حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
دستور نماز آیات
(مسئله 1593) نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد ؛ و به دو شکل می توان آن را به جا آورد:
1_ پس از نیت و تکبیره الاحرام حمد و سوره را بخواند و به رکوع رود و پس از رکوع ، دوباره حمد و سوره را بخواند و به رکوع دوم رود و به همین ترتیب عمل کند تا به رکوع پنجم برسد ؛ و پس از بلند شدن از رکوع پنجم به سجده رود و پس از دو سجده ، رکعت دوم را نیز به همین صورت انجام دهد و پس از دو سجدة رکعت دوم تشهد بخواند و سلام دهد .
2_ پس از نیت و تکبیره الاحرام حمد را بخواند و سوره را به پنج قسمت تقسیم نماید و پس از حمد قسمت اول سوره را بخواند و به رکوع رود و پس از رکوع بدون آن که حمد بخواند قسمت دوم سوره را خوانده و به رکوع دوم رود و پس از آن قسمت سوم سوره را خوانده و به رکوع سوم رود و به همین ترتیب عمل کند تا به رکوع پنجم برسد ؛ و پس از بلند شدن از رکوع پنجم به سجده رود و پس از دو سجده رکعت دوم را نیز به همین ترتیب انجام دهد و پس از دو سجدة رکعت دوم تشهد بخواند و سلام دهد .
(مسئله 1594) در جایی که می خواهد سوره را به پنج قسمت تقسیم کند بنا بر احتیاط «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم» و یا کمتر از یک آیة سوره را به عنوان یک قسمت قرار ندهد ؛ مگر این که آن قسمت از آیه جملة مستقلی باشد . پس اگر بخواهد سورة «قدر» را به پنج قسمت تقسیم کند ، پس از آن که حمد را تمام نمود بگوید: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ . إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ» و به رکوع رود و پس از آن بایستد و بگوید:
«وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ» و به رکوع رود و پس از آن بایستد و بگوید: «لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» و به رکوع رود و پس از آن بایستد و بگوید: «تَنَزَّلُ الْمَلائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ» و به رکوع رود و پس از آن بایستد و بگوید: «سَلامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ» و به رکوع رود و پس از سر برداشتن و انجام دو سجده ، رکعت دوم را نیز به همین ترتیب انجام داده و تشهد بخواند و سلام دهد .
(مسئله 1595) اگر در یک رکعت از نماز آیات پنج مرتبه حمد و سوره بخواند و در رکعت دیگر یک مرتبه حمد بخواند و سوره را پنج قسمت کند مانعی ندارد ؛ همچنین می تواند در یک رکعت سوره های متفاوت بخواند . و نیز نمازگزار می تواند در یک رکعت دو سوره یا سه یا چهار سوره را تقسیم کند ؛ به عنوان مثال یک سوره را دو قسمت و سوره دیگری را سه قسمت نماید ؛ اما باید توجه داشته باشد هرگاه در وسط سوره رکوع کرد ، پس از آن حمد نخواند و سوره را از جایی که رها کرده بخواند ؛ و هر وقت که سوره را تمام کرد ، بعد از رکوع حمد را بخواند و سورة دیگر را شروع کند ؛ و بنا بر احتیاط واجب قبل از رکوع پنجم سوره را تمام کند و رکعت دوم را با حمد و سوره ای دیگر آغاز کند .
(مسئله 1596) آنچه در نمازهای یومیه واجب یا مستحب است در نماز آیات هم واجب یا مستحب می باشد ؛ جز این که در نماز آیات مستحب است به جای اذان و اقامه سه بار به امید ثواب «الصَّلاة» گفته شود .
(مسئله 1597) مستحب است پس از رکوع پنجم و دهم «سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَه» و پیش از هر رکوع و پس از آن «أللّهُ أکْبَر» بگوید؛ ولی پس از رکوع پنجم و دهم گفتن تکبیر مستحب نیست ، هر چند برای رفتن به سجده مستحب است .
(مسئله 1598) مستحب است پیش از رکوع دوم ، چهارم ، ششم ، هشتم و دهم قنوت بخواند ؛ و اگر فقط یک قنوت پیش از رکوع پنجم و یک قنوت پیش از رکوع دهم بخواند مانعی ندارد ؛ ولی خوب است به قصد رجاء باشد .
(مسئله 1599) اگر در نماز آیات شک کند چند رکعت خوانده و فکرش به جایی نرسد نمازش باطل می شود .
(مسئله 1600) اگر شک کند که در رکوع آخر رکعت اول است یا در رکوع اول رکعت دوم و فکرش به جایی نرسد نمازش باطل است ؛ ولی به عنوان مثال اگر در یک رکعت شک کند که چهار رکوع کرده یا پنج رکوع ، چنانچه برای رفتن به سجده خم نشده باید رکوعی را که شک دارد به جا آورده انجام دهد ، و اگر برای رفتن به سجده خم شده بنا بر احتیاط رکوع را به جا آورد و نماز را تمام کند و دوباره بخواند .
(مسئله 1601) هر یک از رکوع های نماز آیات رکن است که اگر از روی عمد یا اشتباه کم یا زیاد شود نماز باطل می شود .
(مسئله 1602) نماز آیات را می توان به جماعت به جا آورد ؛ و کیفیت آن مثل نمازهای یومیه است که به جماعت خوانده می شود .