمیت نماز جماعت روایات و احادیث بسیاری از معصومین علیه السلام وارد شده است، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس پشت سر پیش نماز عالم نماز بخواند مانند این است که پشت سر من نماز خوانده و پشت سر حضرت ابراهیم خلیل علیه السلام نماز بخواند .
امام صادق علیه السلام فرمود: نماز در پشت سر پیش نماز عالم برابر یک هزار رکعت و پشت سر قرشی (سید) برابر یک صد رکعت می باشد .
در حدیث دیگری پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: یک رکعت نماز با جماعت خوانده شود از یکصد هزار دیناری که در راه خدا به فقرا داده شود بهتر است و سجده ای که مؤمن پشت سر امام همراه با جماعت انجام می دهد از یکصد برده ای که در راه خدا آزاد کند بهتر است .
و در یکی از احادیث آمده است: اگر یک نفر به امام جماعت اقتدا کند هر رکعت از نماز آنان ثواب صد و پنجاه نماز را دارد ، و اگر دو نفر اقتدا کنند هر رکعت ثواب ششصد نماز را دارد ؛ و هرچه بیشتر شوند ثواب نمازشان بیشتر می شود تا این که شمار آنان به ده نفر برسد و هرگاه بیشتر از ده نفر باشند ، اگر تمام دریاها مرکب ، درختها قلم ، و جن و انس و فرشتگان نویسنده شوند توان نوشتن ثواب یک رکعت از آن را نخواهند داشت .
(مسئله 1430) مستحب است نمازهای یومیه ، عیدین ، نماز میت ، نماز آیات و
نماز استسقاء را به جماعت بخوانند ؛ و در نمازهای یومیه به ویژه نمازهای صبح، مغرب ، و عشاء مخصوصاً برای همسایة مسجد و کسی که صدای اذان را می شنود بیشتر سفارش شده است .
(مسئله 1431) پس نمازهای روزانه ، آیات ، عیدین ، میت و استسقاء را می توان به جماعت خواند ولی مشروعیت آن در دیگر نمازها ثابت نشده است به جز نماز استسقاء «نماز طلب باران» در هیچ نماز مستحبی دیگر مشروعیت جماعت ثابت نشده بلکه در موارد زیادی چون نوافل ماه رمضان عدم مشروعیت آن ثابت شده است .
(مسئله 1432) کسی که نمازش را فرادی خوانده اگر نماز جماعت برپا شود مستحب است که یک بار دیگر آن را با جماعت بخواند و اگر بعداً معلوم شود که نماز اولی باطل بوده نماز دومش کفایت می کند .
(مسئله 1433) هرگاه جماعت دیرتر از اول وقت برپا می شود مستحب است مؤمنان صبر کنند و نماز خود را با جماعت بخوانند ؛ و نماز جماعت از نماز اول وقت که فرادی یعنی به تنهایی خوانده شود بهتر است ؛ همچنین نماز جماعتی که مختصر خوانده شود از نماز فرادایی که آن را طول بدهند بهتر می باشد .
(مسئله 1434) کسی که نماز خود را در اول وقت فرادی خوانده مستحب است دوباره آن را به جماعت بخواند _ امام باشد یا مأموم _ و اگر بفهمد که نماز اولش باطل بوده نماز دوم او کافی است .
(مسئله 1435) اگر موقعی که مشغول نماز مستحبی است جماعت برپا شود ، چنانچه اطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت برسد مستحب است نماز را رها کرده و مشغول نماز جماعت شود ؛ بلکه اگر اطمینان نداشته باشد که به رکعت اول برسد مستحب است به همین دستور رفتار نماید .
(مسئله 1436) اگر موقعی که مشغول نماز سه یا چهار رکعتی است جماعت برپا شود، چنانچه به رکوع رکعت سوم نرفته و اطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت برسد ، مستحب است به نیت نماز مستحبی نماز را دو رکعتی تمام کند و خود را به جماعت برساند .
(مسئله 1437) الإثنین و مافوقهما جماعه: در غیر نماز جمعه و عیدین اقل تعداد افراد جماعت دو نفر باشند نماز جماعت منعقد می شود (یک مأموم و دیگری امام) .
(مسئله 1438) مأموم اقتدا کند به نماز جماعت و نداند که امام در دو رکعت اولین است یا در دو رکعت آخرین ، حمد و سوره را بخواند معلوم شود که امام در دو رکعت اخیر بوده است حمد و سوره در محلش خوانده شده و اگر معلوم شود امام در دو رکعت اولین بوده است ایضاً حمد و سوره را خوانده است ضرر ندارد .