حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
شرایط اعتکاف
(مسئله 1797) شرایط صحت اعتکاف عبارت است از:
1_ «اسلام» ؛ پس اعتکاف از غیر مسلمان صحیح نیست و ایمان شرط قبول آن است .
2_ «عقل» .
3_ «قصد قربت» ؛ پس اگر برای غیر خدا باشد صحیح نیست .
4_ «روزه گرفتن» ؛ پس اگر شخصی به هر دلیل نتواند روزه بگیرد اعتکاف او صحیح نیست .
5_ «ماندن سه روز در مسجد» ؛ پس اگر کمتر بماند یا قصد کند که کمتر بماند اعتکاف او صحیح نیست .
(مسئله 1798) بنابراحتیاط واجب اعتکاف باید در یکی از چهار مسجد (مسجدالحرام مسجدالنبی صلی الله علیه و آله ، مسجد کوفه ، مسجد بصره) و یا مسجدی که در آن نماز جمعة صحیح خوانده می شود انجام شود ؛ و اگر در غیر این مساجد باشد به امید ثواب انجام دهد .
(مسئله 1799) کسی که اعتکاف می کند باید سه روز را به طور مستمر در مسجد بماند ، مگر این که خارج شدن از مسجد ضرورت داشته باشد ؛ مثلاً برای قضای حاجت ناچار باشد از مسجد خارج شود .
(مسئله 1800) اگر در بین اعتکاف محتلم شود باید فوراً برای غسل کردن از مسجد خارج شود و پس از غسل بلافاصله به مسجد برگردد ؛ و برای غسل به قدر ضرورت و انجام واجبات آن اکتفا نماید .
(مسئله 1801) اعتکاف همسر نسبت به دو روز اول باید با اجازة شوهر باشد؛ همچنین اعتکاف فرزند _ در صورتی که موجب اذیت پدر یا مادر می شود _ بنا بر احتیاط باید با اجازة آنان باشد ؛ ولی نسبت به روز سوم اجازة آنان شرط نیست حتی نهی آنان نیز تأثیر ندارد ، زیرا ماندن روز سوم واجب است .
(مسئله 1802) کسی که اعتکاف می کند باید در روز از انجام آنچه روزه را باطل می کند بپرهیزد ؛ همچنین امور زیر _ در شب باشد یا روز _ موجب باطل شدن اعتکاف می شود:
1_ نزدیکی ؛ بلکه بنا بر احتیاط لمس یا بوسیدن از روی شهوت .
2_ بنا بر احتیاط واجب استمناء ؛ چه به شکل حرام آن باشد یا در اثر نگاه یا لمس همسر منی خارج شود .
3_ استشمام بوی خوش .
4_ خرید و فروش ؛ حتی بنا بر احتیاط واجب در امور ضروری و لازم .
5_ مجادله و بحث به منظور برتری و خودنمایی ، در امور دینی باشد یا دنیایی .
(مسئله 1803) به هم زدن اعتکاف واجب جایز نیست ؛ ولی می تواند اعتکاف
مستحب را در دو روز اول آن باطل نماید ، هر چند خلاف احتیاط است و پس از دو روز ، ماندن روز سوم واجب است .
(مسئله 1804) اگر اعتکاف خود را با انجام یکی از اموری که بیان شد باطل نماید سه صورت دارد:
1_ چنانچه اعتکاف او واجب معین باشد ، قضای آن لازم است .
2_ چنانچه اعتکاف او واجب غیر معین باشد ، باید آن را دوباره شروع کند ؛ و بهتر است آن را تمام کرده و دوباره از سر بگیرد .
3_ اگر اعتکاف او مستحب باشد ، چنانچه در دو روز اول آن را باطل کند اشکال ندارد ؛ و چنانچه پس از دو روز آن را باطل نماید باید قضای آن را به جا آورد .
(مسئله 1805) اگر اعتکاف واجب را به جماع _ هر چند در شب _ باطل نماید علاوه بر قضا باید کفاره نیز بدهد ؛ و کفارة آن مانند کفارة باطل نمودن عمدی روزة رمضان است و بنا بر احتیاط واجب ترتیب را در آن رعایت کند .
(مسئله 1806) در مواردی که قضای اعتکاف واجب می شود لازم نیست آن را فورا به جا آورد ؛ ولی نباید در انجام آن سستی و مسامحه نکند .