حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
شرایط نماز جماعت
شرط اول: بین امام و مأموم حائل نباشد .
(مسئله 1449) در نماز جماعت باید بین مأموم و امام جماعت پرده یا چیز دیگری که مانع صدق ارتباط و یک جماعت بودن است فاصله نشود ؛ همچنین نباید میان مأموم و مأموم دیگری که به واسطة او به امام متصل شده است چنین چیزی فاصله شود . ولی اگر امام جماعت مرد و مأموم زن باشد و بین آن زن و امام یا بین آن زن و مأموم مرد دیگری که زن به واسطة او به امام متصل شده است پرده یا مانند آن باشد اشکال ندارد ؛ ولی باید به شکلی باشد که همة آنان یک اجتماع شمرده شوند .
(مسئله 1450) اگر امام جماعت در محراب باشد و کسی پشت سر او اقتدا نکرده باشد، افرادی که در دو سمت محراب ایستاده اند و به واسطة دیوار محراب امام را نمی بینند نمی توانند اقتدا نمایند ؛ ولی اگر کسی پشت سر امام اقتدا کرده باشد ، اقتدا کردن کسانی که دو طرف محراب ایستاده اند و به آن مأموم متصلند ولی به واسطة دیوار محراب امام را نمی بینند بنا بر اقوی صحیح است .
(مسئله 1451) اگر به واسطة طولانی بودن صف اول ، کسانی که دو طرف صف ایستاده اند امام جماعت را نبینند می توانند اقتدا کنند ؛ همچنین اگر به واسطة طولانی بودن یکی از صفهای دیگر کسانی که در دو سمت آن ایستاده اند صف جلوی خود را نبیند می توانند اقتدا نمایند .
(مسئله 1452) اگر صفهای جماعت تا در مسجد برسد ، کسی که مقابل در و پشت صف ایستاده و نیز کسانی که پشت سر او ایستاده اند نمازشان صحیح می باشد ؛ بلکه بنا بر اقوی نماز کسانی که دو طرف او ایستاده اند و صف جلو را نمی بینند نیز صحیح می باشد .
(مسئله 1453) کسی که پشت ستون ایستاده اگر از طرف راست یا چپ به وسیلة مأموم دیگر به امام متصل نباشد نمی تواند اقتدا کند ؛ ولی اگر از دو طرف یا یک طرف متصل باشد اما با صف جلو اتصال نداشته باشد بنا بر اقوی جماعتش صحیح است .
شرط دوم: جای ایستادن امام از مأموم بلندتر نباشد .
(مسئله 1454) نباید جایی که امام جماعت ایستاده از جای مأموم بلندتر باشد ؛
ولی اگر زمین سراشیب باشد و امام در طرف بلندتر بایستد ، در صورتی که سراشیبی آن زیاد نباشد بلکه به گونه ای باشد که به آن زمین مسطح بگویند مانعی ندارد .
(مسئله 1455) اگر جای ایستادن مأموم از جای امام جماعت بلندتر باشد، در صورتی که بلندی به مقدار متعارف باشد به گونه ای که همة آنان یک اجتماع شمرده شوند اشکال ندارد ؛ ولی اگر بلندی زیاد باشد به شکلی که همة آنان یک جمعیت شمرده نشوند جماعت اشکال دارد .
شرط سوم: بنا بر احتیاط واجب فاصلة بین امام و مأموم ، یا مأمومین با یکدیگر بیشتر از یک گام معمولی نباشد .
(مسئله 1456) احتیاط واجب آن است که بین جای سجدة مأموم و جای ایستادن امام جماعت بیشتر از یک گام معمولی فاصله نباشد ؛ همچنین اگر انسان به واسطة مأمومی که جلوی او ایستاده به امام متصل باشد ، بنا بر احتیاط واجب باید فاصلة جای سجده اش از جای ایستادن او بیشتر از یک گام معمولی نباشد ؛ و احتیاط مستحب آن است که جای سجدة مأموم با جای کسی که جلوی او ایستاده بیش از حد لازمِ متعارف فاصله نداشته باشد.
(مسئله 1457) اگر مأموم به واسطة کسی که سمت راست یا چپ او اقتدا کرده به امام جماعت متصل باشد و از جلو به او متصل نباشد ، بنا بر احتیاط واجب باید با کسی که سمت راست یا چپ او اقتدا کرده بیشتر از یک گام معمولی فاصله نداشته باشد .
(مسئله 1458) اگر بین کسانی که در صف اول ایستاده اند بچة ممیز_ یعنی بچه ای که خوب و بد را تشخیص می دهد _ فاصله شود ، چنانچه اطمینان داشته باشند که نماز او صحیح است می توانند اقتدا کنند ؛ بلکه فاصله شدن یک بچة غیر ممیز نیز در صورتی که فاصله کم باشد مانعی ندارد .
شرط چهارم: مأموم جلوتر از امام نایستد .
(مسئله 1459) مأموم نباید جلوتر از امام جماعت بایستد ؛ و بنا بر احتیاط واجب مساوی او هم نباشد ؛ بلکه در تمام حالات کمی از او عقب تر باشد.