حضرت آیت الله محمد باقر موحدی نجفی
مرجع تقلید شیعه
ترجمة جملات نماز
اشاره
مستحب است نمازگزار قبل از تکبیره الاحرام یعنی گفتن «ألله أکبر» بگوید:
«یا مُحْسِنُ قَدْ أتاکَ الْمُسیئُ وَ قَدْ أَمَرتَ الْمُحسِنَ أنْ یَتَجاوَزَ عَنْ الْمُسیئ، أَنْتَ الْمُحْسِنُ وَ أنَا الْمُسیئ، بِحَقِّ مُحَمَّداً وَ آلِ مُحَمَّداً صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ و تَجاوَزْ عَنْ قَبیحِ ما تَعْلَمُ مِنّی» . یعنی: ای خدایی که به بندگان احسان می کنی! بندة گناهکار به در خانة تو آمده و تو امر کرده ای که نیکوکار از گناهکار بگذرد ؛ تو نیکوکاری و من گناهکار ، به حق محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله رحمت خود را بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله بفرست و از بدیهایی که می دانی از من سرزده درگذر .
پس بگوید: «ألله أکبر» یعنی: خداوند بزرگتر است از این که او را وصف کنند .
ترجمة سورة حمد
نمازگزار پس از نیت و ایستادن به نماز و گفتن تکبیره الاحرام باید سورة حمد را به ترتیب زیر بخواند:
«بَسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرّحیمِ» یعنی: ابتدا می کنم به نام خداوندی که در دنیا بر مؤمن و کافر و در آخرت بر مؤمن رحم می کند .
«ألْحَمْدُللهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» یعنی: حمد و ثنا مخصوص خداوندی است که پرورش دهندة همة موجودات می باشد .
«الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» یعنی: در دنیا برمؤمن و کافر و در آخرت بر مؤمن رحم می کند .
«مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ» یعنی: صاحب اختیار روز قیامت است .
«إیّاکَ نَعْبُدُ وَ إیّاکَ نَسْتَعِینُ» یعنی: فقط تو را عبادت می کنیم و تنها از تو کمک می خواهیم.
«إهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ» یعنی: ما را به راه راست هدایت کن .
«صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ» یعنی: به راه کسانی که به آنان نعمت دادی _ که
آنان معصومین علیه السلام هستند _
«غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لَاالضَّآلِّینَ» یعنی: کسانی که نه بر آنان غضب کرده ای و نه گمراهند .
لازم به ذکر است که نمازگزار هنگام خواندن سورة حمد نباید قصد دعا داشته باشد ؛ بلکه باید نیت او خواندن قرآن باشد .
ترجمة قل هو الله احد
بنا بر احتیاط واجب نمازگزار پس از سورة حمد باید یکی از سوره های قرآن را _ به جز سوره هایی که سجدة واجب دارند _ بخواند ؛ و اگر بخواهد سورة توحید را بخواند بگوید:
«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ» یعنی: ابتدا می کنم به نام خداوندی که در دنیا برمؤمن و کافر و در آخرت بر مؤمن رحم می کند .
«قُلْ هُوَ الهُ أَحَدٌ» یعنی: بگو _ ای رسول ما_ که خداوند ، خدایی است یگانه .
«أللهُ الصَّمَدُ» یعنی: خدایی که مقصود همه و از تمام موجودات بی نیاز است .
«لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولََدْ» یعنی: فرزند ندارد و فرزند کسی نیست .
«وَ لَمْ یَکُنْ لَّهُ کُفُواً أَحَدُ» یعنی: و هیچ کس از مخلوقات مثل و همتای او نیست .
ترجمة ذکر رکوع، سجود و اذکار صلاة
نمازگزار پس از خواندن خمد و سوره باید به رکوع رود و ذکر آن را به گونه ای که در «مسئله 1054» گفته شد بخواند ، و بنا بر احتیاط تسبیح را انتخاب کند و بگوید:
«سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِه» یعنی: پروردگار بزرگ من از هر عیب و نقصی پاک و منزه است و من مشغول ستایش او هستم ؛ یا سه مرتبه بگوید: «سُبحانَ اللّه» یعنی: خداوند از هر عیب و نقصی پاک و منزه است . سپس از رکوع برخاسته و در حال آرامی بدن مستحب است بگوید:
«سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» یعنی: خدا حمد و ثنای کسی که او را ستایش می کند بشنود و بپذیرد .
سپس به سجده رفته و ذکر آن را به گونه ای که در مسئله 1083 گفته شد بخواند ؛ و بنا بر احتیاط تسبیح را انتخاب کند و بگوید:
«سُبْحانَ رَبِّیَ الْأَعْلی وَبِحَمْدِه» یعنی: پروردگار برتر من از هر عیب و نقصی
پاک و منزه است و من مشغول ستایش او هستم ؛ یا سه مرتبه بگوید: «سُبْحانَ الله» .
