حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
شرایط معاملة سلف
(مسئله 2278) معاملة سلف هفت شرط دارد:
1_ ویژگیهایی را که بهای کالا به وسیلة آن تغییر می کند معین نمایند ؛ ولی دقت زیاد لازم نیست و همین اندازه که مردم بگویند خصوصیات آن معلوم شده کفایت می کند . پس در چیزهایی که نمی توان ویژگی خاصی برای آن تعیین کرد و موجب فریب می شود معاملة سلف باطل است .
2_ پیش از آن که خریدار و فروشنده از هم جدا شوند بنا بر احتیاط واجب خریدار باید همة بهای کالا را تحویل فروشنده دهد ؛ و اگر مقداری از بهای آن را بپردازد _ گرچه معامله در آن مقدار صحیح است _ فروشنده می تواند تمام معامله را به هم بزند . و چنانچه خریدار از فروشنده طلبکار باشد و بخواهد پول کالا را بابت طلبش حساب نماید ، اولاً: باید وقت ادای طلب او رسیده باشد و ثانیاً: بنا بر احتیاط واجب فروشنده پول کالا را به عهدة خریدار قرار دهد و سپس خریدار با رضایت فروشنده طلبی را که از فروشنده دارد بابت پول کالایی که به ذمة او گذاشته شده حساب نماید .
3_ زمان تحویل کالا را به طور کامل معین کنند ؛ پس اگر بگوید هنگام
جمع آوری محصول تحویل خواهم داد ، چون زمان کاملاً معلوم نشده معامله باطل است .
4_ زمانی را برای تحویل کالا معین کنند که اطمینان داشته باشند در آن زمان آن کالا نایاب نخواهد بود .
5_ بنا بر احتیاط واجب جای تحویل کالا را معین کنند ؛ ولی اگر در خلال داد و ستد جای تحویل هم معین شود لازم نیست به آن تصریح نمایند .
6_ مقدار کالا با وزن یا پیمانه و یا شماره تعیین شود ؛ و کالایی را هم که معمولاً با دیدن معامله می کنند اگر پیش فروش کنند اشکال ندارد ؛ ولی باید مانند بعضی از اقسام گردو و تخم مرغ تفاوت افراد آن به قدری کم باشد که مردم به آن اهمیت ندهند .
7_ کالای فروخته شده و عوض آن _ در صورتی که فروش آنها با وزن یا پیمانه باشد_ از یک جنس نباشند .