حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
نصاب شتر و گاو و گوسفند
1_ نصاب شتر
(مسئله 1961) «شتر» دوازده نصاب دارد:
اول: «پنج شتر» که زکات آن یک گوسفند است؛ و تا تعداد شتر به این مقدار نرسد زکات ندارد .
دوم: «ده شتر» که زکات آن دو گوسفند است .
سوم: «پانزده شتر» که زکات آن سه گوسفند است .
چهارم: «بیست شتر» که زکات آن چهار گوسفند است .
پنجم: «بیست و پنج شتر» که زکات آن پنج گوسفند است .
ششم: «بیست و شش شتر» که زکات آن یک شتر ماده است که یک سال آن تمام شده باشد .
هفتم: «سی و شش شتر» که زکات آن یک شتر ماده است که دو سال آن تمام شده باشد .
هشتم: «چهل و شش شتر» که زکات آن یک شتر ماده است که سه سال آن تمام شده باشد .
نهم: «شصت و یک شتر» که زکات آن یک شتر ماده است که چهار سال آن تمام شده باشد .
دهم: «هفتاد و شش شتر» که زکات آن دو شتر ماده است که دو سال آن تمام شده باشد .
یازدهم: «نود و یک شتر» که زکات آن دو شتر ماده است که سه سال آنها تمام شده باشد .
دوازدهم: «صد و بیست و یک شتر و بالاتر از آن» که باید یا برای هر چهل شتر یک شتر که دو سال آن تمام شده بدهد ، یا برای هر پنجاه شتر یک شتر که سه سال آن تمام شده بدهد ، و یا به هر دو شکل حساب کند ؛ و در هرحال باید طوری محاسبه کند که چیزی باقی نماند و اگر باقی ماند از نه شتر بیشتر نباشد ؛ مثلاً اگر صد و چهل شتر دارد ، باید برای صد شتر دو شتری که سه سال آنها تمام شده ، و برای چهل شتر دیگر یک شتر که دو سال آن تمام شده بدهد . و شتر زکات باید ماده باشد .
(مسئله 1962) شترهای بین دو نصاب زکات ندارد ؛ پس اگر تعداد شترها از نصاب اول که پنج شتر است بیشتر باشد ، تا هنگامی که به نصاب دوم که ده شتر است نرسیده باشد تنها باید زکات نصاب اول پرداخت شود ؛ همچنین است در نصابهای بعد .
(مسئله 1963) شتر عربی که دوکوهانه است و شتر غیر عربی که یک کوهان دارد از یک جنس محسوبند ، و در زکات مثل هم می باشند .
2_ نصاب گاو
(مسئله 1964) «گاو» دو نصاب دارد:
اول: «سی رأس» که اگر شرایط دیگر را داشته باشد زکات آن یک گوساله ای است که یک سال آن تمام شده باشد ؛ و کمتر از آن زکات ندارد .
دوم: «چهل رأس» که زکات آن یک گوساله ماده ای است که دو سال آن تمام نشده باشد . و زکات بین این دو نصاب واجب نیست ؛ مثلا کسی که سی و نه رأس گاو دارد فقط باید زکات سی رأس را بدهد ؛ همچنین اگر از چهل گاو بیشتر داشته باشد ، تا به شصت نرسیده فقط باید زکات چهل رأس آن را بدهد ، و پس از آن که به شصت گاو رسید ، چون دو برابر نصاب اول را دارد باید دو گوساله ای که یک سال آنها تمام شده بدهد . همچنین هر چه بالا رود ، باید یا «سی تا سی تا» حساب کند یا « چهل تا چهل تا » و یا با «سی و چهل» محاسبه نماید ، به گونه ای که یا اصلا چیزی باقی نماند و یا اگر باقی می ماند بیشتر از نه رأس نباشد .
(مسئله 1965) زکات «گاو میش» همانند زکات «گاو» است .
3_ نصاب گوسفند
(مسئله 1966) بنا بر احتیاط واجب «گوسفند» پنج نصاب داد .
اول: «چهل رأس» که زکات آن یک گوسفند است ؛ و کمتر از آن زکات ندارد .
دوم: « صد وبیست و یک رأس» که زکات آن دو گوسفند است .
سوم: «دویست و یک رأس» که زکات آن سه گسفند است .
چهارم: «سیصد و یک رأس» که زکات آن چهار گوسفند است .
پنجم: «چهارصد رأس و بالاتر از آن» که باید برای هر صد گوسفند یک گوسفند یک گوسفند به عنوان زکات بدهد .
(مسئله 1967) لازم نیست زکات را از گوسفندی که مشمول زکات شده بدهد ؛ بلکه اگر گوسفند دیگری را بدهد یا مطابق قیمت آن پول پرداخت نماید کافی است . ولی اگر بخواهد جنس دیگری بدهد در صورتی بدون اشکال است که برای فقرا بهتر باشد و در هر صورت بهتر بلکه احوط آن است که از همان جنس پرداخت نماید .
(مسئله 1968) گوسفندهای بین دو نصاب زکات ندارد ؛ پس اگر شمار گوسفندها از نصاب اول بگذرد ، تا هنگامی که به نصاب دوم نرسیده تنها باید زکات نصاب اول پرداخت شود ؛ همچنین است در نصابهای بعد .
(مسئله 1969) «بز ، میش و شیشک» در زکات با هم فرقی ندارند . ولی اگر میش را برای زکات انتخاب می کند بنا بر احتیاط یک سال آن تمام شده باشد ؛ و اگر بز را انتخاب می کند دو سال آن تمام شده باشد ؛ هر چند اگر میش هفت ماه و بز یک سالش تمام شده باشد کفایت می کند .
(مسئله 1970) در گوسفند هرگاه تمام نصاب از جنس نر باشد زکات آن را می تواند از جنس ماده بدهد ؛ همچنین اگر تمام آن ماده باشد ؛ می تواند زکات آن را از جنس نر بدهد .