و مستحب است پس از آن که از سجدة اول برخاست و بدن آرام گرفت تکبیر گفته و بعد بگوید: «أَسْتَغْفِرُ اللهَ رَبِّی وَ أَتوُبُ إلَیْه» یعنی: طلب آمرزش و مغفرت می کنم از خداوندی که پرورش دهندة من است و من به طرف او بازگشت می نمایم ؛ آنگاه دوباره به سجده رفته و پس از آن برخیزد و هنگام برخاستن برای رکعت بعد مستحب است بگوید: «بِحَوْلِ اللهِ وَ قُوَّتِهِ أَقُومُ وَ أَقْعُد» یعنی: به یاری خدای متعال و قوت او برمی خیزم و می نشینم .
سپس نمازگزار در رکعت دوم نیز حمد و سوره را به ترتیبی که گفته شد بخواند .
ترجمة قنوت
در رکعت دوم پس از حمد و سوره مستحب است قنوت بخواند ، و در قنوت بهتر است این دعا را بگوید:
«لاإلهَ إلّا اللهُ الْحَلیمُ الکَریم» یعنی: هیچ خدایی سزاوار پرستش نیست مگر خدای یکتای بی همتایی که دارای حلم و کرم است .
«لاإلهَ إلّا اللهُ الْعَلْیُّ الْعَظیم» یعنی: هیچ خدایی سزاوار پرستش نیست مگر خدای یکتای بی همتایی که بلند مرتبه و بزرگ است .
«سُبْحانَ اللهِ رَبِّ السَّمواتِ السَّبْعِ وَ رَبِّ الْأَرَضینَ السَّبْعِ» یعنی: پاک و منزه است خدواندی که پروردگار هفت آسمان و پروردگار هفت زمین است .
«وَ مافیهِنَّ وَ ما بَیْنَهُنَّ وَ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظیم» یعنی: پروردگار هر چیزی است که در آسمانها و زمینها و مابین آنهاست و پروردگار عرش بزرگ است .
«وَ الْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعالَمِین» یعنی: حمد و ثنا مخصوص خداوندی است که پرورش دهندة تمام موجودات است .
پس از قنوت باید رکوع و سجود را به ترتیبی که گفته شد به جا آورد و سپس تشهد را بخواند .
ترجمة تشهد
نمازگزار پس از دو سجدة رکعت دوم باید تشهد را به ترتیب زیر بخواند:
«أَشْهَدُ أَنْ لاإلهَ إلّا اللهُ وَحْدَهُ لاشَریکَ لَهُ» یعنی: شهادت می دهم که سزاوار پرستش نیست مگر خدایی که یگانه است و شریک ندارد .
«وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ» یعنی: و شهادت می دهم محمد صلی الله علیه و آله بندة خدا
و فرستادة اوست .
«أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» یعنی: خداوندا ! بر محمّد و آل محمّد صلی الله علیه و آله درود و رحمت فرست .
پس اگر نماز او دو رکعتی است سلام دهد و نماز را تمام کند ؛ وگرنه مستحب است بگوید :
«وَ تَقَبَّلْ شَفاعَتَهُ وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ» یعنی: قبول کن شفاعت پیامبر را و درجة آن حضرت را نزد خود بالا ببر .
آنگاه برخیزد و رکعت سوم نماز را شروع کند .
ترجمة تسبیحات اربعه
نمازگزار در رکعت سوم باید حمد یا تسبیحات را بخواند ؛ و اگر بخواهد تسبیحات اربعه را بخواند سه مرتبه بگوید:
«سُبْحانَ اللهِ وَ الْحَمْدُ للهِ وَ لاإلهَ إلّا اللهُ وَاللهُ أکْبَر» یعنی: پاک و منزه است خداوند تعالی و حمد و ثنا مخصوص اوست و خدایی سزاوار پرستش نیست مگر خدای بی همتا ؛ و او بزرگتر است از این که او را وصف کنند .
سپس رکوع و سجود را به ترتیبی که گفته شد به جا آورد ، و چنانچه نماز او سه رکعتی است تشهد و سلام را بگوید و نماز را تمام کند ؛ و اگر چهار رکعتی است برخیزد و رکعت چهارم را همانند رکعت سوم بخواند ، و پس از انجام رکوع و سجود تشهد را خوانده و سلام نماز را بدهد .
ترجمة سلام نماز
نمازگزار باید سلام نماز را به ترتیبی که در «مسئله 1126» گفته شد بگوید ، و ترجمة سلام نماز به این ترتیب است:
«أَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا النَّبِیُّ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ» یعنی: سلام بر تو ای پیامبر! و رحمت و برکات خدا بر تو باد .
«أَلسَّلامُ عَلَیْنا وَ عَلی عِبادِاللّهِ الصّالِحِینَ» یعنی: سلام بر ما نمازگزاران و بر تمام بندگان خوب خدا .
«أَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ» یعنی: سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد .