حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
2_ طلاق رجعی
(مسئله 3019) در طلاق رجعی مرد به دو شکل می تواند به زن خود رجوع کند و از طلاق اعلام انصراف نماید:
1_ حرفی بزند که معنایش این باشد از طلاق منصرف شده و او را دوباره همسر خود قرار داده است .
2_ به قصد رجوع کاری انجام دهد که بفهمد رجوع کرده است ؛ مثلا این که با او نزدیکی کند یا او را ببوسد .
(مسئله 3020) مرد لازم نیست برای رجوع کردن شاهد بگیرد یا به زن خبر دهد ؛ بلکه اگر بدون این که کسی بفهمد بگوید: «به زنم رجوع کردم» صحیح است ؛ ولی مستحب است شاهد بگیرند .
(مسئله 3021) بر زنی که طلاق رجعی داده شده احکام همسر شرعی جاری است ؛ بنابراین نفقه و فطرة او بر شوهر واجب است و از یکدیگر ارث می برند و شوهر حق ندارد در عدّه با خواهر او یا زن پنجم ازدواج نماید .
(مسئله 3022) بر کسی که همسر خود را طلاق رجعی داده حرام است در روزهای عدّه او را از خانه ای که هنگام طلاق در آن زندگی می کرده بیرون کند ؛ ولی در بعضی مواقع _ مانند این که زن کار حرامی را که موجب حدّ است مرتکب
شود یا ناشزه باشد _ بیرون کردن او اشکال ندارد . و بر زن نیز حرام است در روزهای عدّه برای کارهای غیر ضروری بدون اجازة مرد از منزل خارج شود .
(مسئله 3023) مردی که زن خود را طلاق رجعی داده اگر مالی از زن بگیرد و با او صلح کند که دیگر رجوع نکند ، در این صورت رجوع کردن محل اشکال است .
(مسئله 3024) پس از رجوع شوهر اگر زن ادعا کند عدّة او تمام شده بود و رجوع بعد از عدّه واقع شده است ادعای او پذیرفته می شود .
(مسئله 3025) اگر شوهر همسر خود را دوبار طلاق دهد و بعد از هر طلاق به او رجوع کند یا دو بار او را طلاق دهد و بعد از هر طلاق و گذشتن عدّه با او ازدواج کند ، پس از طلاق سوم آن زن بر او حرام می شود ؛ ولی اگر بعد از طلاق سوم به دیگری شوهر کند ، با پنج شرط شوهر اول دوباره می تواند با آن زن ازدواج نماید:
1_ عقد شوهر دوم دائمی باشد نه موقت ؛ پس اگر مثلاً او را برای یک ماه یا یک سال متعه کند ، بعد از آن که از او جدا شد شوهر اول نمی تواند با او ازدواج نماید .
2_ شوهر دوم بالغ باشد .
3_ شوهر دوم با او نزدیکی و دخول کند . و بنا بر احتیاط واجب دخول در جلو باشد و به گونه ای باشد که هر دو لذت ببرند ، بلکه احوط این است که انزال هم شده باشد .
4_ شوهر دوم طلاقش دهد یا از دنیا برود .
5_ عده طلاق یا عده وفات شوهر دوم تمام شود .
(مسئله 3026) اگر مردی سه بار صیغه طلاق را تکرار کند _ بدون این که در میان این سه بار رجوع کرده باشد _ یک طلاق محسوب می شود و دو طلاق دیگر لغو است ، همچنین اگر بگوید: «هِیَ طَالِقٌ ثَلاثًا» یعنی: «زن من سه طلاقه است» تنها یک طلاق محسوب می شود .