حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
احکام و آداب میت
(مسئله 685) بعد از مرگ مستحب است دهان ، چشمها و چانة میت را ببندند ، دستها و پاهای او را دراز کنند و پارچه ای را روی او بیندازند ؛ و اگر شب هنگام مرده است در جایی که او را گذاشته اند چراغ روشن کنند ، و برای تشییع جنازة او مؤمنان را خبر کنند و در دفن او شتاب نمایند ؛ ولی اگر یقین به مردن او ندارند باید صبر کنند تا معلوم شود .
(مسئله 686) مستحب است انسان در مرگ خویشان خصوصا در مرگ فرزند صبر کند ، و هر وقت میت را یاد می کند «إنّا للهِ وَ إنّا إلَیهِ رَاجِعُونَ» بگوید ؛ و برای میت قرآن بخواند و سر قبر پدر و مادر از خداوند حاجت بخواهد .
(مسئله 687) جایز نیست انسان در مرگ کسی صورت و بدن خود را بخراشد و به خود لطمه بزند و یا در مرگ فرزند و زوجة خود یقه پاره کند ؛ ولی پاره کردن آن در مرگ پدر و برادر بلکه سایر خویشان مانعی ندارد .
(مسئله 688) اگر مرد در مرگ زن و یا فرزند یقه یا لباس خود را پاره کند ،
یا اگر زن در عزای میت صورت خود را بخراشد به طوری که خون بیاید یا موی خود را بکَند ، بنا بر احتیاط واجب باید ده فقیر را طعام دهد و یا آنها را بپوشاند ؛ و اگر نتواند باید سه روز روزه بگیرد . و چنانچه زن در عزای میت موی خود را بچیند ، بنا بر احتیاط واجب باید شصت فقیر را طعام دهد یا شصت روز روزه بگیرد .
(مسئله 689) احتیاط واجب آن است که در گریة بر میت صدا را خیلی بلند نکنند .
(مسئله 690) «غسل ، حنوط ، کفن ، نماز ، و دفن» هر میت مسلمان غیر از دسته هایی از مسلمین که حکم کافر را دارند _ مانند خوارج ، نواصب و غلات _ بر هر مکلفی واجب است ، و اگر عده ای انجام دهند از دیگران ساقط می شود و چنانچه هیچ کس انجام ندهد همه معصیت کرده اند . و این قبیل واجب را «واجب کفایی» می نامند .
(مسئله 691) اگر انسان یقین یا اطمینان پیدا کند کسی که متهم به بی مبالاتی نیست مشغول کارهای میت شده ، واجب نیست به کارهای میت اقدام کند ؛ ولی اگرشک یا گمان دارد باید اقدام نماید .
(مسئله 692) اگر کسی بداند که غسل یا کفن یا نماز و یا دفن میت را باطل انجام داده اند باید دوباره انجام دهد ؛ ولی اگر شک و یا گمان دارد که درست بوده ، چنانچه کسی که عمل را انجام داده متهم به بی مبالاتی نباشد ، لازم نیست اقدام نماید .
(مسئله 693) اگر میت مسلمان غیر دوازده امامی را هم مذهب او مطابق مذهبش غسل دهد ، اعاده آن لازم نیست .
(مسئله 694) برای غسل ، حنوط ، کفن ، نماز و دفن میت باید از ولیّ او اجازه بگیرند ؛ ولیّ زن در غسل وکفن و دفن ، شوهر اوست ؛ و در غیر این موارد بنا بر احتیاط واجب از همه کسانی که در ارث بردن مقدمند اجازه بگیرند یا یقین به رضایتشان حاصل شود .
(مسئله 695) اگر اجازه گرفتن از ولیّ میت ممکن و میسور نباشد ، لازم نیست از او اجازه بگیرند ؛ ولی چنانچه غفلت شود و بدون اجازة او بر میت نماز بخوانند و او را دفن نمایند ، بنا بر احتیاط نماز را بر قبر او اعاده نمایند .
(مسئله 696) اگر کسی بگوید: «من وصی یا ولی میتم» یا «ولی میت به من اجازه داده که غسل و کفن و دفن میت را انجام دهم» چنانچه به گفته او اطمینان حاصل شود ، و یا میت در دست او و تحت اختیار او باشد و دیگری هم در مقابل او مدعی نباشد ، و یا دو شاهد عادل به درستی گفته او شهادت دهند گفته او قبول است .
(مسئله 697) اگر کسی برای انجام کارهای پس از مرگ خود غیر از ولی فرد دیگری را معین کند ، احتیاط واجب آن است که ولی و آن فرد هر دو اجازه بدهند